Almanca Degisken Edatlar

Categories11 Sinif12 SinifA1A2AlmancaTagged ,

Değişken Edatlar Wechselpräpositionen

Bu edatlar ismin hem i halini "Akkusativ" hem de -e halini "Dativ" gerektiren edatlardır. Yönelme bildiriyor ise "nach ve zu" edatı hariç ismin -i halinde Akkusativ; bulunma bildiriyor ise ismin "-e halinde Dativ kullanılır. İsmin iki halini de gerektiren edatlar şunlardır;

Wechselpräpositionen (Akkusativ oder Dativ
antemas yanındaüberüstüne,üstünde temas yok,
aufüstüne, üstünde unteraltına,altında 
hinterarkasına,arkasındavorönüne,önünde 
iniçine,içindezwischenarasına,arasında
nebenyanına,yanında 

Bu edatların yönelme mi yoksa bulunma bildirdiklerini bağlı bulundukları kullanılan fiiller belirler ve bu fiillerden hangi halde kullanıldığı anlaşılması mümkündür. Yönelme bildiriyor ismin -i halinde "Akkusativ", kullanılır, nereye sorusunun "wohin"  cevabıdır ve bir hareket vardır; bulunma bildiriyorsa ismin -e halinde "Dativ"  kullanılır, nerede sorusunun "wo" cevabıdır ve bir durum durağanlık bildirir. . 

Akkusativ (Yönelme -e,a hali)Dativ (Bulunma -de,-da hali) 
Er stellte Blummentöpfe ans Fenster Die Blummentöpfe stehen am Fenster 
Sie legt das Buch auf den TischDas Buch liegt auf dem Tisch
Er setzt sich hinter einen FreundEr sitzt hinter einem Freund
Wir gehen in die SchuleWir sind in der Schule
Der Bräutigam stellte sich neben die BrautDer Bräutigam steht neben der Braut
Er hängt  das Bild über das Sofa.Das Bild hängt über dem Sofa
Stell den Eimer unter den WasserhahnDer Eimer steht unter dem Wasserhahn
Sie setzte das Kind vor den FernseherDas Kind sitzt  vor dem Fernseher
Du stellst das Gestell zwischen das Sofa und den Sessel Das Gestell steht zwischen dem Sofa und dem Sessel 

 Uyarı ismin -e,-a halinde  "Dativ" kullanılıp yönelme bildiren iki istisnai edat vardır. "nach,zu"

Ich fahre zur Tankstelle.
Ihr fliegt nach Russland 

İsmin hem yönelme hem bulunma halinde kullanabilindiğinden bu edatlara değişken edat "Wechselpräpositionen" denir. İsmin yönelme halinde kullanıldığında Akkusativ bulunma halinde kullanıldığında ise Dativ kullanılır.

Yukarıdaki resimde görüldüğü üzere maymunun kutu ile temasının olup olmamasına göre değişmektedir. Yüzey temas ilişkisi unutmayalım.

Akkusativ Yönelme Hali

Yönelme durumunda bir hareket aksiyon bildiren bir fiil ile kullanılır. Bu filler "legen-setzen-stellen fahren gehen kommen fliegenn" Bu fiiller yönelme halinde kullanılacağının ip ucunu verir. Yönelme durumu bu edatlarla birlikte kullanıldığında ismin -i hali olan Akkusativ halde kullanılır. Yükleme (fiile) sorulan Wohin nereye sorusunun cevabını verir. Yönelme halinde Artikeli der olan sözcüklerin artikeli değişime uğgrar ve den'e dönüşür. Die ve das olduğu gibi kalır.Değişiler yönelme hali  tabloda bir kaç edatla praposition ile gösterilmiştir Tüm edatlarda aynı kural geçerlidir. 

Präposition
Edat
Artikel
Tanımlayıcı
Akkusativ
Yönelme
auf 
in
an/Wohin
über
neben
*derin den Schrankauf den Sesselan den Hackenüber den Tisch
die in die Bibliothekauf die Kommodean die Wandüber die Tafel
dasin das Beckenauf das Bettan das Fensterüber das Regal
Pluralin die Schränkenauf die Bettenan die Wändenüber die Tische

Sözcüğün Artikeli der ise den'
die veya das ise herhangi bir değişikliğe uğramaz. Çoğul  Plural ise ismin çoğul hali die kullanılır.

Örnek cümlelerde isimlerin artikeli parantez içinde artikeldeki değim de renklendirilmiştir. Yukarıdaki resimdeki bütün edatlarda bu kural geçerlidir

Dikkat: liegen/legen bir şeyi bir yere yatık koymak yatık durmak
            stellen/stehen bir şeyi bir yere dik koymak dik durmak bu ayrımıda becerebilmeniz gerekir.

IN:kapalı ortamlar için kullanılır içine.

Er wirft das Papier in den Mülleimer (der) (O kağıdı çöp kutusuna atıyor.) 

Ich gehe in den Supermarkt. (der) (Ben supermarkete gidiyorum)

Ich hänge die Klamotten in den Kleiderschrank. (der) (Ben elbiseleri elbise dolabına asıyorum)

Die Schüler gehen in den Musikraum (der) (Öğrencile muski odasına gidiyor)

Wir fahren am Wochenende in den Tiergarten (der) (Biz hayvanat bahçesine gidiyoruz)

Ich gehe ins Museum (das) (Ben müzeye gidiyorum)

Wir gehen ins Theater (das) (Biz biz gidiyoruz)

Ihr geht ins Kino (das)                     Wohin geht ihr? (Nereye gidiyorsunuz) ins Kino (sinemaya)

Sie gehen ins Sudio (das) (Siz stüdyoya gidiyorsunuz)

Du gehst ins Labor (das) (Sen laboratuvara gidiyorsun)

Er geht ins Geschäft (das) (O dükkana gidiyor)

Er geht ins Zimmer (das) (O odaya gidiyor)

Der Mann steigt schnell ins Auto. (das) (Adam otobile biniyor)

in das  ya da kısalması olan ins kullanılabilir.

Die Lehrer gehen in die Schule. (die) (Öğretmenler okula gidiyorlar) 

Die Schüler gehen in die Bibliothek (die) (Öğrenciler kütüphaneye gidiyorlar) 

Wir gehen heute Abend in die Disco. (die) (Biz bugün akşam diskoya gidiyoruz) 

Die Eltern kommen in die Klasse. (die) (Ebeveynler sınıda gidiyorlar) 

Ich hänge die Klamotten in die Kleiderschränke. (die) (Ben elbiseleri dolaplara asıyorum)

AUF:acık alanlarda ve üstüne

Er setzt das Kind auf den Sessel. (der) (O çocuğu koltuğa oturttu)

Du legst die Bücher auf den Tisch. (der) (Sen kitapları masasının üstüne koyuyor)

Du sitzt dich auf den Stuhl. (der) (Sen sen sandalyeye oturuyor)

Die Kinder gehen auf den Spielplatz (der) (Öğrenciler oyun alanına gidiyorlar )

Das Kissen legte er auf das Bett.(das) (O yastığı yatağın üzerine koyuyor)

Wir setzen uns auf das Sofa  (das) (Biz tekli koltukta oturuyoruz)

Sie fliegt in diesem Sommer auf die Insel Karibik.(die) (O bu yaz Karibik adalarına gidiyor)

Sie hängt die Lampe auf die Kommode.(die) (O lambayı komidin üzerine asıyor) 

Die Kissen legen sie auf die Betten. (Plural) (Onlar yastıklar yatakların üzerine koyuyorlar)

UBER:üstüne üzerine temas

Der Elektriker hängt die Lampe über den Teppich.(der) (Elektrikçi lambayı masanın üzerine asıyor)

Die Frau hängt das Bild über den Sessel.(der) (Kadın resmi koltuğun üzerine asıyor)

Der Lehrer hängt seine Atatürkgemälde über das Nationallied.(das) (Öğretmen Atatürk Portrresini İstiklal Marşının üzerine asıyor)

Der Lehrer hängt die Nationalhymne über dieTafel.(die) (Öğretmen İstiklal Marşını tahtanın üzerine asıyor.) 

Neben:yanına

Der Ehemann stellt den Stuhl neben den Sessel. (der) (Eşi sandalyeyi koltuğun yanına koyor)

Die Ehefrau stellt die Spülmaschine neben den Kühlschrank (der) (Eşi bulaşık makinesini buzdolabının yanına koyor)

Der Junge stellte die Kommede neben das Bett. (das) (Genç komidini yatağının yanına koyuyor)

Er stellte die Gardrobe neben das Bücherregal. (das) (O gardrobu kitaplığın yanına koyuyor)

Die Schüler hängen ihre Plakate neben die Tür. (die) (Öğrenciler afişlerini kapının yanına asıyorlar)

Die Arbeiter stellen das Gasherd neben die Waschmaschine.(die) (İşçiler gazlı ocağı  çamaşır makinesinin yanına  asıyorlar)

AN:yanına temas

Er setzte sich an den Tisch.(der) (O masaya oturuyor)

Sie fährt an den See.(der) (O masaya göle gidiyor)

An den Strand möcchten wir gehen.(der) (Biz sahile gitmek istiyoruz)

Herr Müller! Bitte gehen Sie an die Kase.(die) (Bay Müller lütfen kasaya gidiniz)

Sie setzt sich an die Theke.(die) (O tezgaha oturdu)

Der Lehrer hängt den Merkzettel an die Tafel.(die) (Öğretmen önemli notları tahtaya asıyor)

Die Schülerin hängt die Pinnwand an die Wand (die) (Öğrenciler panoyu duvara asıyor)

Wir fahren für zwei Tage ans Meer. (das) (Biz iki günlüğüne denize gidiyoruz)
 

Die Frau hängt die Kleider an die Kleiderhacken. (Plural) (Kadın elbiseleri askıya asıyor)

an das kısaltılabilir ans Meer.

VOR: önüne

Sie stellt sich vor den Spiegel kämt sich. (den) (O aynanın önüne geçiyor saçını tarıyor)

Er setzte sich vor den Fernseher. (den) (O televizyonun önüne oturuyor)

Wir stellen den Tisch vor das Regal. (das) (Biz masayı rafın önüne koyoruz)

Sie stellt die Blumen vor das Fenster. (das) (O çiçekleri pencerinin önüne koyoruz)

Die Mutter stellt seinen Sohn vor die Tür. (die) (Anne oğlunu kapının önüne koyuyor)

Vor die Sofas legt ihr Teppiche (Plural) (Siz halıları koltukların önüne seriyorsunuz.)

UNTER: altına

Sie legt den Teppich unter den Rundtisch. (den) (O halıyı yuvarlak masanın altına seriyor)

Die Katze setzr sich unter den Stuhl. (den) (Kedi sandalyenin altına oturuyor)

Ich stelle das Herd unter die Dunstabzugshaube. (die) (Ben ocağı Aspretörün altına koyuyorum)

Unter die Sofas legt ihr Teppiche (Plural) (Siz halıları koltukların altına seriyorsunuz)

HINTER: arkasına

Der Mann läuft hinter das Auto. (das) (Adam otomobilin arkasına koşuyor)

Das Mädchen versteckt sich hinter den Zaun. (der) (Kız çitin arakasına saklanıyor)

Das Kind versteckt sich hinter die Tür. (die) (Çocuk kapının arkasına saklanıyor)

ZWISCHEN: arasına.

Der Mensch stellt den Stuhl zwischen den Sessel und das Sofa. (der) (das) (İnsan sandalyeyi tekli koltuk ile çoklu koltuk arasına koyuyor)

Die Stühle stelt sie zwischen die Tischen. (Plural) (O sandalyeleri masanın arasına koyuyor)

Die Notiz legt er zwischen die Blätter. (Plural) (O notu sayfaların arasına koyuyor)

Dativ Bulunma Hali

Buluma durumunda sabitlik statiklik vardır hareket yoktur. Bu filllerde bulunma halinde kullanılacağının ip ucu verir.Bu fiiler hängen stehen liegen sitzen sein  Yönelme durumu bu edatlarla birlikte kullanıldığında ismin -e hali olan Dativ halde kullanılır. Yükleme (fiile) sorulan Wo nerede sorusunun cevabını verir. Bulunma halinde Artikeli der ya da olan sözcüklerin artikeli değişime uğgrar ve dem'e dönüşür. Die  der ve çoğul den dönüşür. İsmin yönelme halinde nesnesi  bulunma durumunda çoğunlukla öznesi olur. 

Präposition
Edat
Artikel
Tanımlayıcı
Dativ
Bulunma
auf 
in
an/Wo
über
neben
*demin dem Schrankauf dem Sesselan dem Hackenüber dem Tisch
derin der Bibliothekauf der Kommodean der Wandüber der Tafel
demin dem Beckenauf dem Bettan dem Fensterüber demRegal
Plural denin den Schränkenauf den Bettenan den Wändenüber den Tische

Sözcüğün Artikeli der  ya da das ise dem' dem'
die ise der

Çoğul Plural ise den ismin çoğul hali die kullanılır.

Örnek cümlelerde isimlerin artikeli parantez içinde artikeldeki değim de renklendirilmiştir. Yukarıdaki resimdeki bütün edatlarda bu kural geçerlidir

IN:kapalı ortamlar için kullanılır içide.

Das Papier in dem Mülleimer (der) (Kağıt çöp kutusunda/içinde)

Ich bin im Supermarkt. (der) (O süpermakte)

Die Klamotten hängen  im Kleiderschrank. (der) Wo hängt die Kalmotten.) im Schrank

Die Schüler warten im  Musikraum (der) (öğrenciler müsik odasında)

Wir sind im Tiergarten (der) (Biz hayvanat bahçesindeyiz)

Ich bin im Museum (das) (Ben müzedeyim)

Wir schauen im Theater eine Komödie zu (das) (Biz tiyatroda komedi izliyoruz)

Einen wundershönen Film läuft im Kino (das)  Wohin geht ihr? (Nereye gidiyorsunuz) ins Kino (sinemaya)

Ich treibe im Sudio (das)  (Ben stütyoda antreman yapıyorum)

Der Lehrer macht einen Expriment im Labor (das) (Öğretmen labotuvarda deney yapıyor)

Wir shoppen im Geschäft (das) (Biz dükkalarda aliş veriş yapıyoruz)

Wir warten im Warterzimmer (das) (Biz bekleme odasında bekliyoruz)

Der Mann steigt schnell ins Auto. (das) (Adam orobile hızlı biniyor.)

in dem ya da kısalması olan im kullanılabilir.

Die Shüler lernen in der Schule. (die) (Öğrenciler sınıfta öğreniyorlar)

Die Schüler üben in der Bibliothek (die) (Öğrenciler kütüphanede alıştırma yapıyor)

Wir tanzen heute Abend in der Disco. (die) (Biz bu akşam diskoda dans ediyoruz)

Die Eltern sind in der Klasse.(die) (Ebeveynler sınıftalar)

Die Klamotten hängen in den Kleiderschränken. (die) (Elbiseler dolaplarda asılı)

AUF:acık alanlarda ve üstünde

Das Kind sitzt auf dem Sessel. (der) (Çocuk koltuğun üstünde oturuyor)

Die Bücher liegt auf demTisch. (der) (Kitaplar masada yatık duruyor)

Du sitzt auf dem Stuhl. (der) (Sen sandalyede oturuyorsun)

Die Kinder sind auf dem Spielplatz (der) (Çocuklar oyun alanındalar)

Das Kissen liegt auf dem Bett.(das) (Yastık yatağın üstünde)

Wir sitzen auf dem Sofa  (das) (Biz koltukta üstünde oturuyoruz)

Sie sind in diesem Sommer auf der Insel Karibik.(die) (Siz bu yaz Karibik adalasındasınız) 

Die Lampe steht  auf der Kommode.(die) (Lamba komidinin üzerinde)

Die Kissen liegen auf den Betten. (Plural) (Yastılar yatakların üstünde)

UBER:üstünde üzerinde temas

Die Lampe hängt über den Teppich.(der) (Lamba masanın üzerinde asılı) 

Das Bild hängt über den Sessel.(der) (Resim koltuğund üzerinde asılı) 

Die Nationalhymne hängt über der Tafel.(die) (İstiklal Marşı yazı tahtasının üzerinde)

Atatürks Gemälde hängt über dem Nationallied.(das) (Atatürk'ün Portresi İstiklal marşının üzerinde asılı)

Die Wolke sind über dem Haus.(das) (Bulutlar İstiklal marşının üzerinde )

Neben:yanında

Der Stuhl liegt neben den Sessel. (der) (Sandalye masanın yanında) 

Die Spülmaschine steht  neben dem Kühlschrank (der) (Bulaşık makinesi buz dolabının yanında) 

Die Kommede steht neben dem Bett. (das) (Komidin yatağın yanında)

Die Gardrobe steht neben dem Bücherregal. (das) (Gardrop kitaplığın yanında)

Ihre Plakate hängen neben der Tür. (die) (Afiş kapının yanında asılı)

Das Gasherd steht neben der Waschmaschine.(die) (Afiş kapının yanında asılı)

AN:yanında temas

Er sitzt an dem Tisch.(der) (O masa oturuyor)

Sie ist an dem Computer.(der) (O bilgisayarda)

An dem Strand warten wir auf dich.(der) (Sahide seni bekliyoruz)

Sie sind an die Kase.(die) (O kasada)

Sie sitzt an der Theke.(die) (O tezgahta)

Der Merkzettel hängt an der Tafel.(die) (O önemli notlar tahtada asılı)

Die Pinnwand hängt an der Wand (die) (O pano duvarda asılı)

Wir bleiben für zwei Tage am Meer. (das) (İki günlüğüne denizdeyiz)

Die Kleider hängen an den Kleiderhacken. (Plural) (Ebiseler askıda asılı)

an das kısaltılabilir ans Meer.

VOR: önünde

Sie steht vor dem Spiegel kämt sich. (den) (O aynanın önünde)

Er sitzt vor dem Fernseher. (den) (O televizyonun önünde oturuyor)

Der Tisch steht vor das Regal. (das) (Masa rafın önünde)

Die Blumen stehen vor dem Fenster. (das) (Çiçekler pencerenin önünde)

Der Sohn stehnt vor der Tür. (die) (Erkek evlat kapının önünde)

Vor den Sofas liegen Teppiche (Plural) (Halılar koltukların önünde)

UNTER: altında

Der Teppich liegt unter dem Rundtisch. (den) (Halı yuvarlak masanın altında)

Die Katze sitzt unter dem Stuhl. (den) (Kedi yatağın altında)

Das Herd steht unter die Dunstabzugshaube. (die) (Ocak aspretörün altında),

Unter den Sofas liegen Teppiche (Plural) (Koltukların altında halılar)

HINTER: arkasında

Der Mann ist hinter dem Auto. (das) (Adam arabanın arkasında)

Das Mädchen sind hinter dem Zaun. (der) (Kız citlerin arkasında)

Das Kind sind hinter der Tür. (die) (Çocuk kapının arkasında)

Das Bäume stehen hinter den Häusern(Plural ) (Çocuk kapının arkasında)

ZWISCHEN: arasında.

Der Stuhl sind zwischen dem Sessel und dem Sofa. (der) (das) (Sandelye tekli koltuk ile çoklu koltuk arasında)

Die Stühle sind zwischen den Tischen. (Plural) (Sandelyeler tekli masalarında arasında)

Die Notiz liegt zwischen den Blättern. (Plural) (Not tekli sayfaların arasında)

Uyarı: Çoğul kullanımda ismin çoğul halinde -n yok ise ismin çoğul haline -n eklenir.

Akkusativ Yönelme ve Dativ Bulunma

Şimdi bulunma ve yönelme hallerini örneklerle ne gibi farklılar var hangi fiiller ismin hangi halinde kullanılıyor.

Akkusativ Yönel WohinDativ Bulumma Wo
legen stellen setzen gehen fahren fliegenliegen stehen sitzen sein bleiben
Er wirft das Papier in den Mülleimer. Das Papier ist in dem Mülleimer. 
Die Frau stellt die Stehlampe auf die KommodeDie Stehlampe steht  auf der Kommode
Der Lehrer hängt die Atatürkgemälde über das Nationallied.Die Atatürkgemälde hängt über dem Nationallied.
Die Frau stellt die Kommede  neben das BetDie Kommede steht neben dem Bett.
Er setzt sich vor den Fernseher.Er sitzt vor dem Fernseher.
Die Katze setzt sich unter den Stuhl.Die Katze sitzt unter dem Stuhl. 
Das Kind geht hinter die  Tür.Das Kind sind hinter der Tür.
Der Schüler legt die Notiz zwischen den BlätternDie Notiz liegt zwischen den Blättern

Bunların dışında stechen-stecken-verstecken fiillerine de bakınız.

About the author

1985-1988 Dörtler Köyü İlköğretim Okulu 1988- 1993 Sakıp Sabancı İlköğretim Okulu 1993-1996 Orhan Çobanoğlu Lisesi 1997-2000 Almanya'da Turist 2001-2002 Vatani Görev Isparta Muş'ta yaptım 2002-2004 Açiköğretim Lisesinden Üstün Başarı 2005-2010 Hacettepe Üniversitesi Alman Dili Öğretmenliğinde Mezun Oldum 2010-2011 Halk Eğitim Merkezinde Almanca Öğretmenliğine Başladım 2011-2013 Çeşitli Özel Dersane ve Okullarda çalıştım 2013- .... Milli Eğitimde Almanca Öğretmeni olarak çalışmaya devam ediyorum