# Cümlede Anlam Konu Anlatımı

- Bağlantı: https://eegitimim.com/cumlede-anlam-konu-anlatimi/
- Yayımlanma: 2026-06-28T13:35:30+03:00
- Yazar: admin

Herhangi duyguyu, düşünceyi, olayı ve yargıyı bildiren; sözcüklerin belli bir düzene
ve kurala göre sıralandığı söz gruplarına cümle denir.

Cümleleri ifade ettikleri anlamlara göre çeşitli başlıklarda sınıflandırabiliriz.

**Öznel Anlatımlı CümlelerYargı bildiren bir cümlede anlatılanların doğruluğunun￾
yanlışlığının kişiden kişiye değişti cümlelerdir.
Okulumuzun ortamı oldukça güzeldir.
Şiir, en güzel edebi türdür.Yazarın son romanı, okuyucular tarafından çok beğenilecek.

**Nesnel Anlatımlı Cümleler**

Bir cümlede ifade edilen yargının kişiden kişiye değişmediği, herkes tarafından 
geçerli kabul edildiği ve en önemlisi kanıtlanabildiği anlatımlara nesnel ya da 
objektif anlatım denir.
Film göç etmiş bir ailenin yaşamını anlatıyor.Bugün hava
eksi 5 derece.Yazar bu eserinde doğduğu kasabayı anlatıyor.

**Şart (Koşul) Cümleleri**

Anlatılan olayın, durumun ya da işin gerçekleşmesinin başka bir olayın gerçekleşmesi
şartına yani koşuluna bağlı olduğu anlatımdır.
Şart cümleleri “-se/-sa” ile “-mi,-
ınca” ekleriyle sağlanabileceği gibi “eğer, ancak, ama, yeter ki, üzere” gibi sözcüklerle
de sağlanabilir.Ders çalışırsan sınıfı geçebilirsin.Araba sürmeyi öğretirim sana
ama sen de bana referans olacaksın.Sen bu projeyi tamamlarsın yeter ki kendine güvenmeye
devam et.

**Neden-Sonuç Cümleleri**

Meydana gelen bir eylemin sebebinin de belirtildiği cümlelerdir.
Bu tür anlatımlarda
gerçekleşen iki yargı bulunmaktadır.Neden-sonuç cümleleri arasında “İçin, dolayı,
yüzünden, – dığından” gibi ek ve sözcükleri bulunmaktadır.Sınavı geçemediğinden 
mezun olamadı.Çok üşüdüğünden eve erken gitti.Deniz dalgalı olduğundan yüzemedi.

**Amaç-Sonuç Cümleleri**

Cümlede gerçekleşen eylemin hangi amaçla yapıldığını ifade eden anlatımlara amaç-
sonuç cümlesi denilmektedir.
Bu anlatımda iki eylem arasında “amacıyla, ötürü, için,
dolayı” gibi sözcükleri yer alır ve sonuç cümlesine “Hangi amaçla?” sorusu yöneltilebilir.
Ders çalışmak için erkenden uyandı.Şirketini büyütmek amacıyla hisselerini sattı.
Öğrencileri iyi bir üniversiteye gitsin diye sürekli ders çalıştırırdı.Amaç-sonuç
cümlelerini ayırt etmek için cümleye “Hangi amaçla?”sorusunu sorabiliriz. Eğer cevap
alabiliyorsak amaç, alamıyorsak neden-sonuç cümlesidir.Ayrıca neden-sonuç cümlelerinde
iki yargı da gerçekleşmiş olmasına rağmen amaç-sonuç cümlelerinde birinci yargı 
gerçekleşmemiştir.Ders çalışmak için odasına geçti.Gece uyumadığından gündüzleri
yorgun görünüyordu.

**Doğrudan Anlatımlı Cümleler**

Başkasının sözlerini hiç değiştirmeden olduğu gibi aktarıldığı cümlelere doğrudan
anlatım denilmektedir.
Zeynep Hoca “Yarın sözlü yapacağım.” dedi.Başbakan “Büyüme
hızımız aynen devam edecek.” dedi.**Dolaylı Anlatımlı CümlelerBaşkasına ait sözlerin
yargısı değiştirilmeden anlatıcı tarafından kendi sözleriyle aktarılmasıdır. Bu 
cümleler genellikle “-ceğini, -dığını” şeklinde biter.Onu hayatım boyunca af edemeyeceğini
söyledi.Öğretmen yarınki sınava iyi çalışmamız gerektiğini söyledi.

**Kinaye Anlatım İçeren Cümleler**

Bir cümlede ifade edilen yargının alaya alınması, tersini ifade edecek biçimde kullanılmasıdır.

O kadar çalışkan ki liseyi 5 senede bitirdi.Takım istikrarını sürdürerek bu hafta
da yenildi.

**Aşamalı Durum Bildiren Cümleler**

Bir cümlede ifade edilen yargının yavaş yavaş gerçekleşmesi aşamalı anlatıma örnektir.
Aşamalı anlatımda olay olumlu ya da olumsuz yönde gerçekleşebilir.
Hastanın durumu
gittikçe kötüleşiyordu.Sınav yaklaştıkça netlerimiz artıyordu.Dünya nüfusu artmaya
devam ediyor.

**Varsayım Cümlesi**

Bu durumla ilgili gerçekleşmeden önce değerlendirme yapmak amacıyla olmuş ya da 
olmamış gibi düşünmeye varsayım denilmektedir.
Varsayım cümlelerinde “Tut ki, farz
edelim ki, düşünelim ki” gibi ifadelere yer verilmektedir.Tut ki piyango bize çıktı.
Neler yaparız?Düşünelim ki İstanbul’a yerleştin: Oralarda ne iş yapacaksın?Farz 
edelim ki sınavdan kaldık, dünyanın sonu değil ya!

**İçerik Cümlesi**

Yazarın eserinde ele aldığı konuyu anlatan cümlelerdir. Bu türdeki cümlelerde genellikle“
Bu eserde ne anlatılıyor?” sorusuna cevap vardır.
Yazar bu eserinde “Deprem felaketi
sonrasında değişen hayatların zorluklarını” işlemektedir.Makber adlı şiirinde “karısının
ölümünden duyduğu” üzüntüyü dile getirmiştir.

**Üslup Cümlesi**

Sanatçının dili kullanış şekli, duygunun ve düşüncenin anlatım biçimi üslup(biçem)
ile ilgilidir. Yazar “Nasıl anlatmış?” sorusu bizlere üslup ile ilgili cevaplar 
verebilmektedir.
Eserde yazar, çağrışım gücü yüksek sözcükleri tercih etmesi ve 
uzun cümleler oluşturması anlatımı zorlamış.Divan şiirinde bolca terkibin yanında
anlaşılmaz kelimelerin kullanılmasıyla zor bir şiir dili inşa edilmiş.

**Tanım Cümlesi**

Bir kavramın, bir sözcüğün tam olarak ne olduğunu ifade eden cümlelerdir. “Bu nedir?
Bu kimdir?” sorularına cevap verir.
İsmin önüne gelerek onları çeşitli açılardan
niteleyen ve belirten sözcüklere sıfat denir.Kalp, kanı vücudun çeşitli bölgelerine
pompalayan kaslı bir organdır.

**Karşılaştırma Cümlesi**

Birden fazla kavram, varlık ya da durumun karşılaştırılarak benzer ve farklı yönlerinin
ortaya konulduğu cümlelerdir.
Bu türde cümlelerde “göre, çok, gibi, kadar, en, daha,
oysa” gibi karşılaştırma sözcükleri yer almaktadır.Dün televizyonda en sevdiği dizinin
bölümü varmış.Kars, birçok ilden daha soğuk olarak bilinir.Romantizm insan duygularını
önemserken realizm isegerçekleri baz alır.

**Öneri (Tavsiye-Salık Verme) Cümlesi**

Bir sorunun çözümü ya da bir durumla ilgili daha iyiye ulaşmak için görüş ve düşüncelerin
yer aldığı cümlelerdir. Genellikle bu tür cümleler beğenilmeyen ve eksik görülenler

üzerine söylenir.Paragrafta başarıya ulaşmak için günde 20 soru çözmelisin.Her hafta
düzenli video paylaşarak istediğin aboneye ulaşabilirsin.Paragrafta başarıya ulaşmak
için günde 20 soru çözmelisin.Her hafta düzenli video paylaşarak istediğin aboneye
ulaşabilirsin.

**Yakınma (Şikayet) Cümlesi**

Bir durumdan duyulan rahatsızlığı, üzüntüyü ve hoşnutsuzluğu ifade eden cümlelerdir.

Öncesinde bir şehir planlaması yapılmadığından burada yaşamak zorlaşıyor.Konuyu 
defalarca anlatmama ve altını çizmeme rağmen sınavda yapamamışlar.

**Sitem Cümlesi**

Bir kimsenin yaptığı bir şeyden duyulan üzüntünün ve kırgınlığın ifade edildiği 
cümlelerdir.
O kadar soracağım dememe rağmen bu soruyu sınavda yapamamışsınız.Bu
geziye beni de davet etmenizi beklerdim.NOT: Sitem cümlelerinde üzüntü bizzat rahatsızlık
duyulan kişiye söylenirken yakınmada duyulan rahatsızlık başkalarına söylenir.

**Pişmanlık Cümlesi**

Yapılan bir yanlış sonucunda istenmeyen durumla karşılaşıldığında üzülme anlamı 
veren cümlelerdir.
Keşke bu üniversiteye kaydımı yapmasaydım.Tatilde başka bir otel
seçmeliymişim.

**Hayıflanma Cümlesi**

Yapılamayan bir işten dolayı duyulan üzüntünün dile getirildiği cümlelerdir.
Keşke
derslerime daha çok çalışabilseydim.Birikimlerimi daha mantıklı yerlerde değerlendirmeliydim.
Bu türdeki arkadaşlarımı hayatımdan çıkarmalıydım.NOT: Hayıflanmada yapılmayan bir
işten duyulan üzüntü ifade edilirken pişmanlıkta ise yapılan bir işte dolayı bir
üzüntü dile getirilir-

**Küçümseme Cümlesi**

Bir kişi, olay ya da duruma değer vermeme, onu küçük görüp hafife almayı ifade eden
cümlelerdir.
Sizin yeni farkına vardıklarınızı ben çoktan tecrübe etmiştim.Bu notları
ve çalışmasıyla hukuk kazanacağını düşünüyor.

**Azımsama Cümlesi**

Bir şeyin sayı ve miktar olarak az ve yetersiz olduğunu ifade eden cümlelerdir.

Bu çabaya rağmen bu izlenme sayısı hayal kırıklığıydı.Saatlerdir çalışıp sadece 
10 soru çözmüş olamazsın.

**Tahmin Cümlesi**

Sonucunun bilinmediği bir olay ya da durumun nasıl sonuçlanacağına dair bir kişinin
kendi görüşünü ifade eden cümlelerdir.
Annem beni defalarca aramıştır şimdi.Memleketimize
bahar gelmiştir artık.Seneye bir milyon aboneye ulaşırım.

**İhtimal (Olasılık) Cümlesi**

Gerçekleşmesi kesin olmayan olay ve bir durumun gerçekleşme ya da gerçekleşmeme 
ihtimalini kestirmeyi ifade eden cümlelerdir.
Öğretmenime beni soran amcam olabilir.
Çözemediğim soruyu abim çözebilir.Bu sene en soğuk kışı yaşayabiliriz.NOT: İhtimal
cümlelerinde bir ikilem vardır yani olay-durum gerçekleşebilir ya da gerçekleşmeyebilir.
Tahmin cümlelerinde ise olayın akışından hareketle bir sonuç görülmeye çalışılır
ve kendinden “emin olma” durumu söz konusudur.

**Ön Yargı (Peşin Hüküm) Cümlesi**

Bir durum ya da kişi hakkında önceden edindiğimiz olumlu ya da olumsuz yargıların
ifade edildiği cümlelerdir. Bu türde cümleler önceden peşin hüküm içerir.
Bu işi
başardığımda herkes eminim benden bahsedecek.Bizi görünce yine yaramazlık yapacak.
Bu takım şampiyon olacak donanıma sahip değil.

**Değerlendirme Cümlesi**

Herhangi bir sanatçı ya da onun bir eseri hakkında görüşlerin ifade edildiği cümlelerdir.

Şarkılarıyla dillere destan olan sanatçının son eseri vasat düzeyde.
