Bu şart kipinin kullanım alanları “Olabilirlik” ve “Niyet” ve “Arzu” bildiren ifadelerle incelik ifadesi içeren cümlelerdir.
Kısaca bir şeyi isterken, birisinden rica ederken bu kip dahilinde hareket etmek en doğrusudur. Aşağıda kurallı fiilerin çekiminde kullanılan ekler sunulmuştur.
| ARE | ERE | IRE |
| Erei | Erei | Irei |
| Eresti | Eresti | Iresti |
| Erebbe | Erebbe | Irebbe |
| Eremmo | Eremmo | Iremmo |
| Ereste | Ereste | Ireste |
| Erebbero | Erebbero | Irebbero |
| TORNARE | PRENDERE | DORMIRE |
| Tornerei | Prenderei | Dormirei |
| Torneresti | Prenderesti | Dormiresti |
| Tornerebbe | Prenderebbe | Dormirebbe |
| Torneremmo | Prenderemmo | Dormiremmo |
| Tornereste | Prendereste | Dormireste |
| Tornerebbero | Prenderebbero | Dormirebbero |
Bu şart kipinin kullanım alanları “Olabilirlik” ve “Niyet” ve “Arzu” bildiren ifadelerle incelik ifadesi içeren cümlelerdir.
Kısaca bir şeyi isterken, birisinden rica ederken bu kip dahilinde hareket etmek en doğrusudur.
Kuralsız fiil çekimlerinde, 1. tekil çekimlerini bilmeniz diğer çekimleri oluşturmanıza yardımcı olacaktır.
” Potere ” fiili
Potrei
Potresti
Potrebbe
Potremmo
Potreste
Potrebbero
Gördüğünüz üzere, kök’e kurallı fiil çekim ekleri ” e ” hecesi eksik olarak eklemlendi.
” Dare ” fiili
Darei
Daresti
Darebbe
Daremmo
Dareste
Darebbero
Gördüğünüz üzere, kök’e kurallı fiil çekim ekleri ” e ” hecesi eksik olarak eklemlendi.
Bu şart kipinin kullanım alanları “Olabilirlik” ve “Niyet” ve “Arzu” bildiren ifadelerle incelik ifadesi içeren cümlelerdir.
Kısaca bir şeyi isterken, birisinden rica ederken bu kip dahilinde hareket etmek en doğrusudur. Aşağıdaki kuralsız fiillerin 1. tekil çekimlerini bilmeniz, fiillerin diğer çekimlerini öğrenmenizde sizlere yardımcı olacaktır.
Essere : Sarei
Avere : Avrei
Tradurre : Tradurrei
Andare : Andrei
Stare : Starei
Tenere : Terrei
Venire : Verrei
Sapere : Saprei
Dovere : Dovrei
Cercare : Cercherei
Pagare : Pagherei
Cominciare : Comincerei
Mangiare : Mangerei
Vedere : Vedrei
Bere : Berrei
Volere : Vorrei
Dare : Darei
Dire : Direi
Fare : Farei
Vivere : Vivrei
| Essere | Avere |
| Sarei | Avrei |
| Saresti | Avresti |
| Sarebbe | Avrebbe |
| Saremmo | Avremmo |
| Sareste | Avreste |
| Sarebbero | Avrebbero |
Bu şart kipinin kullanım alanları “Olabilirlik” ve “Niyet” ve “Arzu” bildiren ifadelerle incelik ifadesi içeren cümlelerdir.
Kısaca bir şeyi isterken, birisinden rica ederken bu kip dahilinde hareket etmek en doğrusudur.
1. Kibarca birşeyi istemek için;
Vorrei un birra
Vorrei andare
Vorrei mangiare
Mi vorrebbe dare
Ci potrebbe dire
Ci vorresti aiutare
Mi direbbe
2. Gerçekleşebilir bir ” arzu ” yada ” niyet ” bildirmek için,
Farei un giro
Non farei vedere
Verrei
Uscirei volentieri
Potrebbe essere
Vedrei un film
3. Şart cümleciklerinde;
Se studia, potresti andare al cinema
Se dice, potrei dare
il condizionale passato
İtalyan dilinde -miş’li geçmiş zaman, bileşik zaman özelliği gösterir.
| Il Condizionale Passato | |
| Avere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) | Participio Passato |
| Essere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) | |
Geçmiş zaman şart kipinde kullandığımız fiil eğer geçişli ise;
Avere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) + Participio Passato formülasyonu
Geçmiş zaman şart kipinde kullandığımız fiil geçişsiz ise;
Essere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) + Participio Passato formülasyonu
İtalyan dilinde -miş’li geçmiş zaman, bileşik zaman özelliği gösterir.
| Il Condizionale Passato | |
| Avere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) | Participio Passato |
| Essere ( şart kipi şimdiki zaman çekimi) | |
1. Geçmişte ” arzu ” veya ” niyet ” edilen ancak gerçekleşmeyen olayları ifade etmek için kullanılır.
Avrei voluto andare
Avrebbe voluto volare
Avremmo scritto una lettera
Avreste aspettato
Sarebbe andato al mare
Sarei andata al cinema
Sarebbero venuti
Avrebbero fatto
2. Geçmişte gerçekleşmeyen, ne şimdi ne de gelecekte de gerçekleşmeyecek olayları ifade etmek için kullanılır.
1. Gerçekleşebilir arzuları belirtmek için kullanılır.
” Vorrei andare in italia ” : yapısı gerçekleşebilir bir arzuyu yada niyeti içermektedir.
” Voglio andare in italia ” : yapısı ise kuvvetli bir kesinlik içermektedir.
” Mi piacerebbe andare in italia ” : yapısı da yine italyanca da bir umut bir istek belirtmektedir.
Diğer taraftan sadece cümledeki fiili şart kipinde çekerek aynı anlamı taşıyan bir cümle yapılabilinir.
” Andrei in italia ” örneğinde olduğu gibi.
2. Gerçekleşmemiş bir olayı belirtmek için geçmiş zaman şart kipi kullanılır.
Ieri sera sarei andato(a) al mare ma non mi sentivo bene
” Dün akşam denize gidecektim ama iyi hissetmiyordum ” örneğinde olduğu gibi geçmiş zaman şart kipi kullanarak gerçekleşmemiş bir durumu ifade edebiliriz.
3. Şüpheli ya da olası bir durumu belirtmek için kullanılır.
Quel film potrebbe essere bello : “ O film güzel olabilir “ yapısında potrebbe kullandığımızda cümleye
“ neden olmasın ” tonunu katmış oluruz.
Potrei fare sport ma sono stanco : ” Spor yapabilirim ama çok yorgunum ” yapısında bir olasılıktan bahsediyoruz.
” Dovrei andare a banca ma non voglio andarci ” yapısında ise bankaya gitme zorunluluğu şart kipinde aktarılmıştır.
” Vorrei che fosse amore ” adlı ünlü Mina şarkısında olduğu gibi ” Bir aşk olsun isterdim ” yada ” İsterdim ki bir aşk olsaydı ” şeklinde bir kullanımında volere fiilin bu kez şart kipi aracılığıyla bir olasılığı ifade ettiğini görüyoruz.
4. Rica etmek için kullanılır.
Günlük yaşamda bir adres sorarken, saati sorarken her zaman şart kipi kullanılması tavsiye edilir.
” Vorrei un birra ” : “ Bir bira rica ediyorum ” şeklinde tercüme edilebilir.
5. Henüz kesinleşmemiş bir düşünceyi belirtmek için kullanılır.
Direi che questa è una brutta situazione ! : Bunun kötü bir durum olduğunu söyleyebilirim.
Una cosa davvero inaspettata, direi. : Gerçekten beklenmeyen bir durum diyebilirim.
Gazetelerde sık gördüğümüz haliyle:
La Juventus starebbe progettando di comprare un giocatore brasiliano
” Juventus brezilyalı bir oyuncu almayı planlamaktadır ” cümlesinde söylenenlere göre tonu şart kipiyle verilmektedir.
6. Varsayımlar üzerine kullanılır.
Se avessi tempo ti darei la mano : ” Eğer zamanım olsaydı sana yardım ederdim ” cümlesinde olduğu gibi.
futuro composto
Bu zaman, temel yardımcı fiillerimiz ” essere ve avere ” nin gelecek zaman çekimlerine fiilin participio passato’su eklenerek oluşturulur.
| Bileşik Gelecek Zaman Formülü | |
| Avere ( gelecek zaman çekimi ) | Participio Passato |
| Essere ( gelecek zaman çekimi ) | |
Bileşik gelecek zaman içerisinde kullandığımız fiil eğer geçişli ise;
Avere (gelecek zaman çekimi ) + Participio Passato formülasyonuBileşik gelecek zaman içerisinde kullandığımız fiil geçişsiz ise;
Essere ( gelecek zaman çekimi ) + Participio Passato formülasyonu
En önemli nokta “Essere” temelli bileşik gelecek zaman kullanımında “Participio Passato” özneye göre şekillenmektedir. Aşağıda sunulan tablo yukarıdaki tablonun açılmış halidir.
| Avere temelli bileşik gelecek zaman çekimi | Essere temelli bileşik gelecek zaman çekimi | ||
| Avrò | Participio “o” ile sonlanır | Sarò | o/a ile sonlanır |
| Avrai | Sarai | ||
| Avrà | Sarà | ||
| Avremo | Saremo | i/e ile sonlanır. | |
| Avrete | Sarete | ||
| Avranno | Saranno | ||
| Avere temelli bileşik gelecek zaman çekimi | Essere temelli bileşik gelecek zaman çekimi | ||
| Avrò | Participio “o” ile sonlanır | Sarò | o/a ile sonlanır |
| Avrai | Sarai | ||
| Avrà | Sarà | ||
| Avremo | Saremo | i/e ile sonlanır. | |
| Avrete | Sarete | ||
| Avranno | Saranno | ||
Appena sarò tornata delle vacanze inizerò a studiare : ” Tatilden döndüğümde ders çalışmaya başlayacağım. “
Örnekte görüldüğü üzere gelecekte yapacağımız işleri sıralarken; ilk önce bileşik gelecek zaman yapısını kullanıp diğer cümlede ise gelecek zaman yapısıyla devam ediyoruz.
Sıklıkla futuro composto cümlelerinde “Appena“,”Quando” ve “Dopo che” bağlaçları kullanılır.
Sarò arrivato ti chiamerò : ” Döndüğümde seni çağıracağım. “
Avremo finito l’Università potremo sposarci : ” Üniversiteyi bitirdiğimizde evlenebileceğiz. “
Andrò al cinema solo dopo che avrò finito i compiti : ” Ödevlerimi bitirdiğimde sinemaya gideceğim. “
Futuro composto gelecekte emin olunmayan cümlelerde kullanılır.
Sarà già nato il bambino di Teresa ? : ” Teresa’nın çocuğu henüz doğmayacak mı ? “
Presente Progressivo
STARE+ GERUNDIO yapısı ile kurulur ve yapmakta(etmekte) anlamını verir.
Konuşan şahsın o an yaptığı eylemi bildirmesi durumunda kullanılır.
“ma so di certo a cosa stai pensando”
“ama kesinlikle biliyorum ne düşünmekte olduğunu” cümlesinde olduğu gibi stare ve sonrasında gelecek fiilin gerundio hali ile yapılır.
Düzensizi imperfetto zamandaki fiillerle aynıdır:
fare- facendo
bere-bevondo
condurre-conducendo
produrre-producendo
dire-dicendo
ama essere-essendo
Tipik italyan karı-koca tartışmasında
“Che cazzo stai dicendo?” gibi hafif küfürlü bir cümle duymaya alıştık.
Battisti’nin şarkısındaki (penso a te) örneğimize devam edelim:
è troppo grande la città,
per due che come noi
non sperano,
però “si stanno cercando”
şehir çok büyük hele ki bizim gibi
umut etmeyen ama “aramakta olanlar” için
Türkçede “aramakta olanlar” içinden ziyade “arayıp duran” gibi bir söyleyiş daha uygundur çevirilerde.
Imperfetto Progressivo
Geçmiş zamanda kullanırken çok tabii stare fiilinin imperfetto zamanından faydalanacağız.
Mesela müfettiş gelir ve şüpheliye cinayetin olduğu saatte ne yapmakta olduğunu sorar:
“Beh, intanto dimmi cosa sto facendo” l’ispettore chiede
şüpheli cevap verir:
Stavo dormendo, credo
“sanırım uyuyordum”
deriz türkçeye çevirirken ..
Uyumaktaydım biraz yapay durabilir.