🌍 UNIT 5 — ENVIRONMENTAL THREATS & TENSES 🌍
🧩 Bu ünite iki bölümden oluşur: çevresel tehditler kelime hazinesi ve Present Perfect Tense konu anlatımı.
📚 PART 1 — VOCABULARY (Çevre & Tehditler)
⚠️ Tehdit ve Tehlike Kelimeleri
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🛤️ A way | Bir yol |
| 💥 A disastrous way | Felaket bir yol |
| 😱 Such a disastrous way THAT | Öyle felaket bir yol ki… |
| 🌐 Local × Global | Yerel × Küresel |
| 😨 Threaten (v) | Tehdit etmek, korkutmak |
| 😰 Threatening (adj) | Tehdit eden, korkutan |
| 📈 More threatening | Daha tehdit edici |
| 🔝 The most threatening | En tehdit edici |
☠️ Toxic Substances (Zehirli Maddeler)
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🏭 Toxic substances from factories | Fabrikalardan gelen zehirli maddeler |
| ☢️ Toxic substances from nuclear plants | Nükleer santrallerden gelen zehirli maddeler |
| 🛢️ Toxic substances from oil spills | Petrol sızıntılarından gelen zehirli maddeler |
🌤️ Ozone Layer (Ozon Tabakası)
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🌫️ The ozone layer | Ozon tabakası |
| ⬇️ Depletion | Tükenme, incelme |
| 🕳️ The ozone layer depletion | Ozon tabakasının incelmesi |
| ☀️ UV-B rays from the sun | Güneşten gelen UV-B ışınları |
| ➡️ Into | İçine, içeriye doğru |
| 🌏 Into the atmosphere | Atmosfere doğru |
📌 Örnek Cümleler:
🕳️ The ozone layer depletion lets UV-B rays from the sun.
☀️ The ozone layer depletion lets more UV-B rays from the sun.
🥛 into the glass → bardağın içine
📦 into the box → kutunun içine
🌍 into the atmosphere → atmosfere doğru
🧪 Acid & Under Threat (Asit ve Tehdit Altında)
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🧪 Acid | Asit |
| 📊 The amount of acid | Asit miktarı |
| 🏞️ Acid in rivers | Nehirlerdeki asit |
| 🌊 The amount of acid in rivers and lakes | Nehirlerdeki ve göllerdeki asit miktarı |
| ⚠️ Under threat | Tehdit altında |
| 🐟 The living creatures in waters | Sulardaki canlılar |
| 🐠 The living creatures in these waters | Bu sulardaki canlılar |
| 🐡 The living creatures in these dirty waters | Bu kirli sulardaki canlılar |
🌱 Flora & Fauna (Bitki Örtüsü ve Hayvan Varlığı)
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🌿 Flora | Bitki örtüsü (bir bölgede yetişen bitkilerin tümü) |
| 🦁 Fauna | Bir bölgede yaşayan hayvanların tümü |
| 🌍 The earth is under threat | Dünya tehdit altında |
| 🚨 The earth is in danger | Dünya tehlikede |
| 🧩 Problems we have got | Sahip olduğumuz problemler |
| 💼 Problems we face | Yüzleştiğimiz problemler |
📌 Örnekler:
🌍 The earth is under threat.
🌍 The earth is in danger.
🌿 The flora = bitki örtüsü
🦁 The fauna = hayvan varlığı
🌡️ Temperature & Climate Change (Sıcaklık ve İklim Değişikliği)
| 🇬🇧 English | 🇹🇷 Türkçe |
|---|---|
| 🌡️ Temperature | Sıcaklık |
| 📊 The average temperature | Ortalama sıcaklık |
| 🌍 The average temperature of the earth | Dünyanın ortalama sıcaklığı |
| 💨 Carbon dioxide | Karbondioksit |
| 🌬️ Carbon dioxide IN THE AIR | Havadaki karbondioksit |
| 🎯 Be responsible for | -den sorumlu olmak |
| 🔥 Make our atmosphere hotter | Atmosferimizi daha sıcak yapar |
| 🧊 Ice caps are melting | Buzullar eriyor |
| 🌊 The melting of ice caps makes the sea level higher | Buzulların erimesi deniz seviyesini yükseltir |
📌 Örnek Cümleler:
💨 Carbon dioxide makes our atmosphere hotter.
🧊 Ice caps are melting.
🌊 The melting of ice caps makes the sea level higher.
📚 PART 2 — TENSES (Zamanlar)
🔵 Present Continuous (Şimdiki Zaman)
🧩 Yapı:
am / is / are + V-ing + nesne
📌 Şu anda gerçekleşen eylemler.
| 🇬🇧 Yapı | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| You are sitting NOW. | Şu anda oturuyorsun. |
| We are studying AT THE MOMENT. | Şu anda ders çalışıyoruz. |
| I am reading a book. | Kitap okuyorum. |
| She is watching TV. | Televizyon izliyor. |
| They are playing football. | Futbol oynuyorlar. |
📊 Zaman Çizelgesi:
⏪ PAST → ⭐ NOW → ⏩ FUTURE
Eylem şu an gerçekleşiyor.
🟠 Past Continuous (Şimdiki Zamanın Hikâyesi)
🧩 Yapı:
was / were + V-ing + nesne
📌 Geçmişte belirli bir anda gerçekleşen eylemler.
| 🇬🇧 Yapı | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| You were watching TV. | Televizyon izliyordun. |
| I was chatting on the net. | İnternette sohbet ediyordum. |
| I was reading a book. | Kitap okuyordum. |
| She was watching TV. | Televizyon izliyordu. |
| They were playing football. | Futbol oynuyorlardı. |
📊 Zaman Çizelgesi:
⏪ PAST → ⭐ (AT THIS TIME YESTERDAY) → ⏩ NOW
Eylem geçmişte belirli bir anda gerçekleşiyordu.
📌 Karşılaştırma:
| 🔵 Present Continuous | 🟠 Past Continuous |
|---|---|
| I am reading a book. (Kitap okuyorum.) | I was reading a book. (Kitap okuyordum.) |
| She is watching TV. (TV izliyor.) | She was watching TV. (TV izliyordu.) |
| They are playing football. (Futbol oynuyorlar.) | They were playing football. (Futbol oynuyorlardı.) |
🟣 Simple Past (Dili Geçmiş Zaman)
🧩 Yapı:
Özne + fiil + V2 + nesne
📌 Geçmişte belirli bir anda başlayıp bitmiş eylemler.
| 🇬🇧 Yapı | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| I watched TV. | Televizyon izledim. |
| She prepared the meal. | Yemeği hazırladı. |
| They went out. | Dışarı çıktılar. |
📊 Zaman Çizelgesi:
⏪ PAST → ⭐ (belirli bir nokta) → ⏩ NOW
Eylem geçmişte tamamlanmıştır.
🟢 Present Perfect (Yakın Geçmiş)
🧩 Yapı:
Özne + have / has + fiil + V3 + nesne
📌 Geçmişte başlayan ama şimdiki zamanla bağlantılı olan eylemler.
🕐 “Now” (şimdi) ile bağlantılıdır — az önce oldu, hâlâ etkisi var.
| 🇬🇧 Yapı | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| I have watched TV. | Televizyon izledim (az önce). |
| She has prepared the meal. | Yemeği hazırladı (şimdi kokusu geliyor). |
| We have read two books recently. | Son zamanlarda iki kitap okuduk. |
| Ali has eaten ten apples so far. | Ali şu ana kadar on elma yedi. |
📊 Zaman Çizelgesi:
⏪ PAST ────→ ⭐ NOW
Eylem geçmişte başladı ve şimdiki ana kadar etkisi devam ediyor.
📌 Karşılaştırma:
| 🟣 Simple Past | 🟢 Present Perfect |
|---|---|
| I watched TV. | I have watched TV. |
| (TV izledim — bitti, ne zaman olduğu önemli) | (TV izledim — az önce, şu an hâlâ etkisi var) |
| She prepared the meal. | She has prepared the meal. |
| (Yemeği hazırladı — bitti) | (Yemeği hazırladı — şimdi kokusu geliyor) |
🎯 Zamanlar Arası Karşılaştırma Tablosu
| ⏱️ Zaman | 🇬🇧 Yapı | 🇹🇷 Anlam | ⭐ Zaman Noktası |
|---|---|---|---|
| 🔵 Present Continuous | am/is/are + V-ing | şimdi yapıyor | ŞU AN |
| 🟠 Past Continuous | was/were + V-ing | geçmişte yapıyordu | GEÇMİŞTE BELİRLİ AN |
| 🟣 Simple Past | V2 | yaptı (bitti) | GEÇMİŞTE BİTMİŞ |
| 🟢 Present Perfect | have/has + V3 | yaptı (etkisi var) | GEÇMİŞTEN ŞİMDİYE |
📝 Örnek Cümlelerle Karşılaştırma
| 🇬🇧 Cümle | 🇹🇷 Anlam | ⏱️ Zaman |
|---|---|---|
| I am reading a book. | Kitap okuyorum. | 🔵 Present Continuous |
| I was reading a book. | Kitap okuyordum. | 🟠 Past Continuous |
| I read a book. | Kitap okudum. | 🟣 Simple Past |
| I have read a book. | Kitap okudum (az önce). | 🟢 Present Perfect |
⚠️ ÖNEMLİ NOTLAR
🧊 Ice caps are melting → Buzullar eriyor (Present Continuous — hâlâ devam ediyor)
💨 Carbon dioxide makes our atmosphere hotter → Karbondioksit atmosferimizi daha sıcak yapar (Simple Present — genel gerçek)
🌊 The melting of ice caps makes the sea level higher → Buzulların erimesi deniz seviyesini yükseltir (Simple Present — genel gerçek)
🌍 “The earth is under threat — but with the right words and the right tenses, we can raise awareness and inspire change!” 💚🌱