# Rusça Zamanlar ve Fiill Çekimleri

- Bağlantı: https://eegitimim.com/rusca-zamanlar-ve-fiill-cekimleri/
- Yayımlanma: 2026-05-01T01:31:21+03:00
- Yazar: admin

Rusça’da belli bir sıralaması olmayıp bu konuda esnek bir dildir. Ancak özne ve 
yüklem sıralaması izler. Fiillerin mastar halleri **-ать, -ять, -еть,-ить,-уть,-
ыть,-ти, -чь**, biter ve çekimlenmemiş -mek, mak mastar halleridir.

делать – yapmak

идти – gitmek

мочь – e,a bilmek

Rusçada üç zaman vardır. Şimdiki zaman geçmiş zaman gelecek zaman. Hangi zamanda
bitirilmiş ve bitirilmemiş fiillerin kullanımı artı ve eksi işareti ile gösterilmiştir

|  | **Bitirilmemiş Fiil** | **Bitirilmiş Fiil** | 
| **прошедшее время
Geçmiş zaman
 | ✅ | ✅ | 
| настоящее время
Şimdiki Zaman
 | ✅ | ❌ | 
| будущее время
Gelecek Zaman
 | ✅ | ✅ |

## Rusçada Şimdiki Zaman Fiil Çekimleri

Rusça’da belli bir sıralaması olmayıp bu konuda esnek bir dildir. Ancak özne ve 
yüklem sıralaması izler. Fiillerin mastar halleri **-ть ит чь** biter ve çekimlenmemiş-
mek, mak mastar halleridir. Fiil çekimi bu ekler atıldıktan sonra özneye göre çekim
ekleri getirilir. Tıpkı Türkçedeki gibi kişi çekim ekleri özneye ve eyleme katılan
kişi sayısına zamana cinsiyete göre değişir. Rusçada iki grup fiil çekimi vardır.
Bunların dışında ise istisnai fiil çekimleri vardır. Tüm çekim ekleri tabloda gösterilmiş
olup birer örnek verilmiştir. 1.Grup ve 2.Grup fiil çekimlerini ayrıntılı şekilde
göreçeğiz.

|  | Я | Ты | Он
ОнаОно | Мы | Вы | Они | 
| дела~ть~yapmak | дела**ю** | дела**ешь** | дела**ет** | дела**ем** | дела**ете**  | дела**ют** | 
| ид~ти~gitmek | ид**у** | ид**ёшь** | ид**ёт** | ид**ём** | ид**ёте** | ид**ут** | 
| мо**ч**~ь~e,a bilmekч-г к | мо**гу** | мо**жешь** | мо**жет** | мо**жем** | мо**жете**  | мог**ут** | 
| **Ekler** | **ю**/**у** | **ешь**/**ёшь**/**ишь** | **ет**/**ёт**/**ит** | **ем**/**ём**/**им** | **ете**/**ёте**/**и****те** | **ют**/**ут**/**ят**/**ат** |

Я делаю уроки. (Ya dyélayu uróki) Ben ödev yapıyorum. 
Ты делаешь работу. Sen iş
yapıyorsun. Он делает кофе.O kahve yapıyor. Мы делаем проект.Biz proje yapıyoruz.
Вы делаете домашнее задание. Siz ödev yapıyorsunuz. Они делают ремонт. Onlar tamirat
yapıyor

Что ты делаешь? Ne yapıyorsun?
 Ты делаешь уроки? Ödev yapıyor musun? Что он делает
сейчас? O şimdi ne yapıyor?

Я не делаю это. Bunu yapmıyorum. 
Он не делает домашнее задание. O ödev yapmıyor.
Мы не делаем это сегодня. Biz bunu bugün yapmıyoruz.

Я делаю спорт. Spor yapıyorum. 
Она делает завтрак. O kahvaltı hazırlıyor. Мы делаем
деньги. Para kazanıyoruz.Они делают всё правильно. Her şeyi doğru yapıyorlar

Я иду в школу. Ben okula gidiyorum. 
Ты идёшь домой. Sen eve gidiyorsun.Он идёт 
на работу. O işe gidiyor.Мы идём в парк. Biz parka gidiyoruz.Вы идёте в магазин.
Siz mağazaya gidiyorsunuz.Они идут в кино. Onlar sinemaya gidiyor.

Куда ты идёшь? Nereye gidiyorsun? 
Ты идёшь домой? Eve gidiyor musun? Почему он 
идёт туда? O neden oraya gidiyor?

Я не иду в школу. Okula gitmiyorum.
Он не идёт на работу. O işe gitmiyor.Мы не идём
туда. Biz oraya gitmiyoruz.Я сейчас иду в магазин. Şu anda mağazaya gidiyorum.Она
идёт быстро. O hızlı gidiyor (yürüyor).Дети идут в школу утром. Çocuklar sabah okula
gidiyor.

Я могу говорить. Konuşabilirim
Он может прийти. Gelebilir. Я могу помочь. Yardım
edebilirim.Ты можешь прийти. Gelebilirsin.Он может сделать это. O bunu yapabilir.
Мы можем учиться. Biz çalışabiliriz.Вы можете говорить по-русски. Rusça konuşabilirsiniz.
Они могут играть. Oynayabilirler.

Ты можешь помочь? Yardım edebilir misin?
Вы можете повторить? Tekrar edebilir misiniz?
Он может прийти сегодня? ➝ Bugün gelebilir mi?

Я не могу понять. Anlayamıyorum.
Он не может прийти. O gelemez.Мы не можем сделать
это. Bunu yapamayız.

Мы можем встретиться завтра. Yarın buluşabiliriz.
Я могу говорить по-русски немного.
Biraz Rusça konuşabilirim.Она может быстро бегать. O hızlı koşabilir.

Ayrıca Rusçada eylemin süreç mi sonuç mu belirtiği de önemlidir. Bu fiiller eylemin
bitiğini, devam ve tekrar ettiğini eylemin bitirilmediğini ifade eder. Bitirilmemiş
fiillerle genellikle sıklık zarfları kullanışor.

### 1- Bitirilmemiş Fiiller

Всегда – her zaman
Иногда – bazenредко- nadirenСейчас-şimdiвесь день-bütün günчасто-
sık sıkобычно-genellikleкаждый месяц-her ay

### 2- Bitirilmiş fiiller

Sonuca ermemiş bitirilmemiş fiiller ön ek eklenerek, vurguyu değiştirerek ya da 
son harfi değişiklikleri ile yapılır. Son yöntem ise bir bitirilmemiş fiili başka
fiille değiştirmektir.

еще-henüz
немедленно-aniуже-artıkНаконец-sonunda

читать- okumak 
про + читать- okuyup bitirmekброс**а**ть fırlatmak = брос**и**тьнарез**
а**ть – нар**е**зать – dilim dilim doğramakбрать-взять- almak

пере + читать – tekrar okumak bitirilmiş

### 1.Grup Fiil Çekimleri

**-ать** → делать (yapmak), читать (okumak) 
**-ять** → гулять (gezmek) **-еть**
→ смотреть (izlemek), греть (ısıtmak) **-оть** → колоть (delmek) **-уть** → тянуть(
çekmek) **-ыть** → мыть (yıkamak)**-чь **→ мо**ч**ь (e,a bilmek)брить – traş olmak

|  | Я | Ты | Он
ОнаОно | Мы | Вы | Они | 
| дела~ть~yapmak | дела**ю** | дела**ешь** | дела**ет** | дела**ем** | дела**ете**  | дела**ют** | 
| читать (okumak) | читаю | читаешь | читает | читаем | читаете | читают | 
| работать (çalışmak) | работаю | работаешь | работает | работаем | работаете | работают | 
| играть(oynamak) | играю | играешь | играет | играем | играете | играют | 
| гулять (gezmek) | гуляю | гуляешь | гуляет | гуляем | гуляете | гуляют | 
| **Ekler** | **ю**/**у** | **ешь**/**ёшь** | **ет**/**ёт** | **ем**/**ём** | **ете**/**ёте** | **ют**/**ут** |

**2.Grup Fiil Çekimleri**
**ить** → говорить (konuşmak)учить (öğrenmek/öğretmek)
жить (yaşamak)**-еть** видеть (görmek) смотреть (izlemek) ненавидеть (nefret etmek)
зависеть (bağlı olmak) терпеть (katlanmak) обидеть (incitmek) вертеть (çevirmek)
держать (tutmak) слышать (duymak) дышать (nefes almak) гнать (kovmak)

|  | Я | Ты | Он
ОнаОно | Мы | Вы | Они | 
| говорить (konuşmak) | говорю | говоришь | говорит | говорим | говорите | говорят | 
| учить (öğrenmek, öğretmek) | учу | учишь | учит | учим | учите | учат | 
| любить (sevmek) | люблю | любишь | любит | любим | любите | любят | 
| смотреть (izlemek) | смотрю | смотришь | смотрит | смотрим | смотрите | смотрят | 
| видеть (görmek | вижу | видишь | видит | видим | видите | видят | 
| **Ekler** | **ю**/**у** | **-ишь** | **ит** | **им** | **ите** | **-ят / -ат** |

### Rusçada İstisnai Fiil çekimleri

|  | Я | Ты | Он
ОнаОно | Мы | Вы | Они | 
| БРАТЬ (almak) | беру | берёшь | берёт | берём | берёте | берут | 
| ЖИТЬ (yaşamak) | живу | живёшь | живёт | живём | живёте | живут | 
| любить (sevmek) | люблю | любишь | любит | любим | любите | любят | 
| смотреть (izlemek) | смотрю | смотришь | смотрит | смотрим | смотрите | смотрят | 
| видеть (görmek) | вижу | видишь | видит | видим | видите | видят | 
| ЕСТЬ (yemek) | ем | ешь | ест | едим | едите | едят | 
| ПИТЬ (içmek) | пью | пьёшь | пьёт | пьём | пьёте | пьют | 
| ПЕТЬ (şarkı söylemek) | пою | поёшь | поёт | поём | поёте | поют | 
| ЕХАТЬ (gitmek araçla) | еду | едешь | едет | едем | едете | едут | 
| БЕЖАТЬ (koşmak) | бегу | бежишь | бежит | бежим | бежите | бегут | 
| КЛАСТЬ (yatay koymak) | кладу | кладёшь | кладёт | кладём | кладёте | кладут | 
| ЖДАТЬ (beklemek) | жду | ждёшь | ждёт | ждём | ждёте | ждут | 
| МЫТЬ (yıkamak) | мою | моешь | моет | моем | моете | моют | 
| ПИСАТЬ (yazmak) | пишу | пишешь | пишет | пишем | пишете | пишут | 
|  |  |  |  |  |  |  |

İstinai fiil çekimleri bir kula bağlı değildir. Bu yüzden hepsini öğrenmek gerekir.

## Rusçada Geçmiş Zaman Fiil Çekimleri

Rusçayı diğer dillerden ayıran bir özellik ise geçmiş zamanda fiil çekimlerinde 
cinsiyete yani eril dişil ve tekil çoğula göre çekimler değişir.

|  | Я | Ты | Он
ОнаОно | Мы | Вы | Они | 
| ДЕЛАТЬyapmak | дела**л** (eril)дела**ла** (dişil) | дела**л** (eril)дела**ла** (dişil) | дела**л** (eril)дела**ла** (dişil)дела**ло** (nötr) | дела**ли** (çoğul) | дела**ли** (çoğul) | дела**ли** (çoğul) | 
| СДЕЛАТЬyapmak | сдела**л** (eril)сдела**ла** (dişil) | сдела**л** (eril)сдела**ла** (dişil) | сдела**л** (eril)сдела**ла** (dişil)сдела**ло** (nötr) | сдела**ли** (çoğul) | сдела**ли** (çoğul) | сдела**ли** (çoğul) | 
| **Ekler** | **л/ла** | **л/ла** | **л/ла/ло** | **ли** | **ли** | **ли** |

**Süreç**

Я делал работу. İş yapıyordum.

**Tamamlanmış**

Я сделал работу. İşi yaptım.
Я шёл в школу. Okula yürüyordum.Она шла домой. Eve 
yürüyordu.Я пошёл в школу. Okula yürüdüm.Она пошла домой. Eve yürüdü.

Я читал книгу. Kitap okuyordum.
Мы читали текст. Metin okuyorduk.Я прочитал книгу.
Kitabı okudum (bitirdim).Мы прочитали текст. Metni okuduk.

Я писал письмо. Mektup yazıyordum.
Она писала сообщение. Mesaj yazıyordu.Я написал
письмо. Mektup yazdım.Она написала сообщение. Mesaj yazdı.

Я смотрел фильм. Film izliyordum.
Они смотрели телевизор. Televizyon izliyorlardı.
Я посмотрел фильм. Filmi izledim.Они посмотрели сериал. Diziyi izlediler.