İNKILÂP TARİHİ

Trablusgarp Savaşı

Nedenleri;

• İtalya’nın siyasi birliğini tamamlayıp sömürgecilik yarışına girmesi.
• Osmanlının bölgeyi koruyacak güçte olmaması.
• İtalya’nın bölgeye Osmanlıya göre daha yakın olması.
• Avrupalı devletlerin işgale onay vermesi.
• Trablusgarp’ın zengin hammadde yataklarına sahip olmak.

Mustafa Kemal Gazeteci Şerif Bey ismiyle ……………… ve ……………’a gitmiştir.

Enver Paşa ise ……………. ismiyle Bingazi’ye gidecektir.

Uşi Antlaşması (1912);

• Trablusgarp ve Bingazi İtalya’ya bırakılacak.(Osmanlının Kuzey ………..’da toprağı kalmadı.)
• Trablusgarp halkı dini açıdan halifeye bağlı hale geldi.(Halifelik ………. ………… ve Uşi’de siyasi amaçlı kulanıldı.)
• Balkan Savaşı sonuna kadar 12 Ada İtalya’ya bırakılacak.
• Kapitülasyonların kaldırılması için İtalya Osmanlıya yardım edecek.

I.BALKAN SAVAŞI

Savaşa katılan devletler; Yunanistan,  …………….. , Sırbistan ve  ………….. ’dır. (Savaşı başlatan devlettir.)

Bu devletlerin arkasında ise ……….. vardır. Savaşta en etkili devlet ……………..’dır. Bulgar orduları aramızda sınır olan …………… nehrini aşarak İstanbul’a kadar gelince İngiltere araya girerek Bulgaristan ile Osmanlı arasında ………………..   imzalandı. Buna göre Osmanlı ile Bulgaristan sınırı  ……………………….  hattı oldu. Osmanlı bu hattın batısını kaybetti.

Savaşın kaybedilme nedenleri;

• 65 bin askerin savaş öncesi terhis edilmesi
• 4 cephede birden savaşılması
• ………….  …………….     …………… ………… (Savaşın kaybedilmesinin en önemli nedenidir.)

Savaşın sonuçları;

• En karlı çıkan devlet ……………. Oldu.Buda ………………. Savaşı’na neden olmuştur.
• Günümüze kadar gelen ……… ……………. ………….. ………….. başlamıştır.
• Arnavutluk savaş sırasında bağımsızlığını ilan etmiştir.(Balkanlar’da kaybedilen en son toprak parçasıdır.)
• Osmanlıcılık önemini yitirmiş ……………….  fikir akımı önem kazanmıştır.
• Yenilgiden hükümeti sorumlu tutan İttihat Terakki ………….. ………….. yaparak hükümeti ele geçirmiştir.
• Selanik, Makedonya, Ege adaları, Doğu Trakya, Batı Trakya ve Arnavutluk kaybedilmiştir.(Böylece Osmanlının Balkanlar’da toprağı kalmamıştır.)

II. BALKAN SAVAŞI

I.Balkan savaşında karlı çıkan Bulgaristan’a karşı Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan aralarına  …………….’yı da alıp Bulgaristan’a saldırdı. Osmanlı da bu savaştan istifade edip …… ………….’yı Bulgaristan’ın elinden geri aldı. Bulgaristan ile Balkan ülkeleri arasında ………… ……………..imzalanırken, Osmanlı Devleti Bulgaristan’la ……………., Yunanistan’la ………… , Sırbistan’la da hiçbir toprak bağlantısı olmadığı halde arada bulunan Türklerin haklarını korumak ( taşınmaz Mallar) için ………… ………………… imzalandı.

• Bulgaristan bu toprak kayıplarının telafisi için ………….. ………. ‘na katılacaktır.
• Bu savaşta Edirne Fatihi unvanını ………. ………. alırken,Hamidiye Kahramanı unvanını ise ………. ……….. almıştır.
• Bu savaşta Doğu Trakya’nın geri alınmasında …………. ……………’in de etkisi olmuştur.

I.DÜNYA SAVAŞI(1914-1918)

Savaşın nedenleri;

• Fransız İhtilali’nden yayılan ……………. akımı.
• Rusya ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Balkanlar’da nüfuz elde etmek istemesi.
• Sanayileşmiş devletlerin …………………… ve …………….. arayışı.
• Rusya’nın ……………………. ve sıcak denizlere inme politikası.
• Almanya ve Fransa arasındaki ……………. …………….  Sorunu.
• Ülkeler arası bloklaşma ve silahlanma yarışı
• ……………. ve ……………’nın siyasi birliklerini geç tamamlayıp sömürgecilik yarışına girmeleri.
• Avusturya-Macaristan veliahdı Ferdinand’ın bir Sırplı tarafından öldürülmesi.

Bloklar;

Anlaşma (İtilaf): İngiltere, Fransa, ……… Daha sonra ise  ABD,( Savaşın ……….. …………… , Yunanistan ( ….. …………) Japonya,(……. …………….) İtalya ( ……….. ……………….. )

Bağdaşma(İttifak): Almanya, İtalya, Avusturya-Macaristan, sonradan Osmanlı, Bulgaristan  (……   ……………..…)

Almanya’nın Osmanlı’yı yanında savaşa sokma nedenleri;

• Yeni cepheler açılmasını sağlayarak kendi …………. …………….  azaltmak.
• Osmanlı’nın ……………………  gücünden yararlanmak.
• Osmanlı’nın ………………….. faydalanmak.
• Osmanlı’nın …………………..  gücünden yararlanmak.

Osmanlı’nın Almanya yanında savaşa girme nedenleri;

• Siyasi yalnızlıktan kurtulmak.
• ………………. ve  …………….’nin Alman hayranlığı.
• Kaybettiğimiz toprakları geri almak.
• Almanların Türk ve Müslüman bir sömürgeye sahip olmaması.

Osmanlının savaşa girmesinin sonuçları;

• Kutsal cihat ilan edildi.(İlan eden Osmanlı Padişahı …. ……………. ………….. ‘tır.)
• Boğazlar kapatıldı ve kapitülasyonlar tek taraflı olarak kaldırıldı.
• Yeni cepheler açıldı ve Almanya’nın savaş yükü hafifledi.
• Savaşın süresi ……………….

CEPHELER

TAARRUZ       : Kafkasya ve ………. cepheleri (Bizim açtığımız cephelerdir.)

SAVUNMA     : Çanakkale, Suriye-Filistin, …………. ve Hicaz-Yemen cepheleridir.

YARDIM         : Makedonya, ………….., Galiçya cepheleri (iç sınırların dışında savaşıldığı cephelerdir.)

KAFKASYA CEPHESİ (taarruz)

Açılma nedenleri;

• Kars, Ardahan, Batum’u   …………………’dan geri almak.
• …………….. petrollerine ulaşmak.
• Türk ırkı ile buluşup Turancılık (………………….) geliştirmek.

1915–  ……… ………… ‘nın önerilerini dinlemeyen Enver Paşa Sarıkamış Harekâtı’nı başlattı.72.000 şehit verildi.Bunun üzerine harekete geçen Ruslar; …………, …………, …………., ……….., ………., ………… ,………. ve …………’ı işgal etti.

1915– Ermenilerin özellikle ….. ‘da Müslüman katletmeleri üzerine ………… …………. çıkarıldı.

1916– Mustafa Kemal, ………  ve …………. ’i Ruslardan geri aldı ve rütbesi …………………. yükseltildi.

1917– …………. Devrimi ile Çarlık Rusya yıkıldı yerine Sovyet Rusya kuruldu.

1918- Sovyet Rusya ile İttifak devletleri arasında ise …………. – …………Antlaşmasıimzalanmıştır. Sovyet Rusya işgal ettiği topraklardan geri çekilirken 1878 Berlin Antlaşması’yla bizden aldığı ………, ………… ve  ……….’u Osmanlı’ya geri verdi. (Osmanlı devleti başarısız olmasına rağmen toprak kazandığı tek cephedir.)

KANAL CEPHESİ

Almanların isteği üzerine Mısır’ı geri alabilmek için açıldı. İki kez taarruz etmemize rağmen İngiltere’nin sömürgesiyle bağlantısını kesemedik. Burada bulunan Mısır Arapları İngilizlerin yanında yer alınca savaşı kaybettik.(Ümmetçilik bitti.)

ÇANAKKALE CEPHESİ

Açılma nedenleri;

• ……………’ya yardım götürmek.
• …………..’nın buğdayından faydalanmak.
• Kararsız kalan Balkan ülkelerini kendi yanlarına çekmek.
• Osmanlı Devleti’ni yenip Osmanlı’yı savaş dışı bırakarak savaşın süresini kısaltmak.

18 Mart 1915’de Çanakkale deniz savaşlarını ………. ………. ……….’nin ve Onbaşı ………..’in gayretleriyle kazandık. Bunun üzerine İtilaf Devletleri Gelibolu Yarımadası’na asker çıkaran İtilaf devletlerini ise önce Alman komutan …….. …. ………… daha sonra ise ondan komutanlığı devralan Mustafa Kemal ……..Arıburnu, Conkbayırı, Anafartalar,………… , …………. ,………….. ve  …………….. mevkiilerinde mağlup etti.Mustafa Kemal bu savaşta askerlerine “ ….. ……. …………. ………, ……….. …………..” demiştir.

Savaşın sonuçları;

• Rusya’daki ekonomik kriz derinleşti.
• ……………….. İttifak Devletleri’nin yanında savaşa girdi.(Bulgaristan’ın savaşa girmesiyle Osmanlı Devleti ile …………….. arasında kara bağlantısı sağlandı.)
• Mustafa Kemal’in rütbesi …………………. yükseltildi.
• Savaşın süresi en az iki yıl uzadı.
• Mustafa Kemal Anadolu’da tanınan bir komutan oldu.

IRAK CEPHESİ

Açılma amaçları;

• Çarlık Rusya’ya karadan yardım götürmek.
• ……….. ve Abadan petrollerini ele geçirmek.
• Türklerin İran üzerinden Hindistan’a ulaşmasını engellemek.

Osmanlı bu cephede ……… …………….’de ( Selman Pakt) mevkiinde İngilizleri yenip 25.00O İngiliz askerini ve General ……………………’ ı esir almasına rağmen ilerleyen zamanlarda savaşı kaybetti.

HİCAZ – YEMEN CEPHESİ

Kutsal toprakları korumak adına gittiğimiz bu cephede Mekke Emiri ………….. …………..ile İngiltere’nin Mc Mahon gizli anlaşmasını yaparak Arapların bağımsızlığı karşısında bölge Arapları Osmanlıya karşı savaştı. Özellikle bu cephede İngiliz ajanı ………………  Araplar üzerinde etkisi çok oldu.Böylelikle Ümmetçilik politikası burada da sona erdi. Bu cephede Medine Savunması’nı yapan “Çöl Ortasında Plevne Kahramanı” unvanını alan .……….. ……’dır.

Bu cephede esir düşen askerlerimiz ise Mısır’da bulunan …… ……. Kampı’na götürülerek gözleri kör edilmiştir.

SURİYE – FİLİSTİN

………….. ………………. ‘nin devamıdır.Filistin İngilizler tarafından işgal edilirken Suriye cephesinde ise Mustafa Kemal Halep’in kuzeyinde (Hatay’ın girişinde) İngilizleri durdurdu.

GİZLİ ANTLAŞMALAR

İtilaf devletleri arasında imzalanmıştır.

Savaş sırasında yapmaların nedeni, ………….. ……………. ……………. ………….. …………. ………… …………. ………….. ……… Bu gizli antlaşmaları dünyaya duyuran ………… …………… ‘dır.

Gizli anlaşmalar ise şunlardır;

• …………. …….. . .. …………….,………………….. …………….,…………..,………….,……. …………… ve ………..- …………’dur.

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)

Osmanlı adına ………. ……………, İtilaf devletleri adına Amiral ……………. tarafından imzalanmıştır. Anlaşmanın maddeleri;

• İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı karışıklık çıkması durumunda işgal edecek. (….. .madde)
• Bu madde ile Anadolu işgale açık hale gelmiştir.
• Vilayet-i Sitte’de (Van, ……, Sivas, Bitlis, …., Diyarbakır) bir karışıklık çıkarsa buralar işgal edilecek.(…. . Madde)
• Megali Armenia devleti yani büyük Ermenistan devletinin kurulması amaçlanmıştır.
• Osmanlı ordusu terhis edilecek, tüm silahlar ve cephaneler itilaf devletlerine teslim edilecek.
• Ülke savunmasız bırakılmak istenmiştir.
• Tüm ulaşım ve haberleşme araçları, geçitler, tüneller ve köprüler İtilaf devletlerinin denetimi altına girecek.
• Bu madde ile Türk milletinin işgaller karşısında örgütlenmesi engellenmeye çalışılmıştır.
• Osmanlı elindeki esirleri serbest bırakacak ancak İtilaf devletleri elindeki esirleri serbest bırakmayacak.
• Uluslar arası eşitlik ilkesine ters bir karar alınmıştır.
• Boğazlar İtilaf devletleri tarafından işgal edilecek.

Mondros’tan sonra başlayan işgaller; …….. (İngiltere.-ilk işgale uğrayan), …….. (Fransa.-Anadolu’da ilk işgale uğr.)

PARİS BARIŞ KONFERANSI (18 Ocak 1819)

Yenen devletlerle yenilen devletler arasında yapılacak olan barış görüşmelerinin şartlarının belirlendiği konferanstır. Konferansta daha önce İtalya’ya bırakılan İzmir ve çevresi İngiltere’nin desteği ile İtalya’dan alınıp ……………..’a bırakılmıştır. Bunun üzerine İtalya konferansı terk etmiştir. Bu durum itilaf devletleri arasındaki ….. ………… ……………..’dır. Konferansta ayrıca ………’nin isteğiyle Milletler Cemiyeti ( ………… ……….. )kurulmuştur.

Devletler                                Ateşkes                         Barış                                                Konferans

Almanya                               Rethondes                    ………….                                             Paris barış

Bulgaristan                          Selanik                           ………….                                             Paris barış

Avusturya-Macaristan      Villa Gusti                      M\Triyanon, A\Sen Germen        Paris barış

Osmanlı                               Mondros                        Sevr                                                   ……  ……….

İZMİR’İN İŞGALİ (15 Mayıs 1919)

İlk kurşunu burada ……. ……… (Osman Nevruz Bey) atarak Batı Anadolu’da Milli Mücadele’yi başlattı. Yunanlılar 2 gün içinde 5 bine yakın Türkü katledince İzmir’in işgali başta ………. olmak üzere tüm yurtta protesto edildi.Ayrıca  ………….. ……… ………. Yunan askerleri tarafından “ Yaşa Venizilos” demediği için şehit edilmiştir.

Bunun üzerine ABD başkanı Wilson, …….. …………’u bölgeye gönderdi. ………. yaptığı incelemeler sonucunda Türklerin işgaller karşısında haklı olduğunu, yunanlıların Türklere oranla az olduğunu belirten ………… ………….. Raporu’nu yayınladı. Bu rapor Türklerin haklılığını belirten ilk …………. ………….. belgedir.

Ayrıca Doğu Anadolu bölgesinde de Türklerin Ermeni nüfustan fazla olduğunu belirten ………… ………….. Raporu yayınlanmıştır.

CEMİYETLER

           Yararlı Cemiyetler

İzmir Müdafa-i Hukuk Cemiyeti       İzmir ve çevresinde Yunan işgalini engellemek amacıyla kuruldu.

Reddi İlhak                                           İzmir ve çevresinde Yunan işgalini engellemek amacıyla kuruldu.

Trabzon Muhafaza-i  H.C                  Pontus Rum devletinin kurulmasını engelemek için kuruldu ………   …………’nin  toplanmasında etkili oldu.

Doğu Anadolu M.H.C  (Şark Vilayetleri)  Ermeni devletinin kurulmasını engellemek amacıyla kuruldu.Erzurum Kongresi’nin toplanmasında etkili oldu. ……………..(Fransızca), ……………. , …………….. gazetelerini çıkardı.

Kilikyalılar (………………..)                  Fransa ve Ermenileri Adana ve çevresinden çıkarmayı amaçladılar.

Milli Kongre                                       İşgalleri basın-yayın yoluyla protesto ettiler. Dr. Esat Işık yayınladığı raporunda ilk kez Kuva-i milliyeden bahsetti.

Trakya Paşaeli                                  Trakya’yı Yunan işgalinden kurtarmak için kuruldu.Ayrıca Osmanlı  Devleti’nin yıkılması halinde yeni bir devlet ( ……………….. ………………………. ) kurmayı amaçladılar.

Milli Karakol (mim-mim)                İstanbul’dan Anadolu’ya silah sevkiyatı yaptı.

Anadolu Kadınları                            Mustafa Kemal’in isteğiyle ……………..’ta kuruldu.

Vahdet-i Milliye                              Tüm cemiyetlerin birleştirilmesi fikrini savundu.

              Zararlı Cemiyetler

Azınlıkların kurduğu

Mavri Mira                             Megali ideayı gerçekleştirmek amacıyla kurulmuştur.Kardos Cemiyeti, Patrikhane, Rum izcilik ve göçmenlik komitesi bu cemiyete destek vermiştir.

Etnik-i Eterya                         Mavri mira ile aynı amaç için kurulmuştur. Mondros’tan önce kurulan bir cemiyettir.

Pontus Rum                           Trabzon’da bir Rum devleti kurmayı amaçladı.

Hıncak ve Taşnak                  Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmayı amaçlamıştır.

Alyans İsrailiti (Maccabi)     Kudüs’de bir İsrail devleti kurmayı amaçladı.

Türklerin kurdukları

Wilson İlkeleri                 Kurtuluşu …………….himayesine girmekte gördü. Halide Edip Adıvar en bilindik üyesidir.

İngiliz Muhipleri             Kurtuluşu İngiliz himayesine girmekte gördü. Padişah …………. ve …………. ………. üyedir.

Sulh Selameti                  Kurtuluşu Osmanlı halifesine bağlı kalmakta gördü.

Teali İslam                       Kurtuluşu Osmanlı halifesine bağlı kalmakta gördü.

Kürt Teali                         Diyarbakır merkeze kendi devletini kurmayı amaçladılar.