OSMANLI DEVLETİ YÜKSELME DÖNEMİ XV.YY

• FATİH SULTAN MEHMET
• İstanbulun fethinin nedenleri
• İstanbul un Anadolu ve Rumeli toprak bütünlüğünü bozması
• Bizansın Anadolu beylikleri ile işbirliği içinde olması
• Peygamber efendimizn Hadis-i Şerifi
• Bizansın Avrupalı devletlerden yardım isteyerek haçlı seferlerine neden olması
• İpek yolu ve boğazlara sahip olması
• Bizansın Osmanlı şehzadelerini devlete karşı kışkırtma
• Fetih için yapılan hazırlıklar
• 400 parçalık donanma hazırlandı
• Rumeli hisarı yaptırıldı(boğazkesen)
• Şahi toplarının döktürülmesi
• Anadolu beylikleriyle saldırmazlık (Karamanoğulları ile) antlaşmaları imzalanması
• Hareketli kuleler ve mancınlık sisteminin oluşturulması(Silivri ve vize kaleleri alındı.
• Bizansın aldığı önlemler
• Grejuva ateşini çoğaltmaları
• Haliçe zincir çekildi
• Avrupadan yardım istendi

**Bizans savaş sırasında komple Katolik oldu ve bu Katolikliğe bir tek kişi karşı çıktı (Bizanslı yüksek devlet memuru olan NOTARAS)

• İstanbul 29 Mayıs 1453 de fethedildi.Fetihin sonuçları şunlardır;
• 2.MEHMET FATİH ünvanını aldı
• İstanbul başkent yapıldı
• Ortaçağ kapandı Yeniçağ başladı
• İpek yolu ve boğazlar Osmanlının denetimine girdi.Bunun üzerine Avrupalı devletler ispanya ve portekizin önderliğinde 1492 yılında coğrafi keşifler başladı
• Ateşli silahların surları yıkabileceğinin anlaşılması üzerine feodelite rejimi sona ermiştir
• Osmanlının kuruluş dönemi sona erdi yükselme dönemi başladı
• İstanbuldan kaçan bilginler İtalyaya giderek Rönesansın başlamasına neden oldular

Not (kpss):

**Fatih döneminde ilk defa Osmanlı Memlük ilişkileri Hicaz su yolları probleminden dolayı bozulmuştur.

**bu dönemde Venedik ile yapılan savaş sonucu 1479 yılında ilk defa Osmanlı devleti kapitilasyon vermiştir.

DİĞER FETİHLER

• ANADOLUDA;
• Candaroğullarından Sinop ve Samsun
• Karamanoğllarından Konya ve Karaman
• Trabzon –Rum imparatorluğuna son verildi
• Cenevizlilerden Amasra alındı
• 1473 Otlukbeli Savaşıyla Osmanlı-Akkoyunlar doğu Anadolu alındı.
• BALKANLARDA;
• Sırbistan (belgrad hariç)
• Arnavutluk
• Bosna-hersek
• Eflak(Romanya)
• Boğdan (Moldova)
• Mora yarımadası
• EGE ADALARI
• Ege adaları
• Yunan adaları
• Bozcada
• Gökçeada
• Kırım alındı (karadeniz Türk gölü haline geldi)
• Rodos kuşatıldı fakat alınamadı

Not:bizanstan kaçan şehzadeler Mora yarımadası ve Trabzon Rum imparatorluğuna gitöişlerdir.Fatihin bu 2 yeri fethetmesi Bizansın tekrar dirilme umutlarını sona erdirmiştir.

Not:kanuni belgrad,Rodos ve akdenizi alarak  fatihi tamamlayacak

FATİH DÖNEMİ DİĞER GELİŞMLER

• Topkapı sarayı yapıldı
• İlk defa altın para basıldı(sikke-i hasene)
• İlk defa istanbulda medrese açıldı (sıhne seman medresesi (ilahiyat fakültesi)
• Sancağa çıkma usulü yasalaştı
• Cülus bahşişi vermek gelenekselleşti
• İltizam sistemihyle müsadere usulü ilk defa uygulandı
• Kanunname-i ali osman-i ;yani örfi hukuk kuralları yazılı hale getirildi(padişahın mutlak otaritesi için kardeş katlni getirmiştir)
• Enderun faalyete geçti
• Veraset sisteminde değişikler yapılarak Kardeşine karşı önlem alabilirsin hükmü eklendi
• Fatihle beraber divana sadrazamlar başkanlık etmeye başladı.(xv.yy kadar divan-ı humaymaa padişah başkanlık ediyordu)

II.BEYAZIT DÖNEMİ

II.Beyazıt taht kavgasına giriştiği cemi mağlup etti.bunun üzerine Cem önce Karamanoğullarına (bunun üzerine Beyazıt  Karamanoğullarına tamamen son verdi) sonra sırasıyla dulkadiroğulları,memlükler(bunun üzerine memlüklerle15 yıl savaşıldı),ordanda Rodos şövalyelerine ve en sonunda papaya teslim edildi.Bir iç sorunken dış sorun haline geldi.Yine bu dönemde Antalya da çıkan Şahkulu isyanı bastırıldı.Bayezıt dönemine yükselmenin içinde duraklama dönemi denir

YAVUZ SULTAN SELİM

• 1514-ÇALDIRMA ZAFERİ(OSM-SAFEVİ):doğu anadoluda şii tehlikesi bir süreliğine engellendi
• 1515-TURNADĞ SAVAŞI (OSM-DULKADİR):ATSB kesin olarak sağlandı
• 1516:MERCİBADIK SAVAŞI (OSM-MEMLÜK):Suriye ele geçirildi
• 1517-RİDANİYE SAVAŞI (OSM.MEMLÜK)
• Memlükler yıkıldı
• Halifelik osmanlıya geçti(teokratik yönetim güçlendi)
• Kutsalemanetler Topkapı Sarayı na nakledildi
• Baharat yolu Osmanlı devletinin eline geçti
• Mısır hazinesi ,istanbula getirildi(yavuzun vasiyeti)

Not:Y.S.S Ridaniye savaşını yaparken avrupada eş gelişme Reform hareketidir

Not:İlk defa CELALİ İSYANI Yazvuz Sultan Selim zamanında ekonomik nedenlerden dolayı çıkmıştır.Celali isyanını ilk başlatan BOZOKLU CELAL dir.

• Kuzey afrikada ilk fetihler Y.S.S zamanında gerçekleşti
• Y.S.S döneminde mısırın fethi ile Baharat yolu ele geçirildi Doğu akdeniz egemenlik altına alınmıştır.

NOT:

• ULEMA:devlet adamı
• Sekban:tımar sistemi bozulunca alınan ücretli asker
• Yeniçeri ve kaptanı derya XVI.yy dan itibaren divan toplantılarına katılmıştır(yükselme)
• Rumeli Beylerbeyliği:1.Murat (manastır)
• Anadolu Beylerbeyliği:1.Beyazıt(yıldırım)(Kütahya)
• Mütesellim:beylerbeyliği ve sancak beylerinin görev yerlerine gitmeyerek yerlerine gönderdikleri vekillere denir.
• Muhassı:taşrada vergi toplayan memur
• Babıali:hükümet kapısı
• Müstensih:kitap çoğaltanlara verilen isim
• Duraklama dönemi başlangıç-sokullunun ölmesi,bitiş-karlofça anlaşması
• Gerileme dönemi başlangıç-karlofça –prut antlaşması bitiş-yaş antlaşması

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN

Tahta çıktığı ilk günlerde Baba Zünnun,Kalenderoğlu ve Ahmet Paşa gibi isyanları bastırdıktan sonra 1521 de Belgratı 1526 da Mohaç Meydan Muharebesiyle (2 saatte kazanıldı) Avusturya nın elindeki Macaristanı aldı.

1529 da ise ilk defa viyana kuşatıldı.ancak olumsuz kış şartlarından dolayı ordu İstanbal a geri döndü .Avusturyanın Osmanlıya ait Macaristan a saldırması sonucu Osmanlı Ferdinana imtiyaz veren Roma germen imparatoru Şarklerin üzerine  Alman seferine çıktı.Ancak karşısına ordu çıkmadı.Bunun üzerine Şarklerin elindeki Fransa kralı Fransuva serbest bırakıldı.Ayrıca Avusturya ile de 1533 yılında İstanbul antlaşması imzalandı.

Bu antlaşmaya göre ;Avusturya arşüdükü Osmanlı devletinde sadrazama denk gelmiştir.Bu olay sonucunda orta Avrupanın Siyasi üstünlüğü Osmanlı devletinin eline geçmiştir.1535 yılında ise Akdeniz ticaretini canlandırmak ve Fransa Avrupa Hristiyan birliğinden (haçlı)koparmak için Kapatilasyon Antlaşması imzalandı.(geniş anlamda ayrıcalık hukiki siyasi ayrıca mali.)(ilk venediğe vermiştik)

1555 yılında ise iran la ilk defa Amasya Antlaşması imzaladı.

Kanuninin son seferi ise Zigatvardır.

DİĞER GELİŞMELER

• Trablusgarp,Tunus ,Cezayir ve Fas fethedilerek Kuzey afrikanın fethi tamamlandı.Osmanlının Kuzey afrikadaki egemenliğini pekiştiren olay ise 1560 yılında Haçlılarla yapılan Cerbe Deniz Savaşı nın kazanılmasıdır.Sakız Rodos fethedildi.
• Akdenizi birTürk Gölü haline getiren savaş PREVEZE DENİZ SAVAŞI nı Barboros Hayrettin Paşa (Hızır Reis) kazandı Kaptan-ı Deryalık verildi günümüzde bu olay (Preveze) donanma gölü olarak kutlanır.
• Ayrıca Kanuni döneminde Rodos alınmıştır ve Hint denizine bölgedeki Müslüman Sultanların Portekizliler karşısında yardım istemesi üzerine 4 defa sefer yapılmıştır.Bu seferlere Piri Reis ve Seydi Ali Reisde katılmıştır.Piri Reis  başarısız olmasından dolayı idam edilmiştir.Seydi Ali Reis ise Seferlerde gördüklerini “ MİRATÜL MEMALİK” adlı eserinde toplamıştır.

**Seferlerin başarısız olmasının nedenleri şunlardır;

• Gücerat sultanlarının bize yardım yardım etmemesi
• Seferlere gereken önemin verilmemesi
• Okyanusa dayanıklı gemilerimizin olmaması

SOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ

• Kanuninin son iki senesi II. Selim ve III.Murat döneminde sadrazamlık yapmıştır
• Kendisinin döneminde KIBRIS fethedilmiştir.
• Kıbrısın alınmasına tepki duyan Haçlılar İnebahtı da gemilerimizi yaktı.(Osmanlının tarih de 4 kere donanması yakılmıştır.bunlar ;

**1571 İnebahtı (Haçlılar)

**1770 Çeşme (Ruslar)

**1827 Novarin (İngiltere-fransa-rusya)

**1853 SİNOP (RUSYA) (sıralamayı bil)

SOKULLUNUN PROJELERİ;

• Don ve volga ırmaklarını birleştirme projesi
• Rusların güneye inmesini engellemek
• Kırımı korumak,iranı kontrol altında tutmak (iran savaşlarında donanmadan yararlanma)
• Karadenşz güvenliğini sağlayarak ipek yolu ticaretini canlandırma
• Don volga kanal projesiyle Karadeniz ile Hazar gölü arasında bağlantı kurmak
• Süveş Kanalı projesi:KızıldeniziAkdeniz ile birleştirerek Baharat yoluna işlerlik kazandırmak amaçlanmıştır.1869 ingiltere ve fransa açmıştır.
• Marmara Karadeniz Pojesi:İstanbul un güvenliğinin sağlanması için bu proje oluşturuldu,amaç Marmarada bir kanal daha açarak Marmara denizini Karadenize bağlamak

17.yy da OSMANLI DEVLETİ(DURAKLAMA DÖNEMİ 1579-1699 devlet engeniş sınırlarına ulaşmıştır)

• NEDENLERİ
• Küçük yaştaki çocukların tahta geçmesi
• Sancak sisteminin kaldırılıp kafes sistemine geçilmesi.Bununda deneyimsiz padişahların başa geçmesine neden olması
• Saray kadınlarının devlet yöenetimine katılması
• Devlet içinde rüşvet ve iltimasin (torpil) artması
• Savaşların uzaması ve ganimet gelirlerinin azalması
• Yeniçer ocağına usulsüz askeralınması ve “ocak devlet içindir anlayışının devlet ocak içindir anlayışıyla değişmesi(yeniçeri ocağı 3.murattan itibaren bozulmaya başlamıştır)
• Doğal sınırlara ulaşılması (dağ,okyanus)
• Avrupanın bilimsel ve teknolojik açıdan ilerlemesi
• Caoğra keşifler sonucu İPEK ve BAHARAT yolunun öneminin kaybetmesi.Bununda  gümrük vergilerinin azalmasına neden olması
• Medeselerden pozitif bilimlerin çkarılması
• Beşik ulemalığı sisteminin getirilmesi(hocanın oğlu hocadır)
• Tımar sisteminin bozulması
• KApitilasyonların olumsuz etkilerinin görülmeye başlanması

DURAKLAMA DÖNEMİ SİYASİ OLAYLARI:

• 1590-FERHAT PAŞA ANT(OSM-İRAN):Osmanlıyı doğuda en geniş sınırlarına ulaştıran anlatma
• 1606-ZİTVATOROK( OSM-AVUSTURYA)🙁 PADİŞAH-KRAL)Orta avrupanın siyasi üstünlüğü elimizden çıktı
• 1639-KASRI ŞİRİN ANT(OSM-İRAN):Günümüz Türkiye-İran sınırını belirledi
• 1645:Venediğin elindeki Girit Adası kuşatıldı
• 1669:Girit 24 sene sonra fethedildi.
• 1672-BUCAŞ ANT(OSM-LEHİSTAN):4.Murat zamanında Osmanlının topraklarına yeni toprak kattığı son antlaşma .Osmanlı batıda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşma
• 1683-99:II.VİYANA KUŞATMASI(OSM-AVUSTURYA):Kutsal ittifak:Malta,Rusya,Lehistan,Venedik,Avusturya
• 1699-KARLOFÇA ANTLAŞMASI (OSM-AVUSTURYA):Osmanlının ilk büyük toprak kaybı.Osmanlı devleti batıda ilk kez toprak kaybetti(bu antlaşma rusya ile yapılmadı.)
• 1700 –İSTANBUL ANTLAŞMASI(OSM-RUSYA):Rusya Osmanlı başkentinde eliçi bulundurma hakkı elde etti,Karlofçanın devamı sayılır,Ruslar Karadeniz e ilk defa inme fırsatı elde etti.

17.yy ISLAHATLARININ GENEL ÖZELLİKLERİ

• Avrupa örnek alınmamıştır(kendimizi üstün sayıyoruz)
• Kişlere bağlı kalmış ve devlet politikası haline getirilememiştir
• Islahatlara saray,ulema(din adamları) ve yeniçeri (askerler)karşı çıkmıştır.
• Baskı ve şiddet yoluyla benimsetilmek istenmiştir
• Islahatçıların şifresi “TOKMAK”tır
• Islahatlar kalıcı olmamıştır
• 17.yy ıslahatçıları duraklamanın temelini eski geleneklerin terk edilmesi olarak görmüşlerdir.

Not:3. İle başlayan padişahlar 3.murat dışında 18.yy padişahlarıdır.

DURAKLAMA DÖNEMİNDE OSMANLININ DIŞ SİYASET HEDEFLERİ

• Batıdaki kutsal ittifak saldırılarını önleme
• Genişleme politikasını devam ettirme

17.yy ISLAHATÇILARI VE ISLAHATLARI (TOKMAK )

• TARHUNCU AHMET PAŞA
• İlk modern bütçeyi yaptı
• Geir ve gideri eşitledi
• Sarayın masraflarını kıstı
• Devletin alacaklarını kişi ve kurumlardan tahsil etti
• 2.OSMAN(GENÇ OSMAN)
• Osmanlı devletinde ilk ıslahat yapan padişah
• Saray dışından evlendi
• Şeyhülislamın yetkisi kıstı
• Yeniçeri ocağını kaldırmayı düşündü(Hotin seferi sonrası yeniçerilerin disiplinsiz davranışları sebebiyle)
• Başkenti İstanbul dışına (yozgata)taşımayı düşündü
• KUYUCU MURAT PAŞA
• Merkezi otoriteyi sağladı
• Celali isyanlarını bastırdı
• IV.MURAT
• Saray kadınlarını devlet yönetiminden uzaklaştırdı
• Yeniçeriyi disiplin altına aldı
• Kahvehaneleri yasakladı (ilk kahvehane kanuni s.s zamanında istanbulda açıldı)
• İçki ve tütün içme yasağı getirdi
• Gece sokağa çıkma yasağı getirdi
• Koçi bey risalesi ve katip çelebi risaliyesi IV.Murata sunuldu :Rüşvetin kökünün kazınılması,halka adil davranılması,kanunu kadimin ihyası nı içeriyordu
• 1.AHMET
• Ekber (büyük evlat) ve Erşet(en akıllı) sistemini getirdi
• Osmanlıda taht kavgaları tamamen sona erdi

Not:3.Mehmet sancağa çıkma usulünü kaldırdı.yani 1.ahmet sancağa gitmeden (kafes sistemi)tahta çıkan ilk padişah ,ahmette ekber ve erşeti getirdi)

• KÖPRÜLÜLER
• Köprülü Mehmet Paşa,Osmanlı sadrazamı olarak (saraya şartlar sürerek oldu)başa geçti
• Maliyeyi düzenledi
• Yeniçeri ocağını disiplin altına aldı
• Çanakkale boğazını Venedik ablukasından kurtardı
• Körülü fazıl Ahmet paşa
• Amcazade hüseyin
• Merzifonlu kara mustafa paşa
• Duraklamanın içinde yükselme dönemini yaşattılar

17.yy ISYANLARI

• İSTANBUL (MERKEZ, YENİÇERİ) İSYANLARI

NEDENLERİ :

• Merkezi otoritenin bozulması
• Ocak devlet içindir anlayışının değişmesi
• Ulufe maaşları ile  cülus bahşişinin geç veya eksik ödenmesi

SONUÇLARI:

• Vakayı vakvakiye (çınar olayı) IV Mehmet zamanında 30 a yakın devlet adamı öldürüldü
• Genç Osman öldürüldü
• İstanbul da can ve mal güvenliği kalmadı
• ANADOLU (CELALİ)İSYANLARI

**İlk Yavuz Sultan Selim zamanında bozoklu Celal tarafından çıktı

NEDENLERİ:

• Merkezi otoritenin bozulması (tımarın iltizama verilmesi)
• Tımar sisteminin bozulması
• Köylünün ağır vergileri ödeyememesi
• Savaşların tımar topraklarında yapılması
• GÜRCİ NEBİ,KALENDER OĞLU,CANBULATOĞLU

SONUÇLARI:

• Anadoluda can ve mal güvenliği kalmadı
• Köyden kente göçler arttı
• Üretim ve vergi gelirleri azaldı
• Boşalan köylere eşkıyalar yerleşti
• EYALET İSYANLARI:
• Merkezi otoritenin bozulması
• Osmanlı devleti idarecilerinin halak kötü davranması

Not:Bu dönemde (17.yy) çıkan isyanları 19.yy da çıkan “ULUSÇULUK “iayanları ile karıştırılmamalıdır.bu yy.da çıkan isyanlar da bağımsız devlet kurma fikri bulunmamaktadır.

18.yy da OSMANLI  DEVLETİ (GERİLEME DÖNEMİ)

• 1711-PRUT ANTLAŞMASI (OSM-RUSYA):Osmanlı karlofça ve İstanbul Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri ama umudu doğdu
• 1715-1718 PETERVARADİN SAVAŞI (OSM-AVUSTURYA):Avusturya kazandı
• 1718-PASAROFÇA ANTLAŞMASI (OSM-AVUSTURYA)Batının üstünlüğünü kabul etti.Lale devrine girildi,kaybettiği toprakları geri alma umudu son buldu
• 1736-1739 BELGRAT SAVAŞI (OSM-RUSYA/AVUSTURYA):1.Mahmutun yaptığı askeri ıslahatlar bu savaşta faydalı oldu.Belgrat Osmanlının oldu,rusya artık karadenizde ticaret ve savaş gemisi bulundurmayacaktı.Osmanlının batıda imzaladığı son kazançlı antlaşma
• 1740 ;antlaşmaya arabuluculuk yapan Fransa ya verilen kapitilasyonlar sürekli hale getirildi(1.Mahmut)
• 1746-KERDEN ANTLAŞMASI (OSM-İRAN):Son Osmanlı İran antlaşması
• 1768/1774 –OSM-RUS SAVAŞI:Ruslar kazandı,Savaş sırasında Osmanlının donanması Çeşmede yakıldı
• 1774-KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI (OSM-RUSYA):

Antlaşmanın Maddeleri:

• Kırım bağımsız olacak (tamamı türk ve Müslüman olan bir toprak parçası kaybedildi
• Kırım halkı dini açıdan halifeye bağlı kalmaya devam edecek(halifelik ilk defa siyasi bir güç olarak kullanıldı
• Osmanlı rusyaya ilk defa savaş tazminatı ödeyecek
• Rusya İstanbul da elçi bulundurabilecek(osmanlı devletinin politiksını yakından takip etme fırsatı elde etmiştir)
• Rusya Balkanlar da veya istediği bir yerde konsolosluk açabilecek (Panslavizm politikası Osmanlı toprakları üzerinde daha etkli olmaya başlamıştır
• Ortodoksların koruyuculuğu ruslara geçecektir(olmayan madde olmuş gibi)
• Osmanlı devleti AZAK Kalesini Rusyaya verecek ve Karadeniz tersanelerinde gemi yapamayacak (karadenizdeki  türk egemenliği sona erdi)
• 1779- AYNALI KAVAK TEHKİHNAMESİ (SÖZLEME) OSM-RUSYA :Kırım özerk hale geldi içişlerinde serbest dışişlerinde rusyaya bağlı oldu
• 1787-1792 –OSM-RUSYA+AVUSTURYA:Kırımı geri alabilmek için hem rusyaya hemde Avusturya ile savaştıkçsavaş sırasında eş gelişme olarak Fransız İhtilai çıktı.Bu ihtilalden etkinenen Avusturya 1791 yılında Osmanlıyla ZİŞTAVİ ANTLAŞMASIimzalayarak savaştan çekildi.Yalnız kalan Rusyayla da 1792 yılın YAŞ ANTLAŞMASI  imzalandı.Osmanlı Yaş antlaşması ile Kırımın Rusyaya ait olduğunu kabul etti
• 1801-EL ARİŞ ANTLAŞMASI:Napolyonun mısırı işgal etmesi üzerine Osmanlı devleti Nizam-ı Cedid ordusunu Cezzar Ahmet Paşa komutanlığında Mısara gönderdi.AKKA KALESİ nde Cezzar Nopolyon u yendi.Osmanlı tarihinde ilk defa İngiltereden yardım isteyerek denge politikasını uygulamıştır.Fransa ile EL –ARİŞ ANTLAŞMASI imzalanarak Fransa Mısırdan çekildi

18 yy ISLAHATLARI

GENEL ÖZELLİKLERİ

• Avrupa örnek alınmıştır
• Batıdan teknik uzmanlar getirildi
• 17.yy a göre daha kalıcıdır
• Saray,ulema ve asker ıslahatlara karşı çıkmıştır
• Hukuk ve eğitim hariç her alanda ıslahat yapılmıştır
• Islahatçıların şifresi 31313 dür
• 3.AHMET (LALE DEVRİ)

LALE DEVRİNİN ÖZELLİKLERİ:

• Hiç askeri ıslahat yapılmamıştır
• Sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşadır
• Minyatürcüsü “levni” şairi “nedim”dir
• 1718 pasarofça antlaşmasıyla başladı
• 1730 Patrona Halil isyanıyla sone erdi

ISLAHATLAR

• Batıdan ilk defa matbaa getirildi (İBRAHİM MÜTERFERRİKA VE SAİT EFE getirdi özel bir matbadır.Bu ilk türk matbasında dini eserlerin basımı yasaktır (hattatlar işsiz kalmasın diye)Yalova da  matbaanın kağıt ihtiyacını karşılamak için kağıt fabrikası açıldı.ilk eser VANKULU LÜGATI dır.
• Avrupaya ilk defa geçici elçilikler açıldı (paris buraya atanan ilk elçimiz 28.Mehmet Çelebi Pariste gördüklerini seferetname(batıya açılan pencere)adlı eserinde toplamıştır.viyana ,Varşova,moskova)
• Tulumbacılar ocağı (itfaiye)kuruldu
• Yalova da kağıt fabrikası açıldı
• İrandan çiçek aşısı getirildi
• Tercüme odaları kuruldu
• Barok,Rokıkı ve Gotik tarzı mimari üslup benimsendi.Batı tarzında yapılan ilk eser 3.AHMET ÇEŞMESİ dir
• 1.MAHMUT
• Batıdan teknik uzmanlar getirdi CONTE DE BANNEVAL (Müslüman olup HUMBARACI AHMET PAŞA oldu)
• Hendeshane kuruldu (mühendis okulu)(batı tarzında açılan ilk kurum)
• İlk defa yurt içinde Kütüphane açıldı
• 3.MUSTAFA
• Mühendishane –i Bahri hümayun açıldı (deniz subay okulu)
• Sürat topçuları kuruldu (baren de tott kurdu)
• İlk defa ermeni ve Yahudilerden borç para alındı (**kpss**esam senedi adı verilen bu borçlanma kağıtları ileride kağıt paraya geçişin ilk adımı sayılır)(galata bankerleri:azınlıkların zenginleri)
• 1.ABDÜLHAMİT
• İstihkam okulunu açtı (köprü yol yaparlar)
• Cülus bahşişi verme geleneğini kaldırdı
• Yeniçeri sayımı yaptı
• Ulufe alım satımı yasakladı(başkasının yerine askerlik)
• 3.SELİM

ÖZELLİKLERİ

• Yaptığı tüm ıslahatlara “NİZAMI CEDİT” denir
• Islahatlarda fransayı örnek almıştır
• Meşveret meclislerini kurdurarak yapılacak olan ıslahatları belirlemiştir.Bu mecliste bulunanlar 3. Selime “lahiyalar” (raporlar) sunmuştur
• Osmanlı devletinde ilk radikal yönde ıslahat yapan padişahtır
• Kabakçı Mustafa Paşa isyanıyla sona ermiştir

ISLAHATLAR:

• NİZAM-I CEDİT adında ordu kurulmuştur .Bu ordunun masraflarının karşılanması için “irad-ı cedit”hazinesini kurdurdu.Halk bu ıslahata tepki göstermiştir
• Mühendis Hane-i Berri Hümayun kuruldu (Kara subay okulu) sadeve askeri okullarda okutulması amacıyla FRANSIZCA Osmanlı devletinin ilk resmi yabancı dili olmuştur
• İlk defa kalıcı elçilik  açılmıştır.LONDRA da  elçimiz YUSUF AGAH EFENDİ  dir.
• Şeyhül İslamın yetkileri kısıtlanmıştır
• Levent ve Selİmiye kışlası yapılmıştır.
• İlk devlet matbaası açılmıştır (MATBAAYI AMİRE)
• Yerli malı kullanılması özendirilmiştir.