# iç kuvvetler slayt

- Bağlantı: https://eegitimim.com/ic-kuvvetler-slayt/
- Yayımlanma: 2026-11-03T22:28:07+03:00
- Yazar: admin

[iç kuvvetler slayt indir](https://eegitimim.com/wp-content/uploads/2026/07/ic-kuvvetler-slayt.ppt)

 ⌊Loader⌉ Loading…

 ⌊EAD Logo⌉ Taking too long?

 ⌊Reload⌉ Reload document

 | [ ⌊Open⌉ Open in new tab ](https://docs.google.com/viewer?url=https%3A%2F%2Feegitimim.com%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2Fic-kuvvetler-slayt.ppt&hl=en)

[Yükle/Download/Herunterladen/скачать ](https://eegitimim.com/wp-content/uploads/2026/07/ic-kuvvetler-slayt.ppt)

## TÜRKİYE’DEKİ BAŞLICA MASİFLER

 * Marmara’da Yıldız Dağları
 * Uludağ
 * Kaz Dağları
 * Ege’de Saruhan – Menteşe
 * İç Anadolu’da Kırşehir
 * Niğde
 * Karadeniz’de Daday – Devrekani
 * Akdeniz’de Alanya
 * Doğu Anadolu’da Bitlis
 * Pötürge

### Jeolojik Süreçler

Anadolu’nun büyük bölümü kara hâline gelmiştir.

Bu devrin ortalarında Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları ortaya çıkmıştır.

Anadolu bütün olarak yükselirken Akdeniz ve Karadeniz çanakları derinleşmiştir.

Nemli ve sıcak iklim şartlarına geçilmesi ile gür ormanlar ve bunların göl ortamlarında
birikmesi sonucu zamanla linyit ve petrol yatakları meydana gelmiştir.

Üçüncü zamanın sonlarında ülkemizde tuz ve borasit yatakları oluşmuştur.

Bu dönemde Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay hatları oluşmuştur.

Türkiye hemen hemen bugünkü görünümünü Kuvaterner’de kazanmıştır.

Kuzey Anadolu ve Toros Dağları’ndaki yükselmeler ile fay kuşakları boyunca çökme
ve yükselmeler bu dönemde meydana gelmiştir.

Ege Denizi’nin bulunduğu saha çökmüş, daha önce akarsu vadileri olan İstanbul ve
Çanakkale Boğazları oluşarak Akdeniz ve Karadeniz birleşmiştir.

### DÖRDÜNCÜ JEOLOJİK ZAMAN (KUVATERNER)

İklim değişmelerine bağlı olarak yüksek dağlık alanlar buzullarla kaplanmıştır.

Bu jeolojik zamanda dört büyük buzul dönemi yaşanmıştır.

Ayrıca Süphan, Nemrut, Erciyes, Tendürek, Hasan Dağı ve Karacadağ gibi volkanik 
dağlar oluşmuştur.

_Görsel notu:_ Nemrut Dağı en son 1692 yılında faaliyete geçmişti.

## İÇ KUVVETLER

Şema başlıkları:

 * Dağ Oluşumu (Orojenez)
 * Kıta Oluşumu (Epirojenez)
 * Deprem (Seizma)
 * Volkanizma

Enerjilerini yerin içinden (mantodan) alan kuvvetlerdir.

Yerkabuğunun şekillenmesinde olumlu etkiye sahiptirler (yapıcıdırlar).

Yeni yer şekilleri oluştururlar.

### İÇ KUVVETLER

 1. Orojenez (Dağ Oluşumu)
 2. Epirojenez (Kıta-Kara Oluşumu)
 3. Volkanizma
 4. Depremler

### TÜRKİYE FİZİKİ HARİTASI

### EPİROJENEZ

Yer kabuğunun yaylanma hareketidir. Geniş alanlı bir harekettir.

Geniş alanlarda görülen bu hareket sonunda tabakalar kıvrılmaz, alçalır ve yükselir.

Oluşum Nedenleri:

 1. **Dış Kuvvetler:** Buzul çağında, buzulların ağırlık yapması ve alçalması, erime
    sonucu ise yükselmesi sonucu ortaya çıkar (Kanada, İskandinav).
 2. **İç Kuvvetler:** Karaların baskıları sonucu yükselme hareketidir (Anadolu toptan
    yükselmiştir).

Deniz gerilemesi: Regrasyon
Deniz ilerlemesi: Transgresyon

### KITA OLUŞUMU (EPİROJEN)

Yer kabuğunu oluşturan levhalar manto üzerinde dengeli bir biçimde dururlar. Buna
izostatik denge denir. Ancak bu denge, yer kabuğu üzerinde meydana gelen çeşitli
olaylar sonucunda bozulabilir.

### EPİROJENEZ SONUCUNDA

Deniz gerilemesi var ise akarsuyun yatak eğimi ve aşındırma gücü artar.

Kıyı şekilleri yüksekte veya kara içlerinde kalmış ise deniz gerilemesi olmuştur.

Deniz ilerlemesinin görüldüğü yerde akarsuyun ağız kısmı deniz suları altında kalır.
Akarsuyun enerji potansiyeli azalır ve biriktirme yapar.

Eğer bir yerde akarsu vadisi deniz içinde de devam ediyorsa deniz ilerlemesinden
bahsedilebilir.

Türkiye’de epirojenez sonucunda Anadolu yarımadası yükselirken; çevresindeki Akdeniz,
Ege, Karadeniz çanakları ile Ergene havzası ve Çukurova çökmektedir.

Dördüncü zamanın başında bugünkü Ege Denizi’nin yerinde bulunan Egeid karasının 
epirojenik hareketlerle çökmesiyle Ege Denizi oluşmuştur.

Dünya üzerinde ise İskandinavya yarımadası ve Kanada yükselirken, Almanya ve Hollanda
çökmektedir.

Epirojenez yer yüzünü en uzun sürede şekillendiren iç kuvvettir.

Epirojenez sonucunda yer şekillerinin genel yapısında değişme olmaz.

Yurdumuzun iç kesimlerinde yüksek düzlüklerin bulunması, III. Zaman sonlarında deniz
seviyesine yaklaşan yerlerin (peneplen), IV. Zaman başlarında tekrar yükselmesinin
sonucudur.

_Şema etiketleri:_ Deniz ilerlemesi, Tortul tabakalar, Deniz gerilemesi.

Türkiye arazisinin uzun süre aşınmaya uğraması ve tektonik kökenli geniş çukurlukların
alüvyonlarla dolmasıyla geniş düzlükler oluşmuş; 3. zaman sonu 4. zaman başında 
Anadolu toptan yükselmiş ve bu durum sonucunda Anadolu’daki düz alanlar yüksekte
kalmıştır (plato ve ovalar).

## TÜRKİYE’NİN DAĞLARI

Türkiye Alp – Himalaya kıvrım sisteminden yer alır.

Kuzey Anadolu Dağları, Toros Dağları ve Doğu Anadolu’daki dağlar **kıvrım orojenezi**,

Batı Anadolu’daki dağlar **kırık orojenezi**,İç ve Doğu Anadolu’daki bazı alanlarda**
volkanizma** sonucu oluşmuş dağlar görülür.

### OROJENEZ

Deniz ve okyanus tabanında biriken tortulların, yan basınçların etkisiyle kıvrılma
ya da kırılmasıyla orojenez meydana gelir.

Orojenez:

 1. Kıvrılma (antiklinal-senklinal)
 2. Kırılma (horst-graben)

şeklinde meydana gelir.

### 1) KIVRIM DAĞLARI

Yan basınçlar sırasında tabakalar esnekse kıvrılarak yükselir; buna **ANTİKLİNAL**
denir. Kıvrılma ile alçakta kalan kısma **SENKLİNAL** denir.

Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar bu şekilde oluşmuştur.

_Şema başlığı:_ KIVRIM DAĞI (ANTİKLİNAL-SENKLİNAL)

_Kesit etiketleri:_ K.Deniz, K.A.D. Antiklinal, İç Anadolu Masifi, Toroslar Antiklinal,
Akdeniz.
_Kesit alt yazısı:_ Türkiye’yi Kuzey ve Güneyden Kuşatan Kıvrım Dağlarının
K-G Kesiti.

### KIVRILMA İLE DAĞ OLUŞUMU

Deniz tabanına biriken tortuların sıkışarak kıvrılıp yükselmesi ile oluşur.

Kuzey Anadolu ve Toros Dağları Alp-Himalaya kıvrım sisteminin Anadolu’daki uzantılarıdır.

_Şema etiketleri:_ Antiklinal, Senklinal, Orojenez.

Bunların dışında İç Batı Anadolu, İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da orojenik hareketlerle
meydana gelmiş 2. derece dağ sıraları bulunur.

### KIVRIMLI YAPILAR

### KUZEY ANADOLU DAĞLARI

Kocaeli Yarımadası’nın doğusundan başlayarak Gürcistan sınırına kadar uzanır.

Trakya’nın kuzeyinde yer alan Yıldız Dağları (Istrancalar) Kuzey Anadolu Dağları’nın
devamı olarak kabul edilir.

### KIRILMA İLE DAĞ OLUŞUMU

Yer kabuğundaki kırık hatları (fay hatları) boyunca blok hâlinde yükselme ve çökmelerle
dağlar oluşmaktadır.

Kırılma sonucunda iki yanındaki faylar boyunca yükselen kısımlara **Horst**, alçalan
kısımlara **Graben** denir.

Ege Bölgesi’ndeki Yunt Dağı, Bozdağlar ve Aydın Dağları horst; bunlar arasındaki
Gediz, Büyük Menderes ve Küçük Menderes ovaları ise tipik birer grabendir.

### 2) KIRIK DAĞLARI

Orojenez sırasında arazideki tabakalar sertse kıvrılamaz, kırılırlar. Kırılıp yüksekte
kalan kısma **HORST**; kırılıp çöken kısma **GRABEN** denir.

Ege’deki Horstlar:

 * Kaz
 * Madra
 * Yunt
 * Bozdağlar
 * Aydın
 * Menteşe

Ege’deki Grabenler:

 * Bakırçay
 * Gediz
 * Büyük Menderes
 * Küçük Menderes

Akdeniz’de Amanos Dağları Horst, Amik Ovası Grabendir.

_Şema etiketleri:_ Landforms Associated With Normal Type Faulting, Graben, Horst.

### EGE’DEKİ HORST-GRABENLER

_Şema etiketleri:_ Yunt Dağı, Bakırçay Ovası Alçalma, Gediz Ovası Alçalma, Bozdağlar,
Küçük Menderes Ovası Alçalma, Aydın Dağları, Büyük Menderes Ovası Alçalma, Horst,
Graben, Yükselme.

_Harita notu:_ Ege: Kazdağı, Aydın, Madra, Yunt, Boz dağlar, Menteşe Dağları.

### VOLKANİK DAĞLARIMIZ

Volkanlardan çıkan malzemelerin birikmesiyle oluşan dağlara volkanik dağlar (volkan
konisi) denir.

Türkiye’nin en önemli volkanik sahaları 3 bölgemizde toplanmıştır:

 1. Doğu Anadolu Bölgesi
 2. İç Anadolu Bölgesi
 3. Batı Anadolu Bölgesi

### TÜRKİYE’NİN DAĞLARI HARİTASI

#### Ülkemizde Oluşumuna Göre Dağlar

### Kıvrımlı Dağlar

 * Tahtalı Dağı, Ak dağlar
 * Küre Dağları, Giresun Dağları
 * Sündiken Dağı, Tecer Dağı
 * Sultan Dağı, Geyik Dağları
 * Mercan Dağı, Karasu Dağı
 * Canik Dağları, Kalkanlı Dağı
 * Akdağlar, İdris Dağı
 * Geyik Dağları, Bolkar Dağları
 * Trabzon ve Rize dağları
 * Nur, Engizek, Nurhak dağları

### Volkanik Dağlar

 * B. ve K. Ağrı Dağı
 * Tendürek Dağı
 * Süphan Dağı
 * Nemrut Dağı
 * Erciyes Dağı
 * Melendiz Dağı
 * Hasan Dağı
 * Karadağ Dağı
 * Karacadağ Dağı
 * Kula Dağları

### Kırıklı Dağlar

 * Bozdağlar
 * Aydın Dağları
 * Madra Dağı
 * Yunt Dağı
 * Menteşe Dağları
 * Kaz Dağları
 * Dumanlı Dağı
 * Kozak Dağı

_Harita etiketleri:_ Volkanik dağlarımız — Ege Bölgesi Kula tepeleri; İAB: Hasandağı,
Karacadağ, Karadağ, Melendiz, Erciyes; DAB: Büyük ve Küçük Ağrı, Süphan, Nemrut,
Tendürek; GDA Bölgesi: Karacadağ.

### VOLKANİZMA SONUCU OLUŞAN DAĞLAR

 * **Doğu Anadolu:** Ağrı, Nemrut, Süphan, Tendürek
 * **İç Anadolu:** Erciyes, Hasan, Melendiz, Karadağ, Karacadağ
 * **Güneydoğu Anadolu:** Karacadağ
 * **Ege:** Kula volkanları (en genç)
 * **Karadeniz:** Köroğlu
 * **Marmara:** Uludağ

### İÇ ANADOLU DAĞLARI

# GÜNEYDOĞU ANADOLU DAĞLARI

AKDENİZ DAĞLARI (TOROSLAR)

MARMARA BÖLGESİ DAĞLARI

EGE (BATI ANADOLU) DAĞLARI

## DEPREMLER

Depremler üçe ayrılır:

 1. **Volkanik:** Volkanik olaylar sonucu oluşur. Etki alanları dardır.
 2. **Göçme (karstik):** Kayatuzu, jips gibi eriyebilen maddelerin bulunduğu yerde 
    oluşan yer altı mağaralarının çökmesi ile oluşur. Etki alanı dardır.
 3. **Tektonik:** Etki alanı geniş ve şiddetli olan depremlerdir. Depremin iç merkezine“
    hiposantr”, dış merkezine “episantr” denir.

Türkiye deprem bölgeleri:

 * **KAF:** İzmit Körfezi-Aras Vadisi
 * **BAF:** Güney Trakya ve Batı Anadolu
 * **DAF:** İskenderun Körfezi’nden Van Gölü’ne gider.

### Deprem Türleri

**Tektonik kökenli depremler:** Yerin altındaki şiddetli basınç ve gerilimler sonucunda
fay hatları üzerinde oluşan depremdir.

**Volkanik depremler:** Volkanların püskürmesi sırasında oluşur, dar alanda etkilidir
ve önemli zarara neden olmaz. Japonya ve İtalya’da oluşan depremlerin bir kısmı 
bu gruba girmektedir.

**Çöküntü depremleri:** Yer altındaki boşlukların (mağara), kömür ocaklarındaki 
galerilerin, karstik arazilerde erime sonucu oluşan boşlukların tavan bloklarının
çökmesi ile oluşur. Etki alanları dardır.

Büyük heyelanlar ve gökten düşen meteorların da küçük… _(metin dosyada burada kesilmiştir.)_

### TÜRKİYE’DE DEPREMLER

**Çöküntü Depremleri:** Yeraltı boşluklarının çökmesine bağlı olarak oluşan bu depremlerin
etki alanı sınırlıdır ve Akdeniz Bölgesi’nde görülür.

Zonguldak’ta meydana gelen maden çökmeleri ya da Konya’da tarım olarak yeraltı suyunun
kullanılması sonucu oluşan boşluklara çökme, beşerî faktörlerle beraber gerçekleşen
çöküntü depremleridir.

### GENÇ ARAZİLER

_Harita başlığı:_ DÜNYA DEPREM DAĞILIŞ HARİTASI.

Türkiye’de çöküntü depremlerinin görüldüğü yerler

 * Konya-Karaman çevresi
 * Mardin çevresi
 * Taşeli Platosu (Orta Akdeniz)
 * Ergene Havzası (Trakya)
 * Doğu Karadeniz kıyıları

_(Bu liste dosyada iki kez tekrarlanmıştır.)_