# Rusça Fiil Çekimleri Zamanlar

- Bağlantı: https://eegitimim.com/rusca-fiil-cekimleri-zamanlar/
- Yayımlanma: 2026-04-08T21:32:12+03:00
- Yazar: admin

## **RUSÇA FİİL ÇEKİM**LERİ

Rusça dil bilgisi kuralları içerisinde fiil çekimi, cümle kurmanın temel taşıdır.
Rusçada fiiller hem zamanlara göre hem de eylemin tamamlanıp tamamlanmadığına (aspekt)
göre çekimlenirler.

**1. ŞİMDİKİ ZAMAN ÇEKİMİ (ПРЕЗЕНС)**

Rusçada fiiller mastar hallerindeki (-ть) bitişlerine göre iki ana gruba ayrılırlar.

**A. 1. Grup Fiiller (-ать / -ять)**

Birden fazla heceli olan ve sonu **“-ать”** veya **“-ять”** ile biten fiillerin 
çoğunda, sondaki **“-ть”** harfleri atılır ve aşağıdaki tablodaki şahıs ekleri  
getirilir:

**читать= **mastar
**читат= **kök

Şahıs ekleri kökten sonra getirilir. Şahıs ekleri şöyledir: 

**Я** (Ben) ** – ю **
**Ты** (Sen) **-ешь****Он / **(O erkek)      **-ет****Она /**(
O kadın)    **-ет****Оно / **(O çocuk)   **-ет****Мы** (Biz) **-ем****Вы** (Siz)**-
ете ****Они** (Onlar) **-ют**

Tabloda fiil çekiminin şahıs ekleri okumak “**читать”**  fiili üzerinde kısa çizgiden
sonra gösterilmiş kökten ayrılmıştır.

| Şahıs | **читать** [chi-tat] (okumak) | **гулять** [gul-yat] (gezmek) | 
| **Я** (Ben) | чита**-ю **[chi-ta-yu] | гуляю [gul-ya-yu] | 
| **Ты** (Sen) | чита**-ешь** [chi-ta-yeş] | гуляешь [gul-ya-yeş] | 
| **Он / **(O erkek)
**Она /** (O kadın)**Оно / **(O çocuk) | чита**-ет** [chi-ta-yet] | гуляет [gul-ya-yet] | 
| **Мы** (Biz) | чита**-ем** [chi-ta-yem] | гуляем [gul-ya-yem] | 
| **Вы** (Siz) | чита**-ете** [chi-ta-ye-te] | гуляете [gul-ya-ye-te] | 
| **Они** (Onlar) | чита**-ют** [chi-ta-yut] | гуляют [gul-ya-yut] |

Я читаю книгу. (Ya chi-ta-yu kni-gu] 
(Kitap okuyorum.)Мы гуляем каждый день.  [
Mı gulyayem kajdıy dyen.] Biz her gün geziyoruz / Her gün yürüyüş yapıyoruz.

**B. 2. Grup Fiiller (-ить / -еть)**

Sonu **“-ить”** veya **“-еть”** ile biten fiillerde bu ekler atılarak şahıs ekleri
eklenir: İkinci grup şahıs çekim ekleri:
**Я** (Ben) ** – ю / -у****Ты** (Sen) **-
ишь****Он / **(O erkek)      –**ит****Она /** (O kadın)    –**ит****Оно / **(O çocuk)–**
ит****Мы** (Biz) **-им****Вы** (Siz)  **-итe****Они** (Onlar) **-ят / -ат**

| Şahıs | **говорить** [ga-va-rit] (konuşmak) | **смотреть** [sma-tret] (izlemek) | 
| **Я** (Ben) | говор**ю** [ga-va-ryu] | смотрю [sma-tryu] | 
| **Ты** (Sen) | говор**ишь **[ga-va-riş] | смотришь [sma-triş] | 
| **Он / Ona** (O) | говор**ит** [ga-va-rit] | смотрит [sma-trit] | 
| **Мы** (Biz) | говор**им** [ga-va-rim] | смотрим [sma-trim] | 
| **Вы** (Siz) | говор**итe** [ga-va-ri-te] | смотрите [sma-tri-te] | 
| **Оni** (Onlar) | говор**ят** [ga-va-ryat] | смотрят [sma-tryat] |

Я говорю по-русски – [Ya ga-va-ryu pa-rus-ki] 
(Rusça konuşuyorum.)Я говорю с **
н**ей. [Ya ga-va-ryu s nyey.] (Onunla konuşuyorum.)Ты хорошо говоришь_._ [Tı ha-
ra-şo ga-va-riş] (İyi konuşuyorsun.)Вы любите смотреть телевизор. [Vı lyu-bi-te 
sma-tret te-le-vi-zar] (Televizyon izlemeyi seviyorsunuz.)

**2. SIK KULLANILAN ÖZEL VE DÜZENSİZ FİİLLER**

Bazı fiiller kök değişimine uğrar veya standart dışı çekimlenir.

| Şahıs | **жить** [jit] (yaşamak) | **пить** [pit] (içmek) | **есть** [yest] (yemek) | **петь** [pyet] (şarkı söylemek) | 
| **Я** | живу [ji-vu] | пью [pyu] | ем [yem] | пою [pa-yu] | 
| **Ты** | живёшь [ji-vyoş] | пьёшь [pyoş] | ешь [yeş] | поёшь [pa-yoş] | 
| **Он / Она** | живёт [ji-vyot] | пьёт [pyot] | ест [yest] | поёт [pa-yot] | 
| **Мы** | живём [ji-vyom] | пьём [pyom] | **едим** [ye-dim] | поём [pa-yom] | 
| **Вы** | живёte [ji-vyo-te] | пьёte [pyo-te] | едите [ye-di-te] | поёte [pa-yo-te] | 
| **Оni** | живут [ji-vut] | пьют [pyut] | едят [ye-dyat] | поют [pa-yut] |

Я живу здесь. [Ya ji-vu zdes] 
(Burada yaşıyorum.)Мы **едим** завтрак. [Mı ye-dim
zavt-rak] (Kahvaltı yiyoruz.)Она поёт очень хорошо. [A-na pa-yot o-chen ha-ra-şo](
O çok iyi şarkı söylüyor.)

**Kök Değişimi Yaşayanlar (любить / хотеть)**

| Şahıs | **любить** [lyu-bit] (sevmek) | **хотеть** [ha-tyet] (istemek) | 
| **Я** | люблю [lyu-blyu] (l türemesi) | хочу [ha-chu] (t -> ch değişimi) | 
| **Ты** | любишь [lyu-biş] | хочешь [ho-cheş] | 
| **On/Ona** | любит [lyu-bit] | хочет [ho-chet] | 
| **Mı/Vı/Ani** | любим / любите / любят | хотим / хотите / хотят |

Они хотят пить чай. [A-ni ha-tyat pit chay] 
(Onlar çay içmek istiyorlar.)Я люблю
тебя. [Ya lyu-blyu te-bya] (Seni seviyorum.)Вы хотите читать. [Vı ha-ti-te chi-tat](
Okumak istiyorsunuz.)Я хочу завтракать. [Ya ha-chu zavt-ra-kat] (Kahvaltı yapmak
istiyorum.)Он любит смотреть фильм. [On lyu-bit sma-tret film] (Film izlemeyi seviyor.)

**3. GEÇMİŞ ZAMAN ÇEKİMİ (ПРОШЕДШЕЕ ВРЕМЯ)**

Rusçada geçmiş zaman, şimdiki zamandan çok daha basittir. Şahıslara göre değil, 
öznenin cinsiyetine göre çekimlenir. Mastardaki **-ть** atılır ve şu ekler gelir:

**Eril (Erkek):** Fiil kökü + **-л** (Örn: Он читал – [On chi-tal])

**Dişil (Kadın):** Fiil kökü + **-ла** (Örn: Она читала – [A-na chi-ta-la])

**Nötr (Cansız/Orta):** Fiil kökü + **-ло** (Örn: Оно читало – [A-no chi-ta-lo])

**Çoğul (Onlar/Biz/Siz):** Fiil kökü + **-ли** (Örn: Они читали – [A-ni chi-ta-li])

**4. DÖNÜŞLÜ FİİLLER (-СЯ / -СЬ)**

Sonu **-ся** ile biten fiiller (Örn: _учиться_ – öğrenim görmek) çekimlenirken, 
şahıs ekinden sonra şu kural uygulanır:

Eğer fiil çekimi **ünsüz** harfle biterse **-ся** eklenir. (Örn: Ты учишь**ся**)

Eğer fiil çekimi **ünlü** harfle biterse **-сь** eklenir. (Örn: Я учу**сь**)

**5. ÖNEMLİ YAZIM KURALI: 7 HARF KURALI**

Rusçada **г, к, х, ж, ч, ш, щ** harflerinden sonra asla **ы** yazılmaz, yerine **
и** yazılır. Ayrıca bu harflerden sonra **я** yerine **а**, **ю** yerine **у** gelir.
Bu kural özellikle 2. grup fiil çekimlerini doğrudan etkiler.

**6. EMİR KİPİ (ИМПЕРАТИВ)**

Birinden bir şey yapmasını isterken kullanılır:

**Sen (Tekil):** Kökten sonra **-й** veya **-и** gelir. (Örn: Читай! – [Chi-tay]–
Oku!)

**Siz (Çoğul/Resmi):** Tekil formun sonuna **-те** eklenir. (Örn: Читайте! – [Chi-
tay-te] – Okuyunuz!)

**7. İKİ FİİL YAN YANA KULLANIMI**

“Gezmeyi seviyorum” gibi cümlelerde sadece ilk fiil (yardımcı fiil) çekimlenir, 
ikinci fiil **mastar** halde bırakılır:

**Мы хотим завтракать.** [Mı ha-tim zavt-ra-kat] (Kahvaltı yapmak istiyoruz.)

**Ты хочешь читать.** [Tı ho-cheş chi-tat] (Okumak istiyorsun.)

**Я люблю гулять.** [Ya lyu-blyu gul-yat] (Gezmeyi seviyorum.)

**Он хочет завтракать.** [On ho-chet zavt-ra-kat] (O kahvaltı yapmak istiyor.)

1. SÜREKLİ (TAMAMLANMAMIŞ) GELECEK ZAMAN

**(Сложное будущее время – НСВ)**

Bu zaman yapısı, gelecekte yapılacak olan ama **bitip bitmeyeceği önemli olmayan,
eylemin sürecine, süresine veya tekrarlanmasına** odaklanan durumlarda kullanılır.
Türkçeye genellikle düz gelecek zaman ekleriyle (-ceğim, -eceğim) çevrilir ancak
arka planda bir “süreç” anlamı barındırır.

A. Ne Zaman Kullanılır?

 * **Eylemin Süresi Belirtildiğinde:** Eylemin ne kadar süreceği önemliyse (bütün
   gün, 2 saat, akşama kadar).
 * **Tekrarlanan Eylemlerde:** Gelecekte düzenli veya sık sık yapılacak eylemlerde(
   her gün, her hafta).
 * **Sürecin Kendisi Önemli Olduğunda:** Eylemin bitmesi değil, sadece o işin yapılacak
   olması vurgulanırken.

B. Nasıl Kurulur? (Formül)

Bu yapıyı kurmak çok kolaydır, çünkü ana fiilin çekimiyle uğraşmazsınız. Ana fiil**
mastar (yalın, yani -ть ile biten) halinde** kalır. Sadece önüne **быть (olmak)**
fiilinin şahsa göre gelecek zaman çekimi getirilir.

**Formül:**`[быть fiilinin şahıs çekimi]` + `[Ana fiilin mastar hali]`

C. “Быть” Fiilinin Gelecek Zaman Çekimi

 * **Я** (Ben) \(\rightarrow \) **буду** [bu-du]
 * **Ты** (Sen) \(\rightarrow \) **будешь** [bu-deş]
 * **Он / Она / Оно** (O) \(\rightarrow \) **будет** [bu-det]
 * **Мы** (Biz) \(\rightarrow \) **будем** [bu-dem]
 * **Вы** (Siz) \(\rightarrow \) **будете** [bu-de-te]
 * **Они** (Onlar) \(\rightarrow \) **будут** [bu-dut]

D. Detaylı Tablo Örnekleri (читать ve гулять)

| Şahıs | читать [chi-tat] (Okuyor olacağım) | гулять [gul-yat] (Geziyor olacağım) | 
| **Я** | **буду** читать | **буду** гулять | 
| **Ты** | **будешь** читать | **будешь** гулять | 
| **Он/Она/Оно** | **будет** читать | **будет** гулять | 
| **Мы** | **будем** читать | **будем** гулять | 
| **Вы** | **будете** читать | **будете** гулять | 
| **Они** | **будут** читать | **будут** гулять |

E. Süreç Belirten Detaylı Örnek Cümleler

 * **Я буду читать книгу весь вечер.**
   _[Ya bu-du chi-tat kni-gu ves vye-cher]_\(\
   rightarrow \) Bütün akşam kitap okuyacağım. _(Okuyup bitirecek miyim? Belli değil.
   Önemli olan bütün akşam bu eylemle meşgul olacağım)._
 * **Мы будем гулять в парке каждый день.**
   _[Mı bu-dem gul-yat v par-ke kaj-dıy
   dyen]_\(\rightarrow \) Her gün parkta gezeceğiz / yürüyüş yapacağız. _(Eylemin
   gelecekte sürekli tekrarlanacağını belirtiyor)._

---

2. BİTMİŞ (TAMAMLANMIŞ) GELECEK ZAMAN

**(Простое будущее время – СВ)**

Bu zaman yapısı, gelecekte yapılacak ve **kesinlikle bitirilecek, tamamlanacak, 
tek bir seferde olup bitecek ve bir sonuç doğuracak** eylemler için kullanılır.

A. Ne Zaman Kullanılır?

 * **Sonuç Odaklı Durumlarda:** Eylemin başarıyla tamamlanacağı vurgulanırken (okuyup
   bitirmek, yazıp bitirmek).
 * **Tek Seferlik Eylemlerde:** Gelecekte bir anlık, aniden veya tek bir sefer yapılacak
   işlerde.
 * **Süre Belirtilmediğinde:** Eylemin ne kadar sürdüğü değil, bittiği önemli olduğunda.

B. Nasıl Kurulur? (Formül)

Bu yapıda **asla “быть” (буду, будешь vb.) yardımcı fiili kullanılmaz.**
Bunun yerine,
fiilin **Bitmiş (Совершенный вид)** hâli kullanılır. Fiiller bitmiş hâle geçerken
genellikle önlerine bir ek alırlar (Örn: _читать_ \(\rightarrow \) **про**читать,
_гулять_ \(\rightarrow \) **по**гулять).

Bu yeni ön ek almış fiiller, **tıpkı şimdiki zaman kuralında öğrendiğimiz şahıs 
ekleriyle (-ю, -ешь, -ет…)** doğrudan çekimlenirler. Yardımcı fiil olmadığı için
buna “Basit Gelecek Zaman” da denir.

C. Detaylı Tablo Örnekleri (прочитать ve погулять)

| Şahıs | прочитать [pra-chi-tat] (Okuyup bitireceğim) | погулять [pa-gul-yat] (Gezip bitireceğim) | 
| **Я** | прочита-**ю** [pra-chi-ta-yu] | погуля-**ю** [pa-gul-ya-yu] | 
| **Ты** | прочита-**ешь** [pra-chi-ta-yeş] | погуля-**ешь** [pa-gul-ya-yeş] | 
| **Он/Оna/Ono** | прочита-**ет** [pra-chi-ta-yet] | погуля-**ет** [pa-gul-ya-yet] | 
| **Мы** | прочита-**ем** [pra-chi-ta-yem] | погуля-**ем** [pa-gul-ya-yem] | 
| **Вы** | прочита-**ете** [pra-chi-ta-ye-te] | погуля-**ете** [pa-gul-ya-ye-te] | 
| **Они** | прочита-**ют** [pra-chi-ta-yut] | погуля-**ют** [pa-gul-ya-yut] |

D. Sonuç Belirten Detaylı Örnek Cümleler

 * **Я прочитаю эту книгу завтра.**
   _[Ya pra-chi-ta-yu e-tu kni-gu zav-tra]_\(\rightarrow\)
   Bu kitabı yarın okuyup bitireceğim. _(Eylemin tamamlanacağı ve kitabın son sayfasının
   kapatılacağı sonucu vurgulanıyor)._
 * **Мы погуляем часок ve пойдём домой.**
   _[Mı pa-gul-ya-yem cha-sok i pay-dyom 
   da-moy]_\(\rightarrow \) Bir saatçik gezip (bitirip) eve gideceğiz. _(Gezme eyleminin
   sınırlı, tamamlanacak bir süreç olduğunu ve biteceğini belirtiyor)._

---

Özet Karşılaştırma Tablosu

| Özellik | Sürekli Gelecek Zaman (НСВ) | Bitmiş Gelecek Zaman (СВ) | 
| **Odak Noktası** | Süreç, eylemin süresi, tekrarlanma | Sonuç, eylemin bitmesi, tek seferlik | 
| **Yardımcı Fiil** | **Var** (буду, будешь, будет…) | **Yok** | 
| **Ana Fiilin Hali** | Değişmez, her zaman Mastar (-ть) | Şimdiki zaman gibi şahsa göre çekimlenir | 
| **Anahtar Kelimeler** | Долго (Uzun süre), Часто (Sık sık), Каждый день | Завтра (Yarın – bitirme vurgusuyla), Сразу (Hemen) |