10 sınıf cografya 1. dönem 1. yazılı soruları 2022 -2023 indir
Loading…
Reload document
Open in new tab 1- Aralarında binlerce kilometre uzaklık bulunan kıtalarda aynı fosil örneklerinin bulunması nasıl açıklanabilir? Kısaca açıklayınız. (10P)
2-Ülkemizin şekillenmesinde en çok rol oynayan jeolojik dönem hangisidir? Yazınız (3P)
3- İzostatik dengenin bozulması ve epirojenez olayının meydana gelmesine neden olan faktörlerden iki tanesini yazınız? (10 puan)
4) Kıtaların birbirinden ayrılmasının kanıtları nelerdir? iki tanesini yazınız? (10 puan)
*
*
| 5) Aşağıdaki şekilde gösterilen kıvrım dağların nasıl oluştuğunu anlatarak, yüksekte ve alçakta kalan kısımlara ne ad verildiğini yazınız? (15P) |
| * Kıvrılan tabakaların yükselen kısımlarına ……………….., çukurlaştığı alçalan kısımlara da …………………… denir. |
6-Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle tamamlayınız. (7P) ( Her biri 1 puan)
| Kömür ………………… ve ………………….. etkisi altında kalarak elmasa dönüşür. |
| Orojenez esnasında kırılma sonucu yukarıda kalan kısım …………….., altta kalan kısım ise …………. adını alır. |
| Magmanın tabakaları keserek damar şeklinde katılaşmasıyla oluşan şekillere ………….. denir. |
| Yer kabuğu içerisinde meydana gelen depremin başladığı noktaya ……………….. denir. |
| Bitki ve hayvan kalıntılarının belli alanlarda birikip sertleşmesiyle ……………………….. kayaçlar oluşur. |
7– Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” yazınız. (5P) ( Her biri 1 puan)
| * Tortul kayaların en önemli özelliklerinden biri de içlerinde fosil bulundurmalarıdır | ( ) |
| * Travertenler başkalaşım kayaçları grubundandır | ( ) |
| * Ülkemiz, Anadolu’nun sıkışması sonucu oluşan üç önemli fay hattına sahiptir | ( ) |
| * Yoğunluğu, sıcaklığı ve kalınlığı en fazla olan katman yer kabuğudur | ( ) |
| * Dünya üzerinde taş kömürü yataklarının oluşumu 2 Jeolojik zamanda gerçekleşmiştir | ( ) |
| 8-Aşağıdaki olayların hangi iç kuvvetin etkisiyle oluştuğunu örnekteki gibi işaretleyiniz. (5 puan) | ||||
| Olaylar | Epirojenez | Orojenez | Volkanizma | Deprem |
| Japonya’nın başkenti Tokyo’nun her yıl 2 cm çökmesi | ||||
| Erciyes, Ağrı ve Nemrut gibi dağların oluşumu | ||||
| Kıyılarda taraçaların oluşması | ||||
| Yer kabuğunda kırılmalar meydana gelmesi | ||||
| Toros Dağları’nın oluşması | ||||
| Tsunaminin meydana gelmesi | ||||
| 9- Aşağıdaki tabloda verilen kayaçların türünü işaretleyiniz. (10 puan) | ||||||
| Kayaç | İç Püskürük | Dış Püskürük | Fiziksel Tortul | Başkalaşım Kayaç | Kimyasal Tortul | Organik Tortul |
| Gabro | ||||||
| Granit | ||||||
| Obsidyen | ||||||
| Andezit | ||||||
| Kumtaşı | ||||||
| Mermer | ||||||
| Kalker | ||||||
| Jips | ||||||
| Taş kömürü | ||||||
| Mercan Kaya | ||||||
10- Yer’in yapısıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (5 P)
A) En sıcak olan katman çekirdektir.
B) Yer kabuğu en ince olan tabakadır.
C) Manto, hacmi en fazla olan tabakadır.
D) Yeryüzünden merkeze doğru gidildikçe sıcaklık artar.
E) Yeryüzünden merkeze doğru gidildikçe sıcaklık azalır.
11- Yer kabuğunu oluşturan farklı büyüklükteki parçalara levha ya da plaka adı verilmektedir. Günümüzde birçok oluşum levhaların hareketi ile açıklanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin oluşumu ile levha hareketleri arasında bir ilgi yoktur? (5 P)
A) Tektonik depremlerin oluşması
B) Derin okyanus çukurlarının oluşması
C) Volkanik faaliyetlerin meydana gelmesi
D) Kıvrımlı ve kırıklı dağ sıralarının oluşması
E) Karstik yer şekillerinin oluşması
12- Jeolojik dönemlere ait aşağıdaki olaylardan hangisi, oluşum yönüyle diğerlerine göre daha eskiye dayanır? (5 P)
A) Alp Himalaya sıra dağlarının oluşumu
B) İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu
C) Egeid karasının çökerek Ege Denizi’nin oluşması
D)Algler ve bakterilerin oluşumu
E) Batı Avrupa, İskandinavya ve Kanada gibi alanların buzullar altında kalması
13-Yer kabuğu ile magma arasındaki izostatik dengenin değişmesi sonucu, kıta oluşumu (epirojenez) hareketleri meydana gelir.
Aşağıdakilerden hangisi izostatik dengenin değişmesine yol açan etkenlerden biridir? (5 P)
A) Kıtaların aşınması
B) Sağanak yağışların olması
C) Karstik mağaraların oluşması
D) Depremlerin meydana gelmesi
E) Yer şekillerinin engebeli olmaması
14- Yeryüzünde fay hatlarının dağılımı ile deprem alanları arasında bir benzerlik vardır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? (5 P)
A) Bitki örtüsünün gür olması
B) Buzulların geniş yer kaplıyor olması
C) Zeminin geçirimli yapıda olması
D) Akarsular tarafından parçalanmış olması
E)Yer kabuğunun kırıklı yapıda olması
Başarılar Dilerim.
1- Aralarında binlerce kilometre uzaklık bulunan kıtalarda aynı fosil örneklerinin bulunması nasıl açıklanabilir? Kısaca açıklayınız. (10P)
Kıtalar başlangıçta pangea adı verilen tek kara parçasından oluşmaktaydı. Zamanla yerkabuğunun hareket etmesi ile levha adı verilen parçalar ayrılarak daha önce aynı yerde yaşamış bitki ve hayvanlar birbirinden kilometrelerce uzağa gitmişlerdir.
2-Ülkemizin şekillenmesinde en çok rol oynayan jeolojik dönem hangisidir? Yazınız (3P)
Tersiyer (3. Zaman)
3- İzostatik dengenin bozulması ve epirojenez olayının meydana gelmesine neden olan faktörlerden iki tanesini yazınız? (10 puan)
- İklim değişiklikleri(soğuma-ısınma)
- Dağ oluşumları
- Deniz ve okyanus çanaklarında tortul tabakaların birikmesi
- Fazla miktarda aşınan kıtaların kütle kaybetmesi
4) Kıtaların birbirinden ayrılmasının kanıtları nelerdir? iki tanesini yazınız? (10 puan)
– Kıta kenarları birbirine uyumludur.
– Benzer tortul tabakalar günümüzde farklı konumlarda bulunan kıtalarda yer almaktadır.
– Benzer sürüngen fosillerinin farklı kıtalarda bulunması.
– Yaşlı buzul kayaları günümüzde farklı konumlarda bulunan kıtalarda görülmektedir.
– Benzer yaşlı kaya grupları, bugün farklı konumlarda olan kıtalarda bir bütünün parçaları şeklinde yer almaktadır.
| 14) Aşağıdaki şekilde gösterilen kıvrım dağların nasıl oluştuğunu anlatarak, yüksekte ve alçakta kalan kısımlara ne ad verildiğini yazınız? (15P) |
| Deniz, göl vb. su kütlelerinin tabanlarında biriken esnek tortul tabakaların yan basınçlarla kıvrılıp yükselmesiyle kıvrım dağları oluşur. Kıvrılan tabakaların yükselen kısımlarına antiklinal, çukurlaştığı kısımlara da senklinal denir. |
6-Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle tamamlayınız. (7P) ( Her biri 1 puan)
| Kömür Yüksek Basınç ve Sıcaklık etkisi altında kalarak elmasa dönüşür. |
| Orojenez esnasında kırılma sonucu yukarıda kalan kısım Horst, altta kalan kısım ise Graben adını alır. |
| Magmanın tabakaları keserek damar şeklinde katılaşmasıyla oluşan şekillere Dayk denir. |
| Yer kabuğu içerisinde meydana gelen depremin başladığı noktaya Hiposantır denir. |
| Bitki ve hayvan kalıntılarının belli alanlarda birikip sertleşmesiyle Organik Tortul kayaçlar oluşur. |
8– Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” yazınız. (5P) ( Her biri 1 puan)
| * Tortul kayaların en önemli özelliklerinden biri de içlerinde fosil bulundurmalarıdır | (D ) |
| * Travertenler başkalaşım kayaçları grubundandır | (Y ) |
| * Ülkemiz, Anadolu’nun sıkışması sonucu oluşan üç önemli fay hattına sahiptir | (D ) |
| * Yoğunluğu, sıcaklığı ve kalınlığı en fazla olan katman yer kabuğudur | (Y ) |
| * Dünya üzerinde taş kömürü yataklarının oluşumu 2 Jeolojik zamanda gerçekleşmiştir | (Y ) |
| 9-Aşağıdaki olayların hangi iç kuvvetin etkisiyle oluştuğunu örnekteki gibi işaretleyiniz. (5 puan) | ||||
| Olaylar | Epirojenez | Orojenez | Volkanizma | Deprem |
| Japonya’nın başkenti Tokyo’nun her yıl 2 cm çökmesi | ||||
| Erciyes, Ağrı ve Nemrut gibi dağların oluşumu | ü | |||
| Kıyılarda taraçaların oluşması | ü | |||
| Yer kabuğunda kırılmalar meydana gelmesi | ü | |||
| Toros Dağları’nın oluşması | ü | |||
| Tsunaminin meydana gelmesi | ü | ü | ||
| 5- Aşağıdaki tabloda verilen kayaçların türünü işaretleyiniz. (10 puan) | ||||||
| Kayaç | İç Püskürük | Dış Püskürük | Fiziksel Tortul | Başkalaşım Kayaç | Kimyasal Tortul | Organik Tortul |
| Gabro | x | |||||
| Granit | x | |||||
| Obsidyen | x | |||||
| Andezit | x | |||||
| Kumtaşı | x | |||||
| Mermer | x | |||||
| Kalker | x | |||||
| Jips | x | |||||
| Taş kömürü | x | |||||
| Mercan Kaya | x | |||||
6- Yer’in yapısıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (5 P)
A) En sıcak olan katman çekirdektir.
B) Yer kabuğu en ince olan tabakadır.
C) Manto, hacmi en fazla olan tabakadır.
D) Yeryüzünden merkeze doğru gidildikçe sıcaklık artar.
E) Yeryüzünden merkeze doğru gidildikçe sıcaklık azalır.
7- Yer kabuğunu oluşturan farklı büyüklükteki parçalara levha ya da plaka adı verilmektedir. Günümüzde birçok oluşum levhaların hareketi ile açıklanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin oluşumu ile levha hareketleri arasında bir ilgi yoktur? (5 P)
A) Tektonik depremlerin oluşması
B) Derin okyanus çukurlarının oluşması
C) Volkanik faaliyetlerin meydana gelmesi
D) Kıvrımlı ve kırıklı dağ sıralarının oluşması
E) Karstik yer şekillerinin oluşması
8- Jeolojik dönemlere ait aşağıdaki olaylardan hangisi, oluşum yönüyle diğerlerine göre daha eskiye dayanır? (5 P)
A) Alp Himalaya sıra dağlarının oluşumu
B) İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu
C) Egeid karasının çökerek Ege Denizi’nin oluşması
D)Algler ve bakterilerin oluşumu
E) Batı Avrupa, İskandinavya ve Kanada gibi alanların buzullar altında kalması
9-Yer kabuğu ile magma arasındaki izostatik dengenin değişmesi sonucu, kıta oluşumu (epirojenez) hareketleri meydana gelir.
Aşağıdakilerden hangisi izostatik dengenin değişmesine yol açan etkenlerden biridir? (5 P)
A) Kıtaların aşınması
B) Sağanak yağışların olması
C) Karstik mağaraların oluşması
D) Depremlerin meydana gelmesi
E) Yer şekillerinin engebeli olmaması
10- Yeryüzünde fay hatlarının dağılımı ile deprem alanları arasında bir benzerlik vardır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? (5 P)
A) Bitki örtüsünün gür olması
B) Buzulların geniş yer kaplıyor olması
C) Zeminin geçirimli yapıda olması
D) Akarsular tarafından parçalanmış olması
E)Yer kabuğunun kırıklı yapıda olması