# CUMHURİYET DÖNEMİ KÜLTÜR VE MEDENİYETİ

- Bağlantı: https://eegitimim.com/cumhuriyet-donemi-kultur-ve-medeniyeti/
- Yayımlanma: 2026-05-07T08:34:56+03:00
- Yazar: admin

1. **Devlet Yönetimi**

**M.Kemal genelge ve kongrelerde;**

 * Demokratik temsil
 * Demokratik meşruiyet
 * Hukuki kurallara saygılı olmaya özen gösterdi.

**M.Kemal’e göre vatandaş;**

 * Çağa uygun davranışlar gösteren
 * Kalkınma yolunda birlikte ilerleyen
 * Hür bakış açısına sahip olan

 * **Mimari**

Mimar Kemaleddin   —   Gazi Üniversitesi Rektörlüğü

Vedat Tek                  —  I.TBMM Binası – Ankara Palas

Ali Talat Bey             —  Beşiktaş ve kuzguncuk iskelelerini tasarladı

Prof. Dr. Emin Onat ve

Doç. Dr. Orhan Ada  —  Anıtkabir

 * **Müzik**

Darülelhan                           Konservatuar

Darülbedayi                         İstanbul Şehir Tiyatroları ( ………….  ………………)

Musiki Muallim Mektebi    **………. ………………….’in** yazdığı rapor doğrultusunda açıldı.

**Türk Beşleri**

Cemal Reşit Rey – 10.Yıl marşı bestecisidir. Klasik batı müziğinin Türkiyede’ki 
kurcusudur.

Ulus Cemal Erkin

Hasan Ferit Alnar

Adnan Saygun    Türkiye’de ilk operayı kurmuştur.

Necil Kazım Akses

 * **Heykelcilik**

İlk Atatürk heykeli İstanbul’da açıldı

**Heinrich Krippel**              (Ulus Zafer Anıtı —  Samsun Atatürk Anıtı)

**Pietro Canonica**                (Taksim Cumhuriyet Anıtı)

 * **Sosyal Hayat**

İlk nüfus sayımı ………….  yılında yapıldı.

**Mustafa Kemal nüfusu artırmak için;**

 * Göçmenlere vize muafiyeti getirdi.
 * Doğumu engelleyecek araç ve ilaçlar yasaklandı.
 * Çok çocuklu ailelere hazineden tarla yardımı yapıldı.
 * 6 çocuğu olanlara vergi muafiyeti getirildi.

 * **Türkiye’de Kadınlar ve Meslekler**

 * Belediye Başkanı                              ……………………… ……………………
 * Muhtar                                              ………………………  ……………………
 * Köylü Mebus Kadını                        ………………………  ……………………
 * Savaş Pilotu                                     ……………………….  ……………………
 * Mühendis                                         ……………………….  ……………………
 * İnşaat Mühendisi                             ……………………….  ……………………
 * Kadın doğum Uzmanı                     …………..   ……………..    ………………
 * Milli Sporcu                                    …………..   ……………..    ………………
 * Rallici                                             ………………………..  ……………………
 * Öğretmen                                        ………………………..  ……………………
 * Tiyatrocu                                        ………………………..  …………………….
 * Savaş Fotoğrafçısı                          ……………………….  …………………….
 * Vali                                                ……………………….  ……………………..
 * Bakan                                             ……………………….  ……………………..
 * Başbakan                                        ………………………..  ……………………..
 * Büyükelçi                                      ………………………..  ……………………..
 * Operatör Doktor                            ……………………….   ……………………..
 * Dünya Güzeli                                ……………………….  ………………………
 * Avukat                                          ………………………..  ………………………
 * Hâkim

 * **Eğitim**

 * 1921 Maarif Kongresi ( Günümüzdeki MEB Şuraları’nın temelidir.)
 * 1924 Tevhid-i Tedrisat kanunu çıkarıldı.
 * 1925 Medreseler kapatıldı.
 * 1925 Ankara Hukuk Mektebi açıldı.
 * 1926 Maarif Teşkilatı Hakkında’ki kanun çıkarıldı.
 * 1928 Millet Mektepleri açıldı. ( …………….  ……………  ………….’in katkılarıyla.) 1935’
   ten sonra ise ismi   …………  …………………  olarak değiştirildi.
 * 1928 Köy Yatı Mektepleri açıldı.
 * 1931 Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti açıldı. Cemiyetin ilk başkanı Tevfik Bıyıklıoğlu’dur.
 * 1932 Türk Dil Kurumu açıldı. Cemiyetin ilk başkanı Samih Rifat Yalnızgil’dir.
 * 1932 Halk evleri açıldı. 1912’deki Türk Ocakları kapatıldı. Yayın organı Ülkü
   Dergisi’dir.
 * 1933 Üniversite Reformu açıldı.(Albert Malche yazdığı rapor doğrultusunda açılmıştır.)
 * 1936 yılında Köylere Öğretmen yetiştirmek amacıyla …………..  ………….. açılmıştır.

 * **Resim**

 * İbrahim Çallı                      Zeybekler tablosu — Hatay’ın Anavatan’a Özlemi
 * Namık İsmail
 * Ruhi Arel
 * Cemal Tollu
 * Ali Çelebi                          Yaralı asker

 * **Edebiyat**

 * Halide Edip Adıvar             **Ateşten Gömlek** (Milli Mücadele üzerine yazılan
   ilk romandır.)
    - Halide Edip Adıvar             **Türk’ün Ateşle İmtihanı** (Orduda geçirdiği
      yılları anlatmıştır.)
 *  - Kazım Karabekir                 **İstiklal Harbimiz**
 *  - Kazım Karabekir                 **Şarkılı İbret** (Müzikal bu oyunu şehit 
      çocuklarına oynattı.)
 *  - Ali Fuat Cebesoy                 **Sınıf Arkadaşım Atatürk**
 *  - Ali Fuat Cebesoy                 **Milli Mücadele Hatıraları**
 *  - Falih Rıfkı Atay                   **Çankaya**
 *  - Y.Kadri Karaosmanoğlu      **Yaban**
 *  - Y.Kadri Karaosmanoğlu      **Ankara**
 *  - Kemal Arıburnu                   **Atatürk’ten Anılar**
 *  - Tarık Buğra                          **Küçük Ağa ve Osmancık**

 1. **Atatürk’ün Yazdığı Eserler**

 * Geometri, Vatandaş İçin Medeni Bilgiler
 * Cumalı Ordugâhı
 *  Zabit ve Kumandan ile Hasbihal,
 * Nutuk

 * **Nutuk;**

Chp 2. Kongresi’nde okundu.

19 Mayıs’ta Samsun’a çıktım cümlesi ile başlar.

Gençliğe hitabe ile sona erer.

Geliri THK bırakılmıştır.

1919-27 yılları arasını anlatır.

Arap harfleriyle basılmıştır.

 1. **Atatürk Döneminde İlkler**

**Fikir hayatını;** Namık Kemal, Tevfik Fikret, Ziya Gökalp, J.J.Rousseau, Mehmet
Emin Yurdakul belirlemiştir.

**Atatürk sırasıyla**; Selanik, Manastır, İstanbul, Sofya şehirlerine gitmiştir.

**Tarih sahnesine ilk çıkışı;** 31 Mart Olayı’nda Hareket Ordusu’nun başında Kurmay
Yüzbaşı rütbesiyle İstanbul’a gelmesidir.

**Sömürgeciliğe karşı ilk savaşı**; Trablusgarp Savaşı’dır.

**I.Dünya Savaşı sırasında**; Çanakkale, Kafkasya ve Suriye cephelerinde savaşmıştır.

**İlk görev yeri;** Şam 5. Kolordu’dur. Burada kurduğu ilk cemiyet Vatan ve Hürriyet’tir.

**TBMM M.Kemal’i**; 1923, 27, 31, 35 yıllarında toplamda **4** kez Cumhurbaşkanı
seçmiştir.

**Cumhurbaşkanlığı döneminde** Hatay’a hiç gitmemiştir.

**Nobel Barış Ödülü’ne** aday gösterilen ilk Türk’tür. (1934 senesinde Yunanistan
önermiştir.)

**Atatürk’ün manevi evlatları**; Rukiye, Zeynep, Zehra, Abdurrahman Tunçak, Sabiha
Gökçen, Afet İnan, Ülkü Adatepe, Sığırtmaç Mustafa’dır.

**Atatürk’ün yaveri;** Salih Bozok’tur.

**Atatürk mirasının bir kısmını**; İş Bankası’na, TTK, TDK, İsmet İnönü’nün çocuklarının
öğrenimi için ayırmıştır.

**Doğumunun 100. Yılı UNESCO tarafından “**Atatürk Yılı**” ilan edilmiştir.**

**Atatürk’ün öldüğü gün**; Başbakan; **Celal Bayar**, TBMM Başkanı; **M.Abdülhalik
Renda’dır.**

Atatürk döneminde en çok hükümet kuran; **İsmet İnönü’dür.**

En uzun Meclis Başkanlığı’nda kalan; **Kazım Özalp**’tır. (1924-37 yılları arasında)

Atatürk’ün hastalığına ilk teşhis koyan; Yalova’da **Nihat Reşat Belger**, kesin
tanıyı ise doktoru **Dr. Ömer İrdelp** koymuştur.

Atatürk’ün naaşı 1953’e kadar **Etnografya Müzesi**’nde kalmıştır.

Atatürk’ün vefat etmeden önce okuduğu son eser **Belleten**’dir.