Rusçada sıfatlar yüklem görevinde ya da ismi niteleme şeklinde kullanılır.

Он молод- O genç. (eril) ek almanz
Она молода O genç. (dişil ) а ekli alır
Оно молодо – O genç (nötr) – о eki alır
Ани Маша молоды – Onlar gençler (çoğul) -ы (veya bazen -и eki alır

Bu kullanım en basit kullanımdır. Kadınlarda erkeklerde hiçbir ek getirilmez kadınlarda а ы

Zıt Anlamlılar ve Durumlar:

• İlginç: Интересный [İn-te-ryes-nıy] / Sıkıcı: Скучный [Skuç-nıy]
• Lezzetli: Вкусный [Vkus-nıy] / Tatsız: Безвкусный [Bez-vkus-nıy]
• Temiz: Чистый [Çis-tıy] / Kirli: Грязный [Gryaz-nıy]
• Uzun: Длинный [Dlin-nıy] / Kısa: Короткий [Ka-rot-kiy]
• Zengin: Богатый [Ba-ga-tıy] / Fakir: Бедный [Byed-nıy]
• Mutlu: Счастливый [Şas-li-vıy] / Üzgün: Грустный [Grus-nıy]
• Önemli: Важный [Vaj-nıy]
• Hazır: Готовый [Ga-to-vıy]

Sıfarların ismin hallerine göre aldığı ekler Tabloda gösterilmiştir.

Какой [Ka-koy]: Hangi?, Nasıl?, Nasıl bir? anlamlarına gelir ve sıfatın “pusulasıdır”.

Rusça Sıfat ve Soru (Какой) Master Tablosu

*Eril ve Çoğulda canlı varlıklar için -in hali, cansızlar için yalın hal eki kullanılır.

Rusça Sıfatları Yalın Hal Çekimleri

Yukardaki örneklerden de anlaşıldığı gibi sıfatın hangi eki alacağını önündeki ismin cinsiyetine tekil mi çoğul mu olduğuna bağlıdır. Sıfatların yalın halde aldıkları ekler tabloda

Eril → -ый / -ий / -ой

Dişil → -ая / -яя

Nötr → -ое / -ее

Çoğul → -ые / -ие

-ЫЙ → en standart

-ИЙ → yumuşak seslerden sonra

ОЙ → vurgu varsaob-rı-ye lyu-di] — Onlar nazik insanlar.

Sıfatların Yalın Hali

1. Eril (Мужской род):

• Soru: Какой это дом? [Ka-koy e-ta dom] (Bu nasıl bir ev?)
• Cevap: Это новый дом. [E-ta no-vıy dom] (Bu yeni bir evdir.)

2. Dişil (Женский род):

• Soru: Какая это книга? [Ka-ka-ya e-ta kni-ga] (Bu nasıl bir kitap?)
• Cevap: Это новая книга. [E-ta no-va-ya kni-ga] (Bu yeni bir kitaptır.)

3. Nötr (Средний род):

• Soru: Какое это окно? [Ka-ko-ye e-ta ak-no] (Bu nasıl bir pencere?)
• Cevap: Это новое окно. [E-ta no-va-ye ak-no] (Bu yeni bir penceredir.)

4. Çoğul (Множественное число):

• Soru: Какие bu arabalar? [Ka-ki-ye e-ta ma-şi-nı] (Bunlar nasıl arabalar?)
• Cevap: Это новые машины. [E-ta no-vı-ye ma-şi-nı] (Bunlar yeni arabalardır.)

Gördüğün gibi soru kelimesi hangi ekle bitiyorsa, sıfat da ona uyum sağlıyor.

Sıfatların İ-Hali

Şimdi en hareketli hallerden biri olan -i haline (Akkusativ) geçiyoruz. Rusça sıfatlarda bu hal için “Canlı mı? Cansız mı?” ayrımı çok kritiktir. Eril ve Çoğulda cansız varlıklar Yalın Hal ile aynı kalırken, Dişil her zaman değişir.

1. Eril (Cansız):

• Soru: Какой дом ты видишь? [Ka-koy dom tı vi-diş] (Hangi evi görüyorsun?)
• Cevap: Я вижу новый дом. [Ya vi-ju no-vıy dom] (Yeni evi görüyorum.)

2. Dişil: (Burada ek her zaman değişir!)

• Soru: Какую книгу ты читаешь? [Ka-ku-yu kni-gu tı çi-ta-yeş] (Nasıl bir kitap okuyorsun?)
• Cevap: Я читаю новую книгу. [Ya çi-ta-yu no-vu-yu kni-gu] (Yeni bir kitap okuyorum.)

3. Nötr: (Yalın hal ile aynı kalır)

• Soru: Какое окно ты моешь? [Ka-ko-ye ak-no tı mo-yeş] (Hangi pencereyi yıkıyorsun?)
• Cevap: Я мою новое окно. [Ya ma-yu no-va-ye ak-no] (Yeni pencereyi yıkıyorum.)

4. Çoğul (Cansız):

• Soru: Какие машины ты любишь? [Ka-ki-ye ma-şi-nı tı lyu-biş] (Hangi arabaları seviyorsun?)
• Cevap: Я люблю новые машины. [Ya lyu-blyu no-vı-ye ma-şi-nı] (Yeni arabaları seviyorum.)

ERİL (мужской род)
Cansız
большой дом → большой дом- (büyük evi görüyorum)
Canlı
большой брат → большого брата- (büyük erkek kardeşi görüyorum)

ERİL (CANSIZ)
Я вижу большой дом.- (Büyük evi görüyorum.)
Я покупаю новый телефон.- (Yeni telefon alıyorum.)
Я читаю интересный журнал.- (İlginç dergi okuyorum.)
Он нашёл старый ключ.- (Eski anahtarı buldu.)
ERİL (CANLI)
Я вижу большого человека.- (Büyük adamı görüyorum.)
Я знаю хорошего учителя.- (İyi öğretmeni tanıyorum.)
Он встретил старого друга.- (Eski arkadaşını gördü.)
Мы ищем молодого врача.- (Genç doktoru arıyoruz.)
DİŞİL
Я читаю интересную книгу.- (İlginç kitabı okuyorum.)
Я покупаю новую машину.- (Yeni araba alıyorum.)
Он видит красивую девушку.– (Güzel kızı görüyor.)
Мы нашли старую сумку. (Eski çantayı bulduk.)
NÖTR
Я вижу большое окно. -(Büyük pencereyi görüyorum.)
Он купил новое платье.- (Yeni elbise aldı.)
Мы нашли интересное место.- (İlginç yer bulduk.)
ÇOĞUL (CANSIZ)
Я вижу большие дома.- (Büyük evleri görüyorum.)
Мы покупаем новые книги.- (Yeni kitaplar alıyoruz.)
Он любит интересные фильмы.- (İlginç filmleri seviyor.)
ÇOĞUL (CANLI)
Я вижу больших людей.- (Büyük insanları görüyorum.)
Мы знаем хороших учителей.- (İyi öğretmenleri tanıyoruz.)
Он встретил старых друзей.- (Eski arkadaşlarını gördü.)

Sıfatları -e Hali

imdi sıfatların -e haline (Datif/Дательный), yani bir şeye yönelme veya birine bir şey verme durumuna bakalım. Bu halde Eril ve Nötr ekleri aynıdır.

1. Eril ve Nötr (Мужской и Средний род):

• Soru: Какому другу ты звонишь? [Ka-ko-mu dru-gu tı zva-niş] (Hangi arkadaşını/arkadaşına arıyorsun?)
• Cevap: Я звоню новому другу. [Ya zva-nyu no-va-mu dru-gu] (Yeni arkadaşımı/arkadaşıma arıyorum.)

2. Dişil (Женский род):

• Soru: К какой подруге ты идёшь? [K ka-koy pad-ru-gye tı i-dyoş] (Hangi kız arkadaşına gidiyorsun?)
• Cevap: Я иду к новой подруге. [Ya i-du k no-voy pad-ru-gye] (Yeni kız arkadaşıma gidiyorum.)

3. Çoğul (Множественное число):

• Soru: К каким врачам вы идёте? [K ka-kim vra-çam vı i-dyo-tye] (Hangi doktorlara gidiyorsunuz?)
• Cevap: Мы идём к новым врачам. [Mı i-dyom k no-vım vra-çam] (Yeni doktorlara gidiyoruz.)

Gördüğün gibi Eril/Nötr için -ому, Dişil için -ой, Çoğul için ise -ым ekleri baskındır.

Sıfatların -in Hali ERİL ÖRNEKLER
Я иду к большому дому.– (Büyük eve gidiyorum.)
Он помогает старому. человеку..- (Yaşlı adama yardım ediyor.)
Мы звоним новому учителю.- (Yeni öğretmeni arıyoruz.)
DİŞİL ÖRNEKLER
Я иду к большой школе.- (Büyük okula gidiyorum.)
Он помогает старой женщине. (Yaşlı kadına yardım ediyor.)
Мы доверяем хорошей подруге. (İyi arkadaşa güveniyoruz.)
NÖTR ÖRNEKLER
Я подхожу к большому окну. (Büyük pencereye yaklaşıyorum.)
Он радуется новому месту. (Yeni yere seviniyor.)
ÇOĞUL ÖRNEKLER
Я иду к большим домам. (Büyük evlere gidiyorum.)
Мы помогаем старым людям. (Yaşlı insanlara yardım ediyoruz.)
Он верит хорошим друзьям. (İyi arkadaşlara inanıyor.)

Rusça sıfatların -in haline (Genitif/Родительный) geldik! Bu hal genellikle sahiplik, miktar veya “yanında/yakınında” (у) gibi edatlarla kullanılır. Eril ve nötr çekimlerinin yine aynı olduğuna dikkat et.

1. Eril ve Nötr (Мужской и Средний род):

• Soru: У какого друга ты сейчас? [U ka-ka-va dru-ga tı sye-yças] (Hangi arkadaşının yanındasın?)
• Cevap: Я у нового друга. [Ya u no-va-va dru-ga] (Yeni arkadaşımın yanındayım.)

2. Dişil (Женский род):

• Soru: У какой подруги есть машина? [U ka-koy pad-ru-gi yest ma-şi-na] (Hangi kız arkadaşının arabası var?)
• Cevap: У новой подруги. [U no-voy pad-ru-gi] (Yeni kız arkadaşının.)

3. Çoğul (Множественное число):

• Soru: У каких друзей есть время? [U ka-kih dru-zyey yest vrye-mya] (Hangi arkadaşların zamanı var?)
• Cevap: У новых друзей. [U no-vıh dru-zyey] (Yeni arkadaşların.)

Önemli: Eril ve nötrdeki -ого eki “ova” şeklinde okunur.

Sıfatların -in Hali

Şimdi sıfatların İle haline (Instrumental / Творительный) geçiyoruz. Bu hal genellikle “kiminle?” veya “neyle?” sorularına cevap verirken kullanılır.

1. Eril ve Nötr (Мужской и Средний род):

• Soru: Каким инструментом ты работаешь? [Ka-kim ins-tru-myen-tam tı ra-bo-ta-yeş] (Nasıl bir/Hangi aletle çalışıyorsun?)
• Cevap: Я работаю новым инструментом. [Ya ra-bo-ta-yu no-vım ins-tru-myen-tam] (Yeni bir aletle çalışıyorum.)

2. Dişil (Женский род):

• Soru: С какой подругой ты идёшь в кино? [S ka-koy pad-ru-goy tı i-dyoş v ki-no] (Hangi kız arkadaşınla sinemaya gidiyorsun?)
• Cevap: С новой подругой. [S no-voy pad-ru-goy] (Yeni kız arkadaşımla.)

3. Çoğul (Множественное число):

• Soru: С какими людьми ты познакомился? [S ka-ki-mi lyud-mi tı pa-zna-ko-mil-sya] (Nasıl/Hangi insanlarla tanıştın?)
• Cevap: С новыми людьми. [S no-vı-mi lyud-mi] (Yeni insanlarla.)

Burada Eril/Nötr için -ым, Dişil için -ой, Çoğul için ise -ыми ekleri karakteristiktir.

ERİL ÖRNEKLER
У меня нет большого дома. (Büyük evim yok.)
Это машина нового друга. (Bu yeni arkadaşın arabası.)
У него нет старого телефона. (Onun eski telefonu yok.)
DİŞİL ÖRNEKLER
У меня нет интересной книги. (İlginç kitabım yok.)
Это сумка новой студентки. (Bu yeni öğrencinin çantası.)
У неё нет старой машины. (Onun eski arabası yok.)
NÖTR ÖRNEKLER
У меня нет большого окна. (Büyük pencerem yok.)
Цвет красного яблока красивый. (Kırmızı elmanın rengi güzel.)
ÇOĞUL ÖRNEKLER
У меня нет больших домов. (Büyük evlerim yok.)
Это книги новых студентов. (Bunlar yeni öğrencilerin kitapları.)
У нас нет хороших друзей. (Bizim iyi arkadaşlarımız yok.)

Sıfatların Araçsal edatlı Hali

Padej yolculuğumuzun son durağına, yer veya konu bildiren -de haline (Prepositional / Предложный) geldik! Bu hal her zaman bir edatla (genelde в, на veya о) kullanılır. Eril ve Nötr eklerinin yine aynı olduğuna dikkat et:

1. Eril ve Nötr (Мужской и Средний род):

• Soru: В каком городе/окне? [V ka-kom go-ra-dye/ak-nye] (Hangi şehirde/pencerede?)
• Cevap: В новом городе/окне. [V no-vam go-ra-dye/ak-nye] (Yeni şehirde/pencerede.)

2. Dişil (Женский род):

• Soru: В какой школе ты работаешь? [V ka-koy şko-lye tı ra-bo-ta-yeş] (Hangi okulda çalışıyorsun?)
• Cevap: В новой школе. [V no-voy şko-lye] (Yeni okulda.)

3. Çoğul (Множественное число):

• Soru: О каких книгах вы говорите? [A ka-kih kni-gah vı ga-va-ri-tye] (Hangi kitaplar hakkında konuşuyorsunuz?)
• Cevap: О новых книгах. [A no-vıh kni-gah] (Yeni kitaplar hakkında.)

ERİL ÖRNEKLER
Я говорю с хорошим другом.(İyi bir arkadaşla konuşuyorum.)
Он работает с новым учителем.(Yeni öğretmenle çalışıyor.)
Мы идём с старым человеком.(Yaşlı adamla gidiyoruz.)
DİŞİL ÖRNEKLER
Я иду с красивой девушкой.(Güzel kızla gidiyorum.)
Он разговаривает с новой учительницей.(Yeni öğretmenle konuşuyor.)
Мы встречаемся с хорошей подругой. (İyi arkadaşla buluşuyoruz.)
NÖTR ÖRNEKLER
Я доволен большим окном.(Büyük pencereden memnunum.)
Он интересуется новым местом.(Yeni yerle ilgileniyor.)
ÇOĞUL ÖRNEKLER
Я иду с хорошими друзьями.(İyi arkadaşlarla gidiyorum.)
Мы работаем с новыми студентами.(Yeni öğrencilerle çalışıyoruz.)
Он говорит с интересными людьми.(İlginç insanlarla konuşuyor.)
“ARAÇ” ANLAMI (İLE)
Он пишет новой ручкой.(Yeni kalemle yazıyor.)
Я открываю дверь старым ключом.(Eski anahtarla kapıyı açıyorum.)

“В / НА” (içinde / üzerinde)

ERİL

Я живу в большом доме. (Büyük evde yaşıyorum.)

Он думает о новом учителе. (Yeni öğretmen hakkında düşünüyor.)

DİŞİL

Я в новой школе.(Yeni okuldayım.)

Мы говорим о хорошей книге. (İyi kitap hakkında konuşuyoruz.)

NÖTR

Я в большом окне (nadir kullanım)

Он думает о новом месте. (Yeni yer hakkında düşünüyor.)

ÇOĞUL

Мы живём в больших домах.(Büyük evlerde yaşıyoruz.)

Они говорят о новых людях.(Yeni insanlar hakkında konuşuyorlar.)

“О / ОБ” (hakkında)

• о большом доме → büyük ev hakkında
• о новой книге → yeni kitap hakkında
• о хорошем друге → iyi arkadaş hakkında
• о новых фильмах → yeni filmler hakkında