Almanca Yonelme Durumu Direktivergänzung

Direktiv Ergänzung: Yönelme Durumu

Yer değişikliği bildiren yönelme durumu gerektiren fiilerdir. Nereye „wohin“ sorusunun cevabıdır.  Cümlede nesne „Akkusativobjekt“ bulunmaz.  Bu yönelme durumu –e halinde kullanılan bir edat „Dativpräposition“ hem de yönelme durumu –e halinde kullanılan bir edat „Akkusativpräposition“ da olabilir.

Yönelme durumunda Dativ halde kullanılan iki istinai edat „Dativpräposition“ edat "nach ve zu" vardır.

Ich gehe zu Kristina

Ich fahre nach Hause

 

Subjekt +  Prädikat  +  Präposition + (Dativ + Wechselpräposition +Akkusativ)

Özne     +   Yüklem    +   Edat   +             Yönelme Durumu

VerbSubjektVerbErgänzungTürkisch
gehen      Wirgehenin eine AusstelungBiz bir sergiye gidiyoruz
fahrenErfährtzur ArbeitO işe gidiyor.
laufenDer Einbrecher   läuft      um die Ecke            Hırsız köşeye koştu
rennenSieranntin den WachsalonO çamaşır salonuna fırladı.
fliegensiefahrennach ParisOnlar Paris'e uçuyor
reisenPaulreistnach TunesienPaul Tunus'a seyehat ediyor
kommenIhrkommtnach HauseSiz eve geliyorsunuz

*"nach ve zu"  edatları "Präposition" ismin -e halinde "Dativ" kullanılmasına rağmen yönelme bildirmektedir. Diğer bütün yönelme bildiren  edatlar "Präposition" Akkusativ halde kullanılır.

 

Er geht in die Buchhandlung

           in das Büro

           in den Kindergarten

           in die Geschäfte

 

Wir gehen in eine Ausstellung

Du gehst in ein Konzert

Er rannte in einen Saal

 

Der Mann geht      an den Tisch

                             an die Kasse 

                             an das Meer

Die Kunden gehen  an die Kassen

 Bu edatların yönelme mi yoksa bulunma bildirdiklerini bağlı bulundukları kullanılan fiiller belirler ve bu fiillerden hangi halde kullanıldığı anlaşılması mümkündür. Yönelme bildiriyor ismin -i halinde "Akkusativ", kullanılır, nereye sorusunun "wohin"  cevabıdır ve bir hareket vardır; bulunma bildiriyorsa ismin -e halinde "Dativ"  kullanılır, nerede sorusunun "wo" cevabıdır ve bir durum durağanlık bildirir. . 

Akkusativ (Yönelme -e,a hali)
Er stellte Blummentöpfe ans Fenster
Sie legt das Buch auf den Tisch
Er setzt sich hinter einen Freund
Wir gehen in die Schule
Der Bräutigam stellte sich neben die Braut
Er hängt  das Bild über das Sofa.
Stell den Eimer unter den Wasserhahn
Sie setzte das Kind vor den Fernseher
Du stellst das Gestell zwischen das Sofa und den Sessel 

 Uyarı ismin -e,-a halinde  "Dativ" kullanılıp yönelme bildiren iki istisnai edat vardır. "nach,zu"

Ich fahre zur Tankstelle.

Ihr fliegt nach Russland 

İsmin hem yönelme hem bulunma halinde kullanabilindiğinden bu edatlara değişken edat "Wechselpräpositionen" denir. İsmin yönelme halinde kullanıldığında Akkusativ bulunma halinde kullanıldığında ise Dativ kullanılır.

Yukarıdaki resimde görüldüğü üzere maymunun kutu ile temasının olup olmamasına göre değişmektedir. Yüzey temas ilişkisi unutmayalım.

Akkusativ Yönelme Hali

Yönelme durumunda bir hareket aksiyon bildiren bir fiil ile kullanılır. Bu filler "legen-setzen-stellen fahren gehen kommen fliegenn" Bu fiiller yönelme halinde kullanılacağının ip ucunu verir. Yönelme durumu bu edatlarla birlikte kullanıldığında ismin -i hali olan Akkusativ halde kullanılır. Yükleme (fiile) sorulan Wohin nereye sorusunun cevabını verir. Yönelme halinde Artikeli der olan sözcüklerin artikeli değişime uğgrar ve den'e dönüşür. Die ve das olduğu gibi kalır.Değişiler yönelme hali  tabloda bir kaç edatla praposition ile gösterilmiştir Tüm edatlarda aynı kural geçerlidir. 

Präposition
Edat
Artikel
Tanımlayıcı
Akkusativ
Yönelme
auf 
in
an/Wohin
über
neben
*derin den Schrankauf den Sesselan den Hackenüber den Tisch
die in die Bibliothekauf die Kommodean die Wandüber die Tafel
dasin das Beckenauf das Bettan das Fensterüber das Regal
Pluralin die Schränkenauf die Bettenan die Wändenüber die Tische

Sözcüğün Artikeli der ise den'
die veya das ise herhangi bir değişikliğe uğramaz. Çoğul  Plural ise ismin çoğul hali die kullanılır.

Örnek cümlelerde isimlerin artikeli parantez içinde artikeldeki değim de renklendirilmiştir. Yukarıdaki resimdeki bütün edatlarda bu kural geçerlidir

Dikkat: liegen/legen bir şeyi bir yere yatık koymak yatık durmak
            stellen/stehen bir şeyi bir yere dik koymak dik durmak bu ayrımıda becerebilmeniz gerekir.

IN:kapalı ortamlar için kullanılır içine.

Er wirft das Papier in den Mülleimer (der) (O kağıdı çöp kutusuna atıyor.) 

Ich gehe in den Supermarkt. (der) (Ben supermarkete gidiyorum)

Ich hänge die Klamotten in den Kleiderschrank. (der) (Ben elbiseleri elbise dolabına asıyorum)

Die Schüler gehen in den Musikraum (der) (Öğrencile muski odasına gidiyor)

Wir fahren am Wochenende in den Tiergarten (der) (Biz hayvanat bahçesine gidiyoruz)

Ich gehe ins Museum (das) (Ben müzeye gidiyorum)

Wir gehen ins Theater (das) (Biz biz gidiyoruz)

Ihr geht ins Kino (das)                     Wohin geht ihr? (Nereye gidiyorsunuz) ins Kino (sinemaya)

Sie gehen ins Sudio (das) (Siz stüdyoya gidiyorsunuz)

Du gehst ins Labor (das) (Sen laboratuvara gidiyorsun)

Er geht ins Geschäft (das) (O dükkana gidiyor)

Er geht ins Zimmer (das) (O odaya gidiyor)

Der Mann steigt schnell ins Auto. (das) (Adam otobile biniyor)

in das  ya da kısalması olan ins kullanılabilir.

Die Lehrer gehen in die Schule. (die) (Öğretmenler okula gidiyorlar) 

Die Schüler gehen in die Bibliothek (die) (Öğrenciler kütüphaneye gidiyorlar) 

Wir gehen heute Abend in die Disco. (die) (Biz bugün akşam diskoya gidiyoruz) 

Die Eltern kommen in die Klasse. (die) (Ebeveynler sınıda gidiyorlar) 

Ich hänge die Klamotten in die Kleiderschränke. (die) (Ben elbiseleri dolaplara asıyorum)

AUF:acık alanlarda ve üstüne

Er setzt das Kind auf den Sessel. (der) (O çocuğu koltuğa oturttu)

Du legst die Bücher auf den Tisch. (der) (Sen kitapları masasının üstüne koyuyor)

Du sitzt dich auf den Stuhl. (der) (Sen sen sandalyeye oturuyor)

Die Kinder gehen auf den Spielplatz (der) (Öğrenciler oyun alanına gidiyorlar )

Das Kissen legte er auf das Bett.(das) (O yastığı yatağın üzerine koyuyor)

Wir setzen uns auf das Sofa  (das) (Biz tekli koltukta oturuyoruz)

Sie fliegt in diesem Sommer auf die Insel Karibik.(die) (O bu yaz Karibik adalarına gidiyor)

Sie hängt die Lampe auf die Kommode.(die) (O lambayı komidin üzerine asıyor) 

Die Kissen legen sie auf die Betten. (Plural) (Onlar yastıklar yatakların üzerine koyuyorlar)

UBER:üstüne üzerine temas

Der Elektriker hängt die Lampe über den Teppich.(der) (Elektrikçi lambayı masanın üzerine asıyor)

Die Frau hängt das Bild über den Sessel.(der) (Kadın resmi koltuğun üzerine asıyor)

Der Lehrer hängt seine Atatürkgemälde über das Nationallied.(das) (Öğretmen Atatürk Portrresini İstiklal Marşının üzerine asıyor)

Der Lehrer hängt die Nationalhymne über dieTafel.(die) (Öğretmen İstiklal Marşını tahtanın üzerine asıyor.) 

Neben:yanına

Der Ehemann stellt den Stuhl neben den Sessel. (der) (Eşi sandalyeyi koltuğun yanına koyor)

Die Ehefrau stellt die Spülmaschine neben den Kühlschrank (der) (Eşi bulaşık makinesini buzdolabının yanına koyor)

Der Junge stellte die Kommede neben das Bett. (das) (Genç komidini yatağının yanına koyuyor)

Er stellte die Gardrobe neben das Bücherregal. (das) (O gardrobu kitaplığın yanına koyuyor)

Die Schüler hängen ihre Plakate neben die Tür. (die) (Öğrenciler afişlerini kapının yanına asıyorlar)

Die Arbeiter stellen das Gasherd neben die Waschmaschine.(die) (İşçiler gazlı ocağı  çamaşır makinesinin yanına  asıyorlar)

AN:yanına temas

Er setzte sich an den Tisch.(der) (O masaya oturuyor)

Sie fährt an den See.(der) (O masaya göle gidiyor)

An den Strand möcchten wir gehen.(der) (Biz sahile gitmek istiyoruz)

Herr Müller! Bitte gehen Sie an die Kase.(die) (Bay Müller lütfen kasaya gidiniz)

Sie setzt sich an die Theke.(die) (O tezgaha oturdu)

Der Lehrer hängt den Merkzettel an die Tafel.(die) (Öğretmen önemli notları tahtaya asıyor)

Die Schülerin hängt die Pinnwand an die Wand (die) (Öğrenciler panoyu duvara asıyor)

Wir fahren für zwei Tage ans Meer. (das) (Biz iki günlüğüne denize gidiyoruz)
 

Die Frau hängt die Kleider an die Kleiderhacken. (Plural) (Kadın elbiseleri askıya asıyor)

an das kısaltılabilir ans Meer.

VOR: önüne

Sie stellt sich vor den Spiegel kämt sich. (den) (O aynanın önüne geçiyor saçını tarıyor)

Er setzte sich vor den Fernseher. (den) (O televizyonun önüne oturuyor)

Wir stellen den Tisch vor das Regal. (das) (Biz masayı rafın önüne koyoruz)

Sie stellt die Blumen vor das Fenster. (das) (O çiçekleri pencerinin önüne koyoruz)

Die Mutter stellt seinen Sohn vor die Tür. (die) (Anne oğlunu kapının önüne koyuyor)

Vor die Sofas legt ihr Teppiche (Plural) (Siz halıları koltukların önüne seriyorsunuz.)

UNTER: altına

Sie legt den Teppich unter den Rundtisch. (den) (O halıyı yuvarlak masanın altına seriyor)

Die Katze setzr sich unter den Stuhl. (den) (Kedi sandalyenin altına oturuyor)

Ich stelle das Herd unter die Dunstabzugshaube. (die) (Ben ocağı Aspretörün altına koyuyorum)

Unter die Sofas legt ihr Teppiche (Plural) (Siz halıları koltukların altına seriyorsunuz)

HINTER: arkasına

Der Mann läuft hinter das Auto. (das) (Adam otomobilin arkasına koşuyor)

Das Mädchen versteckt sich hinter den Zaun. (der) (Kız çitin arakasına saklanıyor)

Das Kind versteckt sich hinter die Tür. (die) (Çocuk kapının arkasına saklanıyor)

ZWISCHEN: arasına.

Der Mensch stellt den Stuhl zwischen den Sessel und das Sofa. (der) (das) (İnsan sandalyeyi tekli koltuk ile çoklu koltuk arasına koyuyor)

Die Stühle stelt sie zwischen die Tischen. (Plural) (O sandalyeleri masanın arasına koyuyor)

Die Notiz legt er zwischen die Blätter. (Plural) (O notu sayfaların arasına koyuyor)

 

Akkusativ Yönelme ve Dativ Bulunma

Şimdi bulunma ve yönelme hallerini örneklerle ne gibi farklılar var hangi fiiller ismin hangi halinde kullanılıyor.

Akkusativ Yönel Wohin
legen stellen setzen gehen fahren fliegen
Er wirft das Papier in den Mülleimer. 
Die Frau stellt die Stehlampe auf die Kommode
Der Lehrer hängt die Atatürkgemälde über das Nationallied.
Die Frau stellt die Kommede  neben das Bet
Er setzt sich vor den Fernseher.
Die Katze setzt sich unter den Stuhl.
Das Kind geht hinter die  Tür.
Der Schüler legt die Notiz zwischen den Blättern

Bunların dışında stechen-stecken-verstecken fiillerine de bakınız.

Bir cevap yazın