10. sınıf türk dili edebiyatı 1. dönem 1. yazılı cevaplı indir
10 Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dersi 1. Dönem 1. Sınavı
1. Aşağıdaki şiirin nazım şekli nedir? Bu nazım şeklinin 3 özelliğini yazınız. (10 Puan)
Dinle neyden, neler anlatır sana! Cevap: Şiirin nazım şekli: ………………………………….
Yakınır hep, ayrılıklardan yana: Bu nazım şeklinin 3 özelliği:………………………..
“Beni, kamışlıktan kestikleri an,
Kadın erkek, inledi feryadımdan.
Geçmek için, aşk derdinin şerhine,
İsterim; hicranla yanmış bir sîne.
2 – Mesnevilerin bazen binlerce beyit tutan uzun manzumeler şeklinde yazılmasının-yazılabilmesinin iki nedenini açıklayınız. (10 Puan)
Cevap: 1. ……………………………………………………………………………………………………..
2. ……………………………………………………………………………………………………..
3 – Dede Korkut hikayelerinden Oğuz Türkleri ile ilgili hangi bilgilere ulaşabiliriz 4 madde halinde yazınız? (10 Puan)
Cevap: 1. 2.
3. 4.
4 – Hikayeleriyle Milli Edebiyat Dönemine yön veren hikaye yazarlarımızdan dört tanesinin ismini yazınız. (10 Puan)
Cevap: 1. 2. 3. 4.
5. Tanzimat dönemi hikayelerinde en çok işlenen temalardan iki tanesini yazınız. (5 Puan)
Cevap: 1…………………………………………………………. ………………….. ..
2. ……………………………………………………… …….. ……………….
6 – Eserlerin yazarlarının isimlerini yazınız. (5 Puan)
Leyla vü Mecnun: …………………………….
Hüsn ü Aşk: ………………………………….
7- Ömer Seyfettin’in ’’Yeni Lisan’’ makalesinde de değindiği, Milli edebiyat dönemi sanatçılarının dil anlayışını açıklayınız. (5 Puan)
Cevap:…………………………………………………………………………………………………
8 – Modern hikayecilik Türk edebiyatında hangi dönemle başlamıştır? (5 Puan)
Cevap:……………………………………………
9 – Aşağıdaki hikayeyle ilgili terimleri açıklayınız. (5 Puan)
Çatışma: ………………………………………………………….
Diyalog: …………………………………………………………..
10. Destani halk hikayeleri ve aşk temalı halk hikayelerimize birer örnek veriniz. (5 Puan)
Cevap: Destani halk hikayemiz: ………………………………………………
Aşk temalı halk hikayemiz: …………………………………………….
11 – Aşağıdaki cümlelerin fiil çatısını öznesine ve nesnesine göre değerlendiriniz. (10 Puan)
| Öznesine Göre | Nesnesine Göre | |
| Uzun bir aradan sonra bir dağ köyünde öğretmen olarak çalışmıştı. | ||
| Yaptığı çalışmaların karşılığını alacağını biliyordu | ||
| Diploma törenine kuzenini de davet etti. | ||
| Küçük kardeş yaramazlık yaptığı için dövüldü. |
12 – Aşağıdaki cümlelerdeki zarf-fiilleri ve zarfları bulunuz. (10 Puan)
| Zarf olan kelime ve zarf türü | Zarf- fiil olan kelime | |
| Şimdi söyleyerek dertten kurtulursun. | ||
| Az bilerek mutlu olursun. | ||
| Biraz düşününce anlarsın. | ||
| Çok çalışırken kazanırsın. |
13. Aşağıdaki cümlelerde birleşik zamanlı fiileri ve zamanlarını yazınız. (10 Puan)
| Birleşik zamanlı fiil | Fiilin zamanı | |
| Geçen sene annemle birlikte Ankara’da kalıyordum. | ||
| Öğretmenimiz sınavın zor olacağını söylemişti. |
10 Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dersi 1. Dönem 1. Sınavı
1. Aşağıdaki şiirin nazım şekli nedir? Bu nazım şeklinin 3 özelliğini yazınız. (10 Puan)
| Dinle neyden, neler anlatır sana! Yakınır hep, ayrılıklardan yana “Beni, kamışlıktan kestikleri an, Kadın erkek, inledi feryadımdan. Geçmek için, aşk derdinin şerhine, İsterim; hicranla yanmış bir sîne. |
Cevap: Şiirin nazım şekli: MESNEVİ
Bu nazım şeklinin 3 özelliği
Kelime anlamı “ikili, ikişer ikişer”dir.
İran edebiyatından alınmıştır. İran edebiyatında Firdevsî’nin Şehname’si ünlüdür.
Klâsik halk hikâyeleri, destanî konular, aşk hikâyeleri, savaşlar, dinî ve felsefî konuları işlenir. Konu ne olursa olsun olaylar masal havası içinde anlatılır.
Konularına göre sınıflandırılırlar: aşk, din ve tasavvuf, ahlâk ve öğreticilik, savaş ve kahramanlık, şehir ve güzelleri, mizah.İran edebiyatından alınmış nazım şeklidir.Divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir (beyit sayısı sınırsızdır). 20-25 bine kadar çıkabilir. Mesnevi de bölümlerden oluşur: Önsöz, tevhit, münacat, naat, miraciye, 4 halife için övgü, eserin sunulduğu kişiye övgü, yazış sebebi, asıl konu, sonsöz.Mesnevide her beyit kendi içinde kafiyelidir: aa bb cc dd ee …Divan şiirinde beş mesneviden oluşan eserler grubuna (bugünkü anlamıyla setine) “hamse” denir. Mevlânâ, Fuzulî, Şeyhî, Nabî ve Şeyh Galip (Hüsn ü Aşk) önemli hamse şairlerimizdir.
2 – Mesnevilerin bazen binlerce beyit tutan uzun manzumeler şeklinde yazılmasının-yazılabilmesinin iki nedenini açıklayınız. (10 Puan)
Cevap: 1.mesnevilerde beyitlerin kendi aralarında kafiyeli olması uzun mesnevileri rahatlıkla yazılabilmesini sağlamıştır.
2.Mesneviler olay anlatan metinlerdir bu nedenle uzun manzumeler şeklinde yazılmıştır.
3.Beyit sayısının sınırsız olması olayı anlatmak konusunda kolaylık sağlamıştır.
3 – Dede Korkut hikayelerinden Oğuz Türkleri ile ilgili hangi bilgilere ulaşabiliriz 4 madde halinde yazınız? (10 Puan)
Cevap: 1. Din anlayışları 2. Günlük yaşam 3. Gelenekler 4. Savaşlar 5. Kahramanlıklar
4 – Hikayeleriyle Milli Edebiyat Dönemine yön veren hikaye yazarlarımızdan dört tanesinin ismini yazınız. (10 Puan)
Cevap: 1 Halide Edip Adıvar, 2 Ömer Seyfettin, 3 Yakup Kadri Karaosmanoğlu,4 Refik Halit Karay
5. Tanzimat dönemi hikayelerinde en çok işlenen temalardan iki tanesini yazınız. (5 Puan)
Cevap: Tutsaklık,zoraki evlilikler, batılılaşma, kadın erkek ilişkileri
6 – Eserlerin yazarlarının isimlerini yazınız. (5 Puan)
Leyla vü Mecnun: Fuzuli
Hüsn ü Aşk: Şeyh Galip
7- Ömer Seyfettin’in ’’Yeni Lisan’’ makalesinde de değindiği, Milli edebiyat dönemi sanatçılarının dil anlayışını açıklayınız. (5 Puan)
Cevap Bu dönemin temelinde Türk dilinin sadeleştirilmesi çalışmaları yatar.Bu dönem hikayelerinin en önemli özelliği sade dille yazılmasıdır.Ömer Seyfettin ‘’ Yeni Lisan’’ makalesinde milli edebiyatın milli dille oluşabileceğini savunmuştur.
8 – Modern hikayecilik Türk edebiyatında hangi dönemle başlamıştır? (5 Puan)
Cevap: Tanzimat dönemi edebiyatı ile başlamıştır.
9 – Aşağıdaki hikayeyle ilgili terimleri açıklayınız. (5 Puan)
Çatışma: Hikayelerde farklı düşüncelere , özelliklere sahip olmaktan veya hayat tarzından doğan anlaşmazlıklar
Diyalog: Hikayelerde iki veya daha fazla kişinin karşılıklı konuşması
10. Destani halk hikayeleri ve aşk temalı halk hikayelerimize birer örnek veriniz. (5 Puan)
Cevap: Destani halk hikayemiz: Bu hikâyelere Dede Korkut Hikâyeleri ve Köroğlu Hikâyesi örnek gösterilebilir
Aşk temalı halk hikayemiz: Elif ile Mahmut, Derdiyok ile Zülfü-siyah, Âşık Garip, Kerem ile Aslı, Arzu ile Kanber, Tahir ile Zühre, Ercişli Emrah ile Selvihan vb. örnek verilebilir.
11 – Aşağıdaki cümlelerin fiil çatısını öznesine ve nesnesine göre değerlendiriniz. (10 Puan)
| Öznesine Göre | Nesnesine Göre | |
| Uzun bir aradan sonra bir dağ köyünde öğretmen olarak çalışmıştı. | etken | geçişsiz |
| Yaptığı çalışmaların karşılığını alacağını biliyordu | etken | geçişli |
| Diploma törenine kuzenini de davet etti. | etken | geçişli |
| Küçük kardeş yaramazlık yaptığı için dövüldü. | edilgen | geçişsiz |
12 – Aşağıdaki cümlelerdeki zarf-fiilleri ve zarfları bulunuz. (10 Puan)
| Zarf olan kelime ve zarf türü | Zarf- fiil olan kelime | |
| Şimdi söyleyerek dertten kurtulursun. | Şimdi: zaman zarfı | Söyleyerek: zarf fiil |
| Az bilerek mutlu olursun. | az: miktar zarfı | bilerek: zarf fiil |
| Biraz düşününce anlarsın. | biraz :miktar zarfı | düşününce: zarf fiil |
| Çok çalışırken kazanırsın. | çok: miktar zarfı | çalışırken: zarf fiil |
13. Aşağıdaki cümlelerde birleşik zamanlı fiileri ve zamanlarını yazınız. (10 Puan)
| Birleşik zamanlı fiil | Fiilin zamanı | |
| Geçen sene annemle birlikte Ankara’da kalıyordum. | kalıyordum | Hikaye birleşik zaman (Şimdiki zamanın hikayesi) |
| Öğretmenimiz sınavın zor olacağını söylemişti. | söylemişti | Hikaye birleşik zaman (duyulan geçmiş zamanın hikayesi) |