Rusçada sıfatlar, isimleri niteler ve isme cinsiyet (eril/dişil/nötr), sayı (tekil/çoğul) ve hâl (6 durum) bakımından uyum sağlar.
Rusçada Cinsiyet ve Sıfat Uyumu
Rusçada 3 cinsiyet vardır: Eril, Dişil ve Nötr. Aldığı ekler cinsiyete göre sayısını ve ismin hallerine göre değişmektedir. Tabloda nasıl “какой” kleimesinin tabloda gösterilmiştir
| Cinsiyet | Soru | Örnek İsim | Anlamı |
|---|---|---|---|
| Eril (М.р.) | какой? | дом | ev |
| Dişil (Ж.р.) | какая? | книга | kitap |
| Nötr (Ср.р.) | какое? | море | deniz |
| Çoğul | какие? | дома | evler |
Şimdi de güzel sıfatı ile “красивый” tablodaki cinsiyete göre çekimi tabloda gösterilmiştir.
| Cinsiyet | Rusça | Türkçe Okunuş | Anlam |
|---|---|---|---|
| Eril | красивый дом | krasi-vıy dom | güzel ev |
| Dişil | красивая книга | krasi-vaya kniga | güzel kitap |
| Nötr | красивое море | krasi-vaye more | güzel deniz |
| Çoğul | красивые дома | krasi-vıye dama | güzel evler |
Örnek Cümleler
Это красивый дом. (Eta krasi-vıy dom) Bu güzel bir evdir.
У меня красивая машина. (U minya krasi-vaya maşina) Benim güzel bir arabam var.
Это красивое озеро. (Eta krasi-vaye ozera) Bu güzel bir göldür.
Это красивые цветы. (Eta krasi-vıye tsvetı) Bunlar güzel çiçeklerdir.
Eril Sıfat Мужской род
Это большой дом. (Eta balşoy dom) Bu büyük bir evdir.
У него новый телефон. (U nevo novıy telefon) Onun yeni bir telefonu var.
Это старый парк. (Eta starıy park) Bu eski bir park.
Он умный студент. (On umnıy student) O zeki bir öğrencidir.
Это интересный фильм. (Eta interesnıy film) Bu ilginç bir film.
Это хороший врач. (Eta haraşiy vraç) Bu iyi bir doktordur.
Это плохой день. (Eta plahoy den) Bu kötü bir gün.
Это красивый сад. (Eta krasi-vıy sat) Bu güzel bir bahçe.
У меня дорогой компьютер. (U minya daragoy kompyuter) Benim pahalı bir bilgisayarım var.
Это холодный ветер. (Eta halodnıy veter) Bu soğuk bir rüzgâr.
Dişil Sıfat Женский род
Это большая семья. (Eta balşaya semya) Bu büyük bir aile.
У неё новая работа. (U neyo novaya rabota) Onun yeni bir işi var.
Это старая школа. (Eta staraya şkola) Bu eski okul.
Она умная девушка. (Ana umnaya devoçka) O zeki bir kız.
Это интересная книга. (Eta interesnaya kniga) Bu ilginç bir kitap.
Это хорошая идея. (Eta haraşaya ideya) Bu iyi bir fikir.
Это плохая погода. (Eta plahaya pagoda) Hava kötü.
У меня красивая машина. (U minya krasi-vaya maşina) Benim güzel bir arabam var.
Это дорогая сумка. (Eta daragaya sumka) Bu pahalı bir çanta.
Это холодная вода. (Eta halodnaya vada) Bu soğuk su.
Nötr Sıfat (Средний род)
Это большое окно. (Eta balşoye akno) Bu büyük pencere.
Это новое платье. (Eta novoye platye) Bu yeni elbise.
Это старое здание. (Eta staroye zdaniye) Bu eski bina.
Это красивое море. (Eta krasi-vaye more) Bu güzel deniz.
Это интересное письмо. (Eta interesnoye pismo) Bu ilginç mektup.
Это хорошее место. (Eta haraşoye mesta) Bu iyi bir yer.
Это плохое решение. (Eta plahoye reşeniye) Bu kötü bir karar.
Это холодное молоко. (Eta halodnoye malako) Bu soğuk süt.
Çoğul Sıfat Множественное число
Это большие дома. (Eta balşiye dama) Bunlar büyük evler.
Это новые книги. (Eta novıye knigi) Bunlar yeni kitaplar.
Это старые друзья. (Eta starıye druzya) Bunlar eski arkadaşlar.
Это красивые цветы. (Eta krasi-vıye tsvetı) Bunlar güzel çiçekler.
Это интересные уроки. (Eta interesnıye uroki) Bunlar ilginç dersler.
Это хорошие люди. (Eta haraşiye lyudi) Bunlar iyi insanlar.
Это плохие новости. (Eta plahiye novosti) Bunlar kötü haberler.
Это дорогие машины. (Eta daragiye maşini) Bunlar pahalı arabalar.
En Sık Kullanılan Rusça Sıfatlar
большой дом (balşoy dom) → büyük ev
большая семья (balşaya semya) → büyük aile
большое окно (balşoye akno) → büyük pencere
большие города (balşiye garada) → büyük şehirler
маленький кот (malenkiy kot) → küçük kedi
маленькая девочка (malenkaya devoçka) → küçük kız
маленькое кафе (malenkoye kafe) → küçük kafe
новая работа (novaya rabota) → yeni iş
новое платье (novoye platye) → yeni elbise
старый друг (starıy druk) → eski arkadaş
старая школа (staraya şkola) → eski okul
Rusçada “değil” için genelde не kullanılır.
не большой дом (ne balşoy dom) büyük olmayan ev
не интересная книга (ne interesnaya kniga) ilginç olmayan kitap
Rusça Karakter ve Kişilik Sıfatları
умный – (umnıy) – zeki
глупый – (glupıy) – aptal
добрый – (dobrıy) – iyi kalpli
злой – (zloy) – kötü / kızgın
весёлый – (vesyolıy) – neşeli
грустный – (grustnıy) – üzgün
серьёзный – (seryoznıy) – ciddi
спокойный – (spakoynıy) – sakin
активный – (aktivnıy) – aktif
ленивый – (lenivıy) – tembel
честный – (çestnıy) – dürüst
сильный – (silnıy) – güçlü
слабый – (slabıy) – zayıf
смелый – (smelıy) – cesur
доброжелательный – (dabrajelatelniy) – iyi niyetli
Rusça Fiziksel Özellik Sıfatları
высокий – (visokiy) – uzun boylu
низкий – (nizkiy) – kısa
толстый – (tolstıy) – şişman
худой – (hudoy) – zayıf
красивый – (krasi-vıy) – güzel
молодой – (maladoy) – genç
старый – (starıy) – yaşlı / eski
сильный – (silnıy) – kuvvetli
быстрый – (bıstrıy) – hızlı
медленный – (medlennıy) – yavaş
Rusça Günlük Hayat Sıfatları
большой – (balşoy) – büyük
маленький – (malenkiy) – küçük
новый – (novıy) – yeni
хороший – (haraşiy) – iyi
плохой – (plahoy) – kötü
дорогой – (daragoy) – pahalı
дешёвый – (deşovıy) – ucuz
важный – (vajniy) – önemli
простой – (prastoy) – basit
сложный – (slojniy) – zor / karmaşık
Rusça Duygu ve Ruh Hali
счастливый – (sçaastlivıy) – mutlu
несчастный – (nesçastnıy) – mutsuz
довольный – (davalnıy) – memnun
усталый – (ustalıy) – yorgun
нервный – (nervnıy) – sinirli
добрый – (dobrıy) – nazik
вежливый – (vejlivıy) – kibar
Rusça Hava ve Doğa
холодный – (halodnıy) – soğuk
тёплый – (tyoplıy) – ılık
жаркий – (jarkiy) – sıcak (hava)
солнечный – (sonneçnıy) – güneşli
дождливый – (dojdlıvıy) – yağmurlu
ветреный – (vetrenıy) – rüzgârlı
ясный – (yasnıy) – açık (hava)
тёмный – (tyomnıy) – karanlık
светлый – (svetləy) – aydınlık
Rusça Zaman ve Soyut Kavramlar
долгий – (dolgi) – uzun (süre)
короткий – (korotkiy) – kısa
главный – (glavnıy) – ana / baş
последний – (pasledniy) – son
первый – (pervıy) – ilk
следующий – (sledyuşiy) – sonraki
разный – (raznıy) – farklı
одинаковый – (adinakovıy) – aynı
свободный – (svabodnıy) – boş / özgür
удобный – (udobnıy) – rahat
полезный – (poleznıy) – faydalı
вредный – (vrednıy) – zararlı
чистый – (çistıy) – temiz
грязный – (gryaznıy) – kirli
полный – (polnıy) – dolu
пустой – (pustoy) – boş
богатый – (bagatıy) – zengin
бедный – (bednıy) – fakir
трудный – (trudnıy) – zor
интересный – (interesnıy) – ilginç
скучный – (skuçnıy) – sıkıcı
любимый – (lyubimıy) – sevilen
нужный – (nujnıy) – gerekli
готовый – (gatovıy) – hazır
возможный – (vazmojnıy) – mümkün
реальный – (realnıy) – gerçek
странный – (strannıy) – garip
тихий – (tihiy) – sessiz
громкий – (gromkiy) – gürültülü
Sıfatların Karşılaştıması (Comparative)
- большой → больше (balşoy → bolşe) büyük → daha büyük
Örnek:
Этот дом больше. (Etot dom bolşe) Bu ev daha büyük.
En Üst Derece Superlative
самый большой (samıy balşoy) en büyük
Örnek:
Это самый большой город. (Eta samıy balşoy garot) Bu en büyük şehir.
Hâl Eklerine Göre Sıfat Değişimi
Rusçada 6 hâl vardır:
- Именительный (yalın hali)
- Родительный (in hali)
- Дательный (yönelme hali)
- Винительный (belirtme hali)
- Творительный (araç ile hali)
- Предложный (bulunma hali)
Örnek (красивый дом):
| Hâl | Rusça | Okunuş | Anlam |
|---|---|---|---|
| Yalın | красивый дом | krasi-vıy dom | güzel ev |
| Genitif | красивого дома | krasi-vava doma | güzel evin |
| Yönelme | красивому дому | krasi-vomu domu | güzel eve |
| Belirtme | красивый дом | krasi-vıy dom | güzel evi |
| Araç | красивым домом | krasi-vım domom | güzel ev ile |
| Bulunma | о красивом доме | a krasi-vom dome | güzel ev hakkında |
Bazı sıfatların kısa hali vardır:
Он красив. (On krasif) O yakışıklıdır.
Она красива. (Ana krasiva) O güzeldir.
У меня новая машина. (U minya novaya maşina) Benim yeni bir arabam var.
Этот город очень большой. (Etot garot oçin balşoy) Bu şehir çok büyük.
Это маленький ребёнок. (Eta malenkiy rebiyonak) Bu küçük bir çocuktur.
У неё красивое платье. (U neyo krasi-vaye platye) Onun güzel bir elbisesi var.
Eril İsimlerde
красивый дом (güzel ev)
| Hâl | Rusça | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Yalın Hali | красивый дом | krasi-vıy dom | güzel ev |
| İn Hali | красивого дома | krasi-vava doma | güzel evin |
| E Hali | красивому дому | krasi-vomu domu | güzel eve |
| İ Hali | красивый дом | krasi-vıy dom | güzel evi |
| Araçsal ile Hali | красивым домом | krasi-vım domom | güzel ev ile |
| Edatlı Hali | о красивом доме | a krasi-vom dome | güzel ev hakkında |
🔹 Örnek Cümleler:
Это красивый дом. (Eta krasi-vıy dom) Bu güzel ev.
Нет красивого дома. (Net krasi-vava doma) Güzel ev yok.
Я иду к красивому дому. (Ya idu k krasi-vomu domu) Güzel eve gidiyorum.
Я вижу красивый дом. (Ya vijuu krasi-vıy dom) Güzel evi görüyorum.
Я горжусь красивым домом. (Ya garjus krasi-vım domom) Güzel evle gurur duyuyorum.
Мы говорим о красивом доме. (Mı gavarim a krasi-vom dome) Güzel ev hakkında konuşuyoruz.
Dişil İsimlerde
красивая книга (güzel kitap)
| Hâl | Rusça |
|---|---|
| Yalın Hali | красивая книга |
| İn Hali | красивой книги |
| E Hali | красивой книге |
| İ Hali | красивую книгу |
| Araçsal Hal | красивой книгой |
| Edatlı Hal | о красивой книге |
🔹 Cümleler:
Это красивая книга. (Eta krasi-vaya kniga) Bu güzel kitap.
Нет красивой книги. (Net krasi-voy knigi) Güzel kitabın yokluğu.
Я рад красивой книге. (Ya rad krasi-voy knige) Güzel kitaba sevindim.
Я читаю красивую книгу. (Ya çitayu krasi-vuyu knigu) Güzel kitabı okuyorum.
Я доволен красивой книгой. (Ya davolen krasi-voy knigoy) Güzel kitaptan memnunum.
Мы говорим о красивой книге. (Mı gavarim a krasi-voy knige) Güzel kitap hakkında konuşuyoruz.
Nötr İsim İsimlerde
красивое море (güzel deniz)
| Hâl | Rusça |
|---|---|
| Yalın | красивое море |
| Genitif | красивого моря |
| Datif | красивому морю |
| Akkusatif | красивое море |
| Enstrümental | красивым морем |
| Prepositional | о красивом море |
Çoğul İsimlerde
красивые дома (güzel evler)
| Hâl | Rusça |
|---|---|
| Yalın | красивые дома |
| Genitif | красивых домов |
| Datif | красивым домам |
| Akkusatif | красивые дома |
| Enstrümental | красивыми домами |
| Prepositional | о красивых домах |
Aşağıda pratik yönte ve son eklere dikkat edelim.
| Hâl | Tekil Son Ek |
|---|---|
| Yalın | -ый / -ий |
| İn | -ого |
| E | -ому |
| İ | (yalın ile aynı – cansızlarda) |
| Araçsal | -ым |
| Edatlı | -ом |
Akkusatif hâl:
- Cansız eril isimlerde → yalın gibi
- Canlı eril isimlerde → in gibi
Örnek:
Я вижу красивый дом. (cansız) Ya vijuu krasi-vıy dom. Güzel evi görüyorum.
Я вижу красивого студента. (canlı) Ya vijuu krasi-vava studenta. Güzel öğrenciyi görüyorum.