# Brain Language Slayt

- Bağlantı: https://eegitimim.com/brain-language-slayt/
- Yayımlanma: 2026-10-30T19:57:57+03:00
- Yazar: admin

[Brain-Language-Slayt İndir](https://eegitimim.com/wp-content/uploads/2026/07/Brain-Language-Slayt.ppt)

[Yükle/Download/Herunterladen/скачать ](https://eegitimim.com/wp-content/uploads/2026/07/Brain-Language-Slayt.ppt)

## 🧠 Neurolinguistics

 * Dil ve beyin arasındaki ilişkiyi inceler.
 * Yule (1996): “Dil ile beyin arasındaki ilişkinin incelenmesi.”
 * Beyin: vücudun en karmaşık organıdır; kafatasının altında yer alır.
 * Yaklaşık 10 milyar sinir hücresi (nöron) ve bu hücreleri özel/seçici biçimlerde
   birbirine bağlayan milyarlarca liften oluşur.

## 🧩 Beynin Bölümleri

### 🔗 Corpus Callosum

 * Yaklaşık iki milyon sinir lifinden oluşur.
 * İki hemisferi birbirine bağlar: sol hemisfer ve sağ hemisfer.

### ↔️ Kontralateral İlişki

 * Sol hemisfer, sağ el ve ayağın istemli hareketlerini kontrol eder.
 * Sağ hemisfer, vücudun sol tarafındaki hareketleri kontrol eder.

## 🗣️ Broca Alanı

 * Ön/konuşma korteksi olarak da bilinir.
 * Konuşmanın üretiminde kritik rol oynar.
 * Paul Broca, 1860’larda bu alandaki hasarın konuşma üretiminde ciddi zorluğa yol
   açtığını bildirmiştir.
 * Sağ hemisferdeki karşılık gelen alandaki hasarın böyle bir etkisi yoktur.
 * Bu nedenle dil yeteneği sol hemisferde yer almalıdır.

## 👂 Wernicke Alanı

 * Carl Wernicke ile ilişkilidir.
 * Konuşmanın anlaşılmasında kritik rol oynar.
 * Bu alandaki hasar, konuşmayı anlama güçlüğü olan hastalarda görülmüştür.

## 💪 Motor Korteks

 * Genel olarak kas hareketlerini kontrol eder: eller, ayaklar, kollar.
 * Broca alanına yakın bölümü, yüz, çene, dil ve larinksin artikülasyon kaslarını
   kontrol eder.

## 🧵 Arcuate Fasciculus

 * Bir sinir lifi demetidir.
 * Wernicke alanı ile Broca alanı arasında kritik bir bağlantı oluşturur.

## 🧭 Lateralization

 * Bilişsel işlevlerin ağırlıklı olarak beynin bir tarafında yerleşmiş olmasını 
   ifade eder.
 * Dil lateralizasyonu, sol hemisferin dil üretimine yatkın olduğunu gösterir.

## ⏳ Kritik Dönem

 * Doğumdan ergenliğe kadar olan dönemdir.
 * Lateralizasyon süreci erken çocuklukta başlar.
 * Çocuklukta, ergenliğe kadar, beyin belirli bir dili “alma” ve öğrenmeye en hazır
   olduğu dönemdedir.
 * Çocuk, normal ve ana dili düzeyinde yeterlik kazanmak için dili bu dönemde öğrenmelidir.
 * Beyin olgunlaştıkça ve sinirsel etkinlik kalıpları yerleştikçe dil öğrenme hazırlığı
   azalır.
 * Esnekliğin kaybının iki sonucu olabilir:
    - Kritik dönemden sonra ikinci dil öğrenmek çocukluktaki kadar kolay olmaz.
    - Çocuklukta dile maruz kalmazsa daha sonra dil öğrenmesi imkânsız hale gelebilir.

## 📍 Localization View

 * Dil yeteneğinin belirli yönleri beyinde belirli konumlara yerleştirilebilir.
 * Farklı insan yetenekleri ve davranışları beynin belirli bölümlerine dayandırılabilir.
 * Dilsel yeteneklerin beyinde tanımlanabilir konumları vardır.
 * Beynin bir bölgesindeki hasar başka bölgelerde de etkilere yol açabilir.
 * Bir kelimenin duyulması, anlaşılması ve söylenmesi belirli bir izler:
    1. Kelime Wernicke alanı aracılığıyla duyulur ve anlaşılır.
    2. Sinyal arcuate fasciculus ile Broca alanına aktarılır; burada üretim hazırlıkları
       yapılır.
    3. Sinyal motor kortekse gönderilir ve kelime fiziksel olarak artiküle edilir.

## 🎧 Dikotik Dinleme Testi

 * Dil işlevlerinin çoğu denekte sol hemisferde yer aldığını gösteren deneysel tekniktir.
 * Vücudun sağ tarafında deneyimlenen şeyler sol hemisferde işlenir; sol taraftakiler
   sağ hemisferde işlenir.
 * Sol hemisferde ciddi hasar, vücudun sağ tarafında felce yol açabilir.
 * Sağ kulağa gelen sinyal sol hemisfere; sol kulağa gelen sinyal sağ hemisfere 
   gider.
 * Denekler kulaklıkla aynı anda iki farklı ses sinyali duyar.
 * Örnek: bir kulağa “crocodile”, diğerine “alligator”; bir kulağa korna, diğerine
   akan su sesi.
 * Deneklerden her kulakta ne duyduklarını söylemeleri istendiğinde:
    - Dilsel uyaranlar doğrudan sağ kulağa,
    - Dilsel olmayan uyaranlar sol kulağa iletilir.

## 👂 Sağ Kulak Avantajı

 * Dilsel seslerde, denekler sağ kulaktan gelen sesi daha sık doğru tanımlar.
 * Örnek: sol kulaktan “ga—dog” sesleri, sağ kulaktan “da—cat” sesleri.
 * Süreç: Sol kulaktan alınan dil sinyali önce sağ hemisfere gider, ardından işlenmesi
   için sol hemisfere (dil merkezine) aktarılır.

## 🎵 Sağ Hemisfer

 * Dilsel olmayan birçok gelen sinyali işleme konusunda birincil sorumluluğa sahiptir.
 * Dilsel olmayan sesler (müzik, öksürük, trafik gürültüsü, kuş sesi) sol kulak 
   yoluyla daha sık tanınır; yani sağ hemisferde daha hızlı işlenir.
 * Sağ hemisfer dilsel olmayan sesleri, sol hemisfer dil seslerini işler.
 * Analitik işleme “sol beyin” ile; bütüncül işleme “sağ beyin” ile yapılır.

## 🩺 Aphasia

 * Beyindeki yerelleşmiş hasar nedeniyle dil işlevinde bozulma olarak tanımlanır.
 * Dilsel biçimleri anlama ve/veya üretmede güçlüğe yol açar.
 * İnme, tümör, kurşun yarası veya enfeksiyonun neden olduğu fokal (yerelleşmiş)
   beyin lezyonunu izleyen edinilmiş dil bozukluğu için kullanılan nörolojik terimdir.
 * Afazik kişide birbiriyle ilişkili dil bozuklukları vardır; anlama güçlüğü üretim
   güçlüğüne yol açabilir.

## 🗣️ Broca Afazisi

 * Motor afazi; ifade güçlükleri görülür.
 * Konuşma miktarı belirgin şekilde azalır; artikülasyon bozulur; konuşma yavaş 
   ve çoğu zaman zahmetlidir.
 * Broca afaziklileri konuşmada kullanılan motor dizileri planlayamaz.
 * Konuşmaya çalıştıklarında duraklayarak konuşur ve kelimeleri çıkarmakta zorlanır.
 * İşlevsel biçimbirimlerin (artikeller, edatlar, çekimler) sık sık atlanması görülür:
   agrammatic.
 * Örnek: “I eggs …and eat and … drink coffee .. breakfast”
 * Örnek: “My cheek … very annoyance …main is my shoulder … achin’ all round here…”

## 👂 Wernicke Afazisi

 * Sensory aphasia; receptive disorder.
 * İşitsel anlamada güçlük vardır.
 * Konuşma çok akıcıdır; ancak anlamlandırmak genellikle zordur.
 * Anlamsal olarak tutarsız konuşma eğilimi vardır.
 * Sık sık sözcüksel hatalar (kelime yer değiştirmeleri) ve sıklıkla fonolojik hatalar
   görülür.
 * Hastalar çoğu zaman anlamsız konuşur veya dolambaçlı ifadeler kullanır.
 * Örnek: “I can’t talk all of the things I do, and part of the part I can go alright,
   but I can’t tell from the other people.”

## 🔗 Conduction Aphasia

 * Arcuate fasciculus hasarıyla ilişkilidir.
 * Artikülasyon sorunu genellikle yoktur.
 * Konuşma akıcıdır; ancak duraklamalar ve tereddütler nedeniyle ritim bozulabilir.
 * Söylenen kelimeleri anlama genellikle iyidir.
 * Hasta söylenenleri anlar fakat tekrar edemez.
 * Başkasının söylediği bir kelimeyi veya ifadeyi tekrar etmek büyük güçlük yaratır.
 * Duyulan ve anlaşılan şey, konuşma üretim alanına aktarılamaz.

## 🏷️ Anomia

 * Doğru kelimeleri bulmada güçlük çekmedir.
 * Dolambaçlı ifadeler (circumlocution) kullanılabilir.
 * Örnek: “What’s ink for?” sorusuna “to do with a pen” yanıtı.
 * Kendilerine işitsel veya görsel olarak sunulan nesneleri adlandırma yeteneğindeki
   bozukluklardır.
 * Dolambaçlı ifadeler, insanların istedikleri kelimeyi adlandıramadıklarında kullandıkları
   ifadelerdir.
 * Örnek: “water” yerine “what you drink for”; “nose” yerine “what we smell”.

## 👅 Tip-of-the-Tongue Phenomenon

 * Bir kelimenin tam da dilinizin ucunda olduğu, bildiğiniz halde bir türlü ortaya
   çıkmadığı hissidir.
 * Konuşanlar genellikle kelimenin doğru fonolojik taslağına sahiptir; ilk sesi 
   doğru getirebilir ve çoğunlukla kelimedeki hece sayısını bilir.
 * Nadir terimler veya isimler: “kelime deposu” kısmen fonolojik bilgiye göre düzenlenmiş
   olabilir; bazı kelimeler bu depodan daha kolay geri çağrılır.
 * Hedef kelime ile hata arasında çoğu zaman güçlü fonolojik benzerlikler vardır.

## 🎭 Malapropism

 * Sheridan’ın bir oyunundaki Mrs. Malaprop’tan gelir.
 * Komik etki için sürekli kelimelerin “yakın ıskalarını” üretmiştir.
 * Örnek: “We need a few laughs to break up the monogamy.”
 * Konuşmacının kullandığı kelime, kullanmak istediği kelimedir; ancak anlamsal 
   olarak yanlıştır.
 * Performans hatası değil, yeterlik hatasıdır; çünkü konuşmacı belirli bir kelimenin
   anlamına dair yanlış inanca sahiptir.

## 🗯️ Slip-of-the-Tongue

 * Üretim hatalarıdır.
 * Konuşmacının dilini kullanımındaki istemsiz kusurlardır.
 * Örnek: “a long shory stort” (“to make a long story short” yerine).
 * Örnek: “The thine sing” (“the sing thing” yerine); “Use the door to open the 
   key”; “Fifty-pound dog of bag food”.

## 🥄 Spoonerism

 * Oxford Üniversitesi’ndeki William Spooner, dil sürçmeleriyle ünlüdür.
 * Örnek: “Noble tons of soil”; “You have hissed all my mystery lectures”.
 * Örnek: “A shoving leopard to his flock” (God); Oscar Wilde: “Work is the curse
   of the drinking class.”
 * Örnek: “Noman numeral”; “A tup of tea”; “The most highly played payer”; “Beel
   fetter”; “Stick neff”.

## 👂 Slips-of-the-Ear

 * Tek bir segmentin veya fonetik özelliğin yanlış algılanmasını içerir.
 * Beynin aldığı işitsel sinyali anlamlandırma çabasını gösterir.
 * Örnek: “Great ape” (“grey tape” yerine).
 * Örnek: “Gladly the cross I’d bear” (çapraz gözlü Gladly adlı ayı).
 * Örnek: “Death in Venice” (“deaf in Venice” yerine).
 * Örnek: “A coke and a Danish” (“a coconut Danish” yerine).

## 🧒 Genie Örneği

 * Genie, 1970’te 13 yaşında keşfedilen bir çocuktur.
 * Hayatının çoğunu küçük, kapalı bir odada sandalyeye bağlı geçirmiştir.
 * Babası her türlü gürültüye tahammülsüzdü ve çocuk ses çıkardığında onu döverdi.
 * Annesinin çocukla yalnızca beslemek için birkaç dakika geçirmesine izin verilirdi.
 * Genie, hayatı boyunca fiziksel, duyusal, sosyal ve duygusal yoksunluk içinde 
   yaşamıştır.
 * 1–13 yaşları arasında neredeyse hiç dilsel uyaran almamıştır.
 * 11 yıl yoğun eğitime rağmen dil yeteneği normal olmamıştır.
 * Kısa sürede başkalarının konuşmalarına tepki vermeye, sesleri taklit etmeye ve
   iletişim kurmaya çalışmıştır.
 * Sözdizimi çok basit kalmıştır.
 * Genie’de sol hemisfer dil donanımı yoktu; dil işlevleri için beyninin sağ hemisferini
   kullanıyordu.
 * Hem sözel hem de sözel olmayan sinyaller için çok güçlü bir sol kulak avantajı
   vardı.