Almancada Gerundiv (Gerundivum / Modales Partizip) konusunu, B2 ve C1 gibi ileri düzey sınavlarda karşınıza çıkabilecek tüm detayları, genişletilmiş öbek yapılarını, olumsuzluk hallerini, 4 ismin haline göre çekimlerini ve isimleşme kurallarını ekleyerek en kapsamlı hale getirdim.
Kopyalarken herhangi bir kod kutucuğu hatası almamanız için tüm içeriği ve formülleri tamamen düz yazı formatında hazırladım. Doğrudan seçip kopyalayabilirsiniz:
1. GENİŞLETİLMİŞ ÖBEK YAPILARI (ERWEITERTES ATTRIBUT)
Gerundiv yapısı, sadece tek bir sıfat gibi kullanılmakla kalmaz; araya eylemi kimin yapacağını (von / durch), eylemin nasıl yapılacağını (zarflar) veya ne zaman yapılacağını belirten diğer ögeleri de alabilir. Bu durum, akademik metinlerde çok sık kullanılır.
Temel Yapı Formülü: Artikel + Belirteçler / Eylemi Yapan Kişi + zu + Partizip I + Sıfat Çekim Eki + İsim
Örnek Cümle 1 (Zarflı Yapı): Das ist ein leicht zu lösendes Problem.
➔ Okunuşu: [das ıst ayn layht tsuu löö-zen-dıs pro-bleem]
➔ Anlamı: Bu, kolayca çözülmesi gereken (çözülebilen) bir problemdir.
Örnek Cümle 2 (Eylemi Yapan Kişili Yapı): Das von dem Mechaniker schnell zu reparierende Auto steht in der Garage.
➔ Okunuşu: [das fon deem me-ha-nı-kər şnel tsuu re-pa-rii-ren-dı au-to şteet ın deer ga-raa-jı]
➔ Anlamı: Tamirci tarafından hızlıca tamir edilmesi gereken araba garajda duruyor.
2. OLUMSUZLUK (NEGATION) VE İMKÂNSIZLIK BİLDİRİMİ
Gerundiv yapısının önüne “nicht” (değil), “kaum” (neredeyse hiç/zorlukla) veya “un-” ön eki getirilerek, bir eylemin yapılmasının imkânsız olduğu veya yapılamayacağı anlamı katılır.
Temel Yapı Formülü: Artikel + nicht / kaum + zu + Partizip I + Sıfat Çekim Eki + İsim
Örnek Cümle 1 (nicht ile): Das ist bir nicht zu lösendes Problem.
➔ Okunuşu: [das ıst ayn niht tsuu löö-zen-dıs pro-bleem]
➔ Anlamı: Bu, çözülmesi mümkün olmayan (çözülemez) bir problemdir.
(Eş değeri: Ein Problem, das nicht gelöst werden kann)
Örnek Cümle 2 (kaum ile): Das ist eine kaum zu ertragende Hitze.
➔ Okunuşu: [das ıst ay-nı kaum tsuu er-traa-gen-dı hıt-tsı]
➔ Anlamı: Bu, katlanılması neredeyse imkânsız (zor katlanılan) bir sıcaktır.
(Eş değeri: Eine Hitze, die kaum ertragen werden kann)
3. DÖRT TEMEL KASUS (İSMİN HALLERİ) İLE GERUNDIV ÇEKİMLERİ
Gerundiv, önünde bulunduğu ismin artikeline (der, die, das) ve ismin hangi halde olduğuna (Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv) bağlı olarak tıpkı standart bir sıfat gibi çekim eki alır.
A) Eril İsimler İçin Çekim (Örnek: der zu lesende Brief – Okunması gereken mektup)
Yalın Hal (Nominativ): der zu lesende Brief [der tsuu lee-zen-dı briif] – Okunması gereken mektup
İ-Hali (Akkusativ): den zu lesenden Brief [deen tsuu lee-zen-dın briif] – Okunması gereken mektubu
E-Hali (Dativ): dem zu lesenden Brief [deem tsuu lee-zen-dın briif] – Okunması gereken mektuba
İn-Hali (Genitiv): des zu lesenden Briefes [des tsuu lee-zen-dın brii-fıs] – Okunması gereken mektubun
B) Dişil İsimler İçin Çekim (Örnek: die zu bezahlende Rechnung – Ödenmesi gereken fatura)
Yalın Hal (Nominativ): die zu bezahlende Rechnung [dii tsuu bı-tsaa-len-dı reh-nung] – Ödenmesi gereken fatura
İ-Hali (Akkusativ): die zu bezahlende Rechnung [dii tsuu bı-tsaa-len-dı reh-nung] – Ödenmesi gereken faturayı
E-Hali (Dativ): der zu bezahlenden Rechnung [deer tsuu bı-tsaa-len-dın reh-nung] – Ödenmesi gereken faturaya
İn-Hali (Genitiv): der zu bezahlenden Rechnung [deer tsuu bı-tsaa-len-dın reh-nung] – Ödenmesi gereken faturanın
C) Nötr İsimler İçin Çekim (Örnek: das zu reparierende Auto – Tamir edilmesi gereken araba)
Yalın Hal (Nominativ): das zu reparierende Auto [das tsuu re-pa-rii-ren-dı au-to] – Tamir edilmesi gereken araba
İ-Hali (Akkusativ): das zu reparierende Auto [das tsuu re-pa-rii-ren-dı au-to] – Tamir edilmesi gereken arabayı
E-Hali (Dativ): dem zu reparierenden Auto [deem tsuu re-pa-rii-ren-dın au-to] – Tamir edilmesi gereken arabaya
İn-Hali (Genitiv): des zu reparierenden Autos [des tsuu re-pa-rii-ren-dın au-tos] – Tamir edilmesi gereken arabanın
4. GERUNDIV YAPISININ İSİMLEŞTİRİLMESİ (SUBSTANTIVIERUNG)
Gerundiv yapıları, önündeki isim düşürülerek doğrudan büyük harfle yazılıp isme dönüştürülebilir. Almancada bazı çok önemli kelimeler bu yolla dilimize yerleşmiştir.
Örnek 1 (Meslek Grubu): der Auszubildende [der aus-tsuu-bıl-den-dı]
➔ Türetildiği fiil: ausbilden (eğitmek/yetiştirmek) ➔ zu bildende (eğitilmesi gereken kişi)
➔ Anlamı: Stajyer / Mesleki eğitim gören kişi (Eğitilmesi gereken kişi).
Örnek 2 (Genel İfade): das zu Erledigende [das tsuu er-lee-dı-gen-dı]
➔ Türetildiği fiil: erledigen (halletmek)
➔ Anlamı: Halledilmesi gereken iş / Yapılacaklar listesi.
5. KARŞILAŞTIRMALI ÖZET: PARTIZIP I vs. PARTIZIP II vs. GERUNDIV
Öğrencilerinizin bu üç sıfat-fiil yapısını birbiriyle karıştırmaması için şu pratik ayrımı kullanabilirsiniz:
Partizip I (Şimdiki Zaman – Aktif): das reparierende Auto [das re-pa-rii-ren-dı au-to]
➔ Anlamı: Tamir eden araba. (Arabanın kendisi aktif olarak bir şeyi tamir ediyor – mantıksızdır).
Partizip II (Geçmiş Zaman – Pasif/Tamamlanmış): das reparierte Auto [das re-pa-riir-te au-to]
➔ Anlamı: Tamir edilmiş araba. (Süreç geçmişte tamamlanmış ve bitmiştir).
Gerundiv (Gelecek/Zorunluluk – Pasif): das zu reparierende Auto [das tsuu re-pa-rii-ren-dı au-to]
➔ Anlamı: Tamir edilmesi gereken araba. (Henüz tamir edilmemiş, gelecekte tamir edilmeyi bekleyen zorunluluk).
