12. sınıf ingilizce causative ettirgenlik konu anlatımı sylat indir
🎯 CAUSATIVES (Ettirgenlik)
💡 Bizim yapmadığımız ama yaptırdığımız işler.
Her bir causative yapısı bu işlevi farklı anlamlarla taşır.
🔑 Dört Temel Causative Yapısı
| 🔤 Fiil | 📌 Kullanım Amacı |
|---|---|
| Have | Yaptırmak (genel, nötr) |
| Get | Yaptırmak (ikna etmek, daha güçlü) |
| Make | Zorlamak |
| Let | İzin vermek |
💼 HAVE
📌 Kural 1 — Nesne kişi değilse → fiil V3 (üçüncü hâl)
S + have + something + V3
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 💇 I had my hair cut. | Saçımı kestirdim. |
| 🩺 She will have her blood pressure examined. | O, kan basıncını ölçtürecek. (Kimin ölçeceği belli değil.) |
| 🐄 We had our cow slaughtered. | İneğimizi kestirdik. (Kimin kestiği belli değil.) |
| 🔪 I had all the knives in the kitchen sharpened. | Mutfaktaki tüm bıçakları bileylettim. |
| 🎹 She had her piano tuned. | Piyanosunu ayarlattı. |
| 📄 We should have this text translated into English. | Bu metni İngilizce’ye tercüme ettirmeliyiz. |
| 🎨 They had the ceiling whitewashed. | Tavanı badanalattılar. |
📌 Kural 2 — Nesne kişi ise → fiil V1 (yalın hâl)
S + have + somebody + V1 + something
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🚗 My father always has me wash his car. | Babam her zaman arabasını bana yıkatır. |
| 🔧 I will have the mechanic fix the car. | Tamirciye arabamı tamir ettireceğim. |
| 🤫 He had everybody in the room keep quiet. | Odadaki herkesi susturdu. |
| 👔 The manager had all the staff work properly. | Yönetici bütün elemanları düzgün çalıştırdı. |
⚡ GET
📌 Kural 1 — Nesne kişi değilse → fiil V3
S + get + something + V3
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🧹 Jane gets her house cleaned twice a month. | Jane evini ayda iki kez temizlettirir. |
| ⚙️ I will get all the machinery oiled. | Bütün makineleri yağlatacağım. |
| 📊 Big companies get market surveys done for their products. | Büyük şirketler ürünleri için pazar araştırması yaptırırlar. |
📌 Kural 2 — Nesne kişi ise → fiil to + V1 (to infinitive!)
S + get + somebody + to V1 + something
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🧽 I get a woman to clean my house once a week. | Haftada bir kez bir kadına evimi temizlettiririm. |
| 🗣️ I got her to tell me the truth. | Bana gerçeği anlattırdım. (Anlatmaya ikna ettim.) |
| 🤝 They got everybody to help the poor. | Herkesi fakirlere yardım ettirdiler. |
🔍 Have vs. Get — Fark
- ✅ Uygulamada çoğu zaman have ile aynı anlamda kullanılır.
- 💪 Get daha sınırlayıcı ve güçlüdür → daha çağdaş İngilizce.
- 🤝 Bir işi birine ikna ederek yaptırdığımızda kullanırız. Bazen başarı hâlini de ima eder.
🛠️ MAKE
⚠️ İşi yapan belli olsa da olmasa da make ile V1 kullanılır.
S + make + someone + V1
S + make + something + V1
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 💊 His mother made him take his medicine. | Annesi ona ilacını içirdi. |
| ⚙️ I made the machine work. | Makineyi çalıştırdım. |
🚫 DİKKAT: MAKE’ten sonra kişi/nesne geldiğinde infinitive (to V1) veya -ing kullanmayın; sadece V1 kullanın!
📌 MAKE’in Anlam Alanı
- 🎯 Zorlama — bir otorite tarafından yaptırıldığında.
- 🧱 Causative’ten sonra fiil yalındır.
- 💡 Zorlamak — nedeni bellidir.
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🛏️ My mother makes me tidy my room. But I dislike doing this. | Annem odamı bana düzenlettirir. Ama bunu yapmaktan nefret ederim. |
| ⏰ I made my students come to class in time. | Öğrencilerimi sınıfa zamanında getirttim. (Onları zorladım.) |
| 🏠 He made me go home. | Beni eve gönderdi. |
| 😢 She always makes me cry. | O beni hep ağlatır. |
| 💼 If you don’t do your job, I’ll make you do it. | İşini yapmazsan, ben sana yaptıracağım. |
| 🚫 Nobody can make me work if I don’t want to. | İstemediğim takdirde kimse beni çalıştıramaz. |
| 🙏 He made her apologise for her mistake. | Hatasından dolayı ona özür diletti. |
🔄 MAKE’in Eşanlamlıları
💡 Force, compel, oblige — aynı anlamı taşırlar ama to infinitive alırlar.
| 🇬🇧 Örnek |
|---|
| My friend forced me to smoke. |
| My friend compelled me to smoke. |
| My friend obliged me to smoke. |
| My friend made me smoke. |
🇹🇷 Arkadaşım beni sigara içmeye zorladı.
✅ LET
📌 Birisine bir şey yapması için izin vermeyi anlatır.
Fiil yalın kullanılır.
S + let + somebody + V1 + something
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🚶 Her mother always lets her go wherever she wants. | Annesi ona her zaman nereye isterse gitmesine izin verir. |
🔄 LET’in Eşanlamlısı
💡 Allow — “let”in eşanlamlısıdır ama to infinitive alır.
| 🇬🇧 Örnek | 🇹🇷 Anlam |
|---|---|
| 🚗 I don’t allow my daughter to drive my car. | Kızımın arabamı sürmesine izin vermiyorum. |
📋 ÖZET TABLO
📌 Nesne kişi değilse → fiil V3 alır
📌 Nesne kişi ise → fiil yalın / to infinitive alır
| 🧩 Yapı | Formül |
|---|---|
| 💼 Have + eşya | S + have + sth + V3 |
| ⚡ Get + eşya | S + get + sth + V3 |
| ✅ Let + eşya | S + let + sth + V3 |
| 💼 Have + kişi | S + have + smo + V1 + sth |
| ⚡ Get + kişi | S + get + smo + to V1 + sth |
| 🛠️ Make + kişi | S + make + smo + V1 + sth |
| ✅ Let + kişi | S + let + smo + V1 + sth |
🌟 “Life’s beautiful… And tomorrow’s always another day…” ✨