SAHİPLİK BİLDİREN CÜMLELER
Kelimeler üzerinden aktarılan sahiplik zamirlerine ek olarak Rusçada sahiplik ifadesi olan başka cümle yapıları mevcuttur. ―Benim bir ….. var‖ gibi anlam veren bu cümlelerde sahip olunan nesnenin kelime yapısı olarak kelimenin türü fark etmeksizin herhangi bir değişiklik yapılmadan kullanılırken; olumsuz sahiplik yapılarında kelimelere türlerine göre ekler gelmektedir.
Sahiplik yapısı olan cümlelerde belirli bir kalıpsal kullanım söz konusudur.
Olumlu cümlelerde: У меня есть + sahip olunan nesne (Benim bir …… var.) У тебя есть + sahip olunan nesne (Senin bir…………………………….. var.)
У него есть + sahip olunan nesne (Onun bir…………………………………………………………… var.)
У неѐ есть + sahip olunan nesne (Onun bir…………………………………………………………… var.)
У нас есть + sahip olunan nesne (Bizim bir…………………………………………………………… var.)
У вас есть + sahip olunan nesne (Sizin bir…………………………………………………………… var.)
У них есть + sahip olunan nesne (Onların bir…………………………………………………………… var.)
У меня есть друг. (Benim bir erkek arkadaşım var.) У них есть идея. (Onların bir fikri var.)
Sahiplik bildiren olumsuz cümlelerde; olumlu cümlede kullanılan есть kullanılmaz, onun yerine нет kelimesi kullanılır. Ayrıca nesnenin kelime yapısında değişiklik olmaktadır (Olumsuzluk bildiren sahiplik cümlelerinde kelimelere eklenen ekler ile kelimelerin çoğul yapımı için eklenen ekleri birbirine karıştırmayınız. Bu iki kural bazen birbirine benzemekle birlikte, her durumda aynı kullanım söz konusu değildir!):
- Eril nesnelerin olumsuz sahiplik cümlelerinde;
- Eğer eril kelime sessiz harf ile bitiyorsa, olumsuz cümlede kelimenin sonuna “a”harfi eklenir.
У меня нет друга. (Benim bir erkek arkadaşım yok.)
- Eğer eril kelime “ь” harfi ile bitiyorsa, olumsuz cümlede ―ь‖ harfi düşürülür, yerine “я” harfi getirilir.
У него нет календаря. (Onun bir takvimi yok.)
Dişil nesnelerin olumsuz sahiplik cümlelerinde;
- Eğer dişil kelimenin sonu “a” harfi ile bitiyorsa, olumsuz cümlede “a” harfi düşürülür, “ы” harfi eklenir.
У тебя нет работы. (Senin bir işin yok.)
- Eğer dişil kelimenin sonu “я” harfi ile bitiyorsa, olumsuz cümlede “я” harfi düşürülür, “и” harfi getirilir.
У неѐ нет семьи. (Onun bir ailesi yok.)
- Eğer dişil kelimenin sonu “ь” harfi ile bitiyorsa, olumsuz cümlede “ь” harfi düşürülür, yerine “и” harfi getirilir.
У нас нет тетради. (Bizim bir defterimiz yok.)
Nötr nesnelerin olumsuz sahiplik cümlelerinde;
- Eğer nötr kelimenin sonu “e” harfi ile bitiyorsa, olumsuz sahiplik cümlesinde “e”
harfi düşürülür, “я” harfi getirilir.
У нас нет моря. (Bizim denizimiz yok.)
- Eğer nötr kelimenin sonu “o” harfi ile bitiyorsa, olumsuz sahiplik cümlesinde “o”harfi düşürülür, “a” harfi eklenir.
У вас нет письма. (Sizin mektubunuz yok.)
- Bazı kelimelerin olumsuz sahiplik cümlelerinde özel kullanımlar söz konusudur: У меня нет времени. (Zamanım yok.)
У меня нет денег. (Param yok.)
У меня нет матери. (Annem yok.) У меня нет дочери. (Kızım yok.)