Almanca cinsiyet Genus/Geschlecht olarak da adlandırılır.
Almanca der, die, das olmak üzere üç cinsiyet vardır. Bunların diğer adlandırılışları dilbilimindeki adları şöyledir. Maskulin/männlich eril , Feminin/weiblich yani dişil, Neutrum,sachlich cinsiz olmak üzere üç temel artikel vardır. Tüm kavramlar aynıdır. Hangisi kolay geliyorsa onu kullanabilirsiniz.
Eril- der
Dişil – die
Cinsiyetsiz – das
Çoğul die her zaman
| Genus/Cinsiyet | Numerus/Sayı | |||
| Maskulin | männlich | Singular | Tekil | |
| Feminin | weiblich | Plural | Çoğul | |
| Neutral | sachlich | |||
Maskulin/männlich der
der: der Spitzer, der Mechaniker, der Pratikant vs.
Feminin/weiblich die
die: die Fahrerin, die Frau, die Tafel
Neutral/sachlich das:
das Kind, das Buch, das Lineal
İsimlerin tabii cinsiyeti ve dilbilgisi cinsiyeti olmak üzere iki grupta toplanabilir. „das Mädchen“ dişil olmasına karşın Artikeli „das“ dır. Her zaman tabbi cinsiyetler dilbilgisindeki cinsiyetle aynı olmayabilir. „das Mädchen“ dilbilgisindeki cinsiz isimlere göre çekimi kullanılır.
Kişi isimleri meslek ifade eden isimleri, akraba isimleri, hayvan isimleri tabii cinsiyete tabidir kapsamındadır.
| Maskulin / männlich der | Feminin / weiblich die | Neutral / sachlich das | Plural/Çoğul | |
| Kişi isimlerinde | der Mann (Adam) der Vater (Baba) der Sohn (oğul) | die Frau (kadın) die Mutter (Anne) die Tochter (kız evlat) die Person (kişi) | das Kind (çocuk) das Baby (bebek) das Fräulein das Weib (kadın) | die Eltern (ebeveynler) die Großeltern (büyük ebevenynler die Geschwister (Kardeşler) |
| erkek kadın Meslek | der Lehrer (erkek öğretmen) der Architekt (erkek mimar) der Ingenieur (erkek mühendis) der Kaufmann (erkek tüccar) | die Lehrerin (kandın öğretmen) die Architektin (kandın mimar) die Ingenieurin (kandın mühendis) die Kauffrau (kandın tüccar) | ——- | |
| Akrabalar | der Onkel (amca,dayı) der Bruder (erkek kardeş) | die Tante (hala, teyze) die Schwester (kız kardeş) | ||
| Hayvan İsimleri | der Ochse (öküz) der Löwe (aslan) der Hahn (horoz) | die Katze (kedi) die Löwin (aslan dişi) die Henne (tavuk) die Maus (dare | das Pferd (at) das Lamm (kuzu) das Reh (geyik) das Kalb (dana) |
Yukarıdaki tabloda da anlaşılacağı üzere genel olarak kişi akraba meslek isimlerinde erkek ise er dişi die artikellidir. Ancak bazı bireylerde cinsiyet olmasına karşın artikeli das olan istisnai durumlarda vardır.
Genel olarak hayvan isimlerinde eril ve dişil ayrımı yapılmaz. Belirtilmesi gerekiyorsa değişik kombinasyonlar vardır.
Das grammatische Geschlecht Dilbilgisinde Cinsiyet
Dil bilgisindeki cinsiyet durumu doğal cinsiyet durumundan çok daha önemlidir, çünkü isim çekimleri dilbilgisindeki „Artikele“ göre çekimlenir, doğal cinsiyet durumu dilbilgisindeki cinsiyet durumu ile her zaman bağdaşmayabilir.
| Maskulin | Feminin | Nutral |
| der Computer (bilgisayar) | die Tasche (çanta) | das Bier (bira) |
| der Schrank (dolap) | die Hand (el) | das Fest (festival) |
| der Stuhl (sandalye) | die Wange (yanak) | das Heft (defter) |
| der Sessel (koltuk) | die Lippe (dudak) | das Auto (araba) |
| der Fuß (ayak) | die Stirn (alın) | das Handy (cep telefonu) |
| der Kopf (kafa) | die Kehle (boğaz) | das Messer (bıçak) |
| der Koffer (bavıl) | die Schulter (omuz) | das Haus (ev) |
| der Arm (kol) | die Brust (göğüs) | das Video |
| der Finger (parmak) | die Hüfte (kalça) | das Glas (bardak) |
| der Mund (ağız) | die Niere (böbrek) | das Bein (bacak) |
| der Zahn (diş) | die Gallenblase (safra kesesi) | das Auge (göz) |
| der Wimper (kirpik) | die Milz (dalak) | das Haar (saç) |
| der Hals (boğaz) | die Schere (makas) | das Kinn (çene) |
| der Knochen (kemik) | die Ader (damar) | das Ohr (kulak) |
| der Muskel (kas) | die Tafel (yazı tahtası) | das Ohrläppchen (kullak memesi) |
| der Darm (bağırsak) | die Hose (pantolon) | das Gelenk (eklem) |
| der Hut (fötr şapka) | die Jacke (çeket) | das Knie (diz) |
| der Mantel (mont,kaban) | die Bluse (bluz) | das Gehirn (beyin) |
| der Stiefel (çizme) | die Weste (yelek) | das Herz (kalp) |
| der Schuh (ayakkabı) | die Landkarte (harita) | das Hemd (gömlek) |
| der Ring (yüzük) | die Unterwäsche (iç çamaşırı) | das Unterhemd (atlet) |
| der Ohrring (küpe) | die Wäsche (çamaşır) | das Armband (bileklik) |
| der Lippenstift (ruj) | die Jeans | das Tuch (bez,kumaş) |
| der Schmuck (süs) | die Halskette (kolye) | das Puder (pudra) |
İsimler tekil ya da çoğul halde olabilirler. İsimlerin tekil ve çoğul durumuna „Numerus“ denir.
Artikel Belirlemede Yardımcı Yöntemler
Maskulin: Tanımlayıcısı „der“ olan isimler.
Feminin: Tanımlayıcısı „die“ olan isimlar.
Neutrm: Tanımlayıcısı „das“ olan isimlar.
UYARI: Birleşik isimlerde son ismin artikeli geçerlidir.
İsimlerin artikellerinin öğrenmenin en sağlıklı yolu isimleri artikelleri ile birlikte öğrenmektir. Ancak aşağıdaki son ekler ve bazı ipuçları isimlerin artikelini öğrenmede kolaylık sağlayacak ve istisnası olmayan eklere yıldız koydum.
Maskulin der
| Sonekler | Maskulin/männlich/der |
| -ant | der Fabrikant, der Emigrant, der Mandant, der Musikant |
| -ent | der Referent, der Dozent, der Patient |
| -and | |
| -end | |
| -är | |
| -ast | |
| -eur, -ör | der Friseur |
| -ich | der Teppich, |
| -er | der Fernseher, der Koffer, der Spitzer |
| Ausnahme: das Fenster, die Butter, die Leiter, die Mutter die Dauer | |
| -ier | |
| -iker | der Informatikier, |
| -ling | der Lehrling, der Schmetterling |
| -ismus | der Kapitalismus, der |
| -ist | der Polizist, der Tourist |
| -or | der Motor, der Professor |
| -us | der Virus |
| -e | der Name, der Zeuge, der Neffe |
| -en | der Wagen, der Magen |
| -el | der Gabel, der Schlüssel |
| Erkek meslek isimleri* | der Architekt, der Lehrer, der Kaufmann |
| Gününbölümleri | der Morgen, der Abend, der Morgen, der Tag, der Nachmittag |
| Ausnahme: die Nacht | |
| Mevsimler* | der Sommer, der Frühling, der Winter, der Herbst |
| Aylar* | der Januar, der Februar, |
| Haftanın Günleri | der Montag, der Dienstag, der Mittwoch, der Donnerstag, der Freitag… |
| Yönler | der Ost, der West, der Süd, der Nord |
| Hava olayları | der Regen, der Schnee, der Blitz, der Donner |
| Ausnahme: das Eis, die Hitze, die Kälte, die Wolke | |
| Alkollü içecekler | Wein, Sekt, Wodka |
| Ausnahme: das Bier | |
| Mineraller ve Taşlar | der Granit, der Basalt |
| Otomobil markaları | der BWM, der VW , der OPEL, der AUDİ |
Neutrm das
| Sonekler | Neutrm/Sachlich/ Das |
| -chen* | Bildchen, Bäumchen, Hündchen |
| -lein* | Fräulein, Kindlein, |
| -ment | Dokument, |
| -tum | Datum, Ausnahme: der Reichtum |
| -ma | Thema, Dilemma Ausnahme: die Firma, |
| -(i)um | Studium, Visum |
| -ett | |
| -ar | Mobiliar, |
| -en | Leben, |
| -ial/-al | Regal, Material |
| -nis* | Erlebnis, Geschehnis, Kenntnis |
| -o * | Auto, Foto, Video |
| -zeug | Feuerzeug, Flugzeug, |
| -er | das Fenster, Zimmer |
| Renkler | Rot, Gelb, Blau |
| Fiilden türetilen ve önek Ge- | das Segeln, das Leben, das Rennen, das Geschrei, das Gerede, das Gemüse, das Getränke, das Gebirge |
| Çoğu element isimleri | das Gold, das Eisen, das Kupfer |
| Yer isimleri | das Rom, das Zürich, |
Feminin die
| Nachsilbe | Feminin/ Weiblich/die |
| -anz | Arroganz, |
| -age | |
| -ette | |
| euse | |
| -ei* | Bäckerei, Druckerei, Metzgerei |
| -enz | Konferenz, |
| -heit* | Gesundheit, Krankheit, Geschwindigkeit |
| -ie* | Akademie, Familie |
| -keit* | Notwendigkeit, Übelkeit, Möglichkeit |
| -ik | Fabrik, Musik, Technik |
| -itis | |
| -ose | |
| -in* | Verkäuferin, Ärztin, Freundin |
| -ion* | Aktion, Information, Situation |
| -ität* | Natinalität, Realität, Universität |
| -schaft* | Gesellschaft, Mannschaft |
| -ung* | Pakung, Stellung, |
| -ur | Kultur, Literatur, Natur |
| -üre | |
| -e | Aufgabe, Flasche, Tasche |
| -thek* | Bibliothek |
| -falt | Vielfalt, |
| -er | die Butter, die Leiter, die Mutter die Dauer |
| -el | Waffel, Kartoffel, Waffel |
| Kadın meslek isimleri* | |
| Motormarka isimleri | |
| Uçak gemi isimleri | Titanick, Airbus, Boing |
| Adlaşmış sayılar | |
| Ağaç ve çiçek isimleri | Rose, Tulpe, Eiche, Tanne, Palme |
