Ogrenci Secme ve Yerlestirme Merkezi

ogretim yontem teknik tablo anlatim

Okuma Süresi:38 Dakika, 14 Saniye

ANLATIM YÖNTEMİ

ÖZELLİKLERİ
 Sunuş stratejisinde kullanılır.
 – Bilgi düzeyindeki davranışların kazandırılmasında,

  • Dersin giriş bölümünde dikkat çekmede,
  • Dersin sonunda özet ve tekrar yapmada kullanılır.
     Alt yapı bilgilerin oluşmasında kullanılır.
     Öğretmen aktiftir (öğretmen merkezlidir).
     Basit kısa ve öz ifadelerle sunulmalıdır.
     Anlatım aşamalı şekilde gerçekleşmelidir.
     Araç, gereç ve bolca örnek kullanılmalıdır.
     Beden dili ve ses tonu etkili kullanılmalıdır.
     Öğretmen ayakta ve hareketli olmalıdır.
     Soru-cevap ve tartışma tekniği kullanılmalıdır.
     Soyut konuların işlenmesinde en uygun yöntemdir.
     İşiterek öğrenme temellidir.

YARARLARI
 Bu yöntem herkesçe bilindiği için öğrenci ve öğretmene yakındır.
 Ekonomiktir (Kısa sürede çok bilgi verilebilir. Aynı anda çok sayıda öğrenciye çok bilgi verilebilir.).
 Bilgilerin derli toplu sunulmasını sağlar.
 Öğrencilerin kontrolü kolaydır. Bu nedenle kalabalık sınıflardaki en etkili metottur.
 Öğretmen anlatımı öğrenci düzeyine göre ayarlanabilir.
 Dinleme ve not alma becerisi kazandırır.
 Kontrol öğretmende olduğu için öğretmen güvendedir ve hedeften sapılmaz, konu dağılmaz.

ÖRNEK OLAY YÖNTEMİ

SINIRLILIKLARI
 Öğrenci pasiftir.
 İlgi kısa süreli olabilir, dikkat kısa sürede dağılabilir.
 Ezbere dayalı olduğu için bilgiler kalıcı değildir.
 Geri bildirim yetersiz olduğundan eksik ve yanlış öğrenmeye sebep olabilir.
 İşitsel yönü gelişmemiş olanlara uygun değildir.
 Psikomotor ve uygulama gerektiren öğrenmelerde kullanılamaz. Tüm öğrenme ihtiyaçlarını karşılayamaz.

2012 KPSS: Metin Öğretmen öğrencilerinin, konuyla ilgili organize bilgilere sahip olması gerektiğini, ön hazırlık açısından bunun önemli olduğunu ve öğrencilerin karmaşa yaşamaları hâlinde kavram yanılgıları gibi bazı sorunlarla karşılaşabileceklerini düşünmektedir. Bu durumda Metin Öğretmen’in, hangi yöntem veya tekniği kullanması daha uygundur? Cevap: Anlatım

ÖZELLİKLERİ
 Buluş stratejisinde kullanılır ve Öğrenci merkezlidir.
 Kavrama ve üzeri (analiz, sentez) düzeydeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.
 Gerçek yaşamda karşılaşılmış veya karşılaşılması muhtemel problemlerin, öğrencilerin katılımıyla sınıf ortamında tartışılarak çözüm önerilerinde bulunulduğu yöntemdir.
 Öğrencilere bir konuyu, beceriyi kazandırmak ve o konuda uygulama yaptırmak için de kullanılır.
 Kalabalık sınıflarda gruplar oluşturulur.
 Her gruba aynı veya farklı örnek verilebilir.
 Örnek olayın aşamaları şöyledir:

  • Örnek olay öğretmen tarafından; metin olarak, görsel olarak veya sözel olarak aktarılır ve gerekli süre verilir.
  • Öğrencilerin problemle ilgili soruları varsa yanıtlanır.
  • Öğrencilerden alternatif çözümler üretilmesi istenir.
  • Öğrenciler bulduğu alternatif çözüm yollarını sunar.
  • Büyük grup tartışması yapılır.
  • En çok benimsenen görüşler belirlenir.

YARARLARI
 Öğrencilerin öğrendiklerini kullanabilmesini sağlar.
 Öğrencilerde üst düzey becerilerden bazıları (eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme becerisi) gelişir.
 Öğrencilerin çevrelerine karşı duyarlılıkları gelişebilir.
 Öğrencilere öğrendiklerini uygulamayı ve bir problemi çözmeyi öğretir.
 Öğrenciler sürece aktif olarak katıldığı (görerek, işiterek, söyleyerek öğrenme temellidir) için kalıcı ve üst düzey öğrenmeler edinmiş olurlar.

SINIRLILIKLARI
 Temel bilgilere sahip olunması zorunludur. Öğrenci bu temel bilgilere sahip değilse çözüm üretemez.
 Dersin hedefleri dışına çıkılabilir.
 Kalabalık gruplarda etkili olarak kullanılamaz (Bu nedenle öğrenciler gruplara ayrılır).

2012 KPSS:
Öğretmen, bir trafik kazası sonrası yaşanan kavgayla ilgili olarak beş dakikalık video görüntüsünü sınıfla birlikte izler ve öğrencilerin, olayın nedenlerini ve sonuçlarını tartışmalarını isteyerek bu süreçte onlara rehberlik eder.
Bu etkinlikte kullanılan yöntem/teknik ve beceri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Cevap: Örnek olay – Analiz etme

PROBLEM ÇÖZME YÖNTEMİ

ÖZELLİKLERİ
 Araştırma-inceleme stratejisinde kullanılır.
 Gerçek yaşamda yaşanan veya yaşanması muhtemel ilgi çekici ve merak uyandırıcı sorunlara karşı, bilimsel basamakların sırayla kullanılarak çözüm bulunmasını sağlayan yöntemdir.
 Uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme
düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.
 Öğrenci merkezlidir (Öğretmen rehberdir).
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temellidir.
 İlerlemecilik ve yapılandırmacılığa dayanır.
 Bilimsel yöntemi/basamakları kullanmayı gerektirir.
 Tümevarım ve tümdengelim metotları kullanılır.
 Problem çözme yönteminde; altı şapkalı düşünme, beyin fırtınası, görüş geliştirme, argümantasyon, 5N1K gibi teknikler kullanılır.
 Bilimsel basamaklar: Problemin farkına varma, problemi sınırlama, çözümle ilgili kaynakları tarama ve bilgi toplama, çözümle ilgili hipotezler (denenceler) kurma, hipotezler için veri toplama ve araç hazırlama, hipotezleri test etme, çözüme ulaşma-değerlendirme

YARARLARI
 Daha kalıcı öğrenmeler gerçekleşir.
 Öğrencide ilgi ve güdülenmeyi artırır.
 Üst düzey (Uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme) davranışlarının kazandırılmasında en etkili yöntemlerden biridir.
 Problem çözme, bilimsel yöntem, karar verme, sorgulama becerileri kazandırır.
 Eleştirel, yaratıcı, yansıtıcı, analitik düşünme becerilerini geliştirir.
 Öğrencilere kavram ve ilkeleri keşfetme olanağı tanır.
 Öğrenci yaparak-yaşayarak ve uygulayarak öğrenme etkinliğine katıldığı için tümüyle etkindir.
 Grupla çalışmayı (işbirliği) öğrenmeye katkı sağlar.

GÖSTERİP YAPTIRMA YÖNTEMİ

SINIRLILIKLARI
 Temel bilgi ve kavramlar iyi öğretilmelidir. Yoksa bu yöntem uygulanamaz.
 Öğrencilerin araştırması, tartışması ve böylece kendi kendine öğrenmesi adına yani uygulanması zaman alıcıdır.
 Tüm aşamalar öğrenciden beklendiği için öğrenci motivasyonunu sağlamak zordur. Bu nedenle öğrenci motivasyonu (ilgi ve merakı) sağlanamazsa etkili kullanılamaz.
 Her zaman problemin çözümüne ulaşılamayabilir.
 Her öğrenci aynı düzeyde öğrenemeyebilir.
 Değerlendirme sürecinde zorluklar ortaya çıkabilir.

ÖZELLİKLERİ
 Öğretmenin bir beceriyi aşamalı olarak göstermesi ve anlatması, daha sonra öğrenciye bu beceriyi uygulama ve alıştırma yaptırması yöntemidir (Göster-uygulat).
 1. aşamada öğretmen, 2. aşamada öğrenci merkezlidir.
 Uygulama düzeyindeki davranışların ve psikomotor becerilerin kazandırılmasında kullanılır.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temellidir.
 Güvenlik sağlanmalı, kullanılacak araç gereçler önceden öğretmen tarafından hazırlanmalıdır.
 Tüm öğrencilerin gösteriyi izleyebilmesi gerekir.
 Gösteriler sırayla ve aşamalı olarak gerçekleştirilmelidir.
 Bir beceri tam anlaşılmadan diğerine geçilmemelidir.
 Öğrenci uygulama ve alıştırma yaparken, öğretmen tarafından dönüt ve düzeltme anında yapılmalıdır.
 Meslek liselerindeki teknik derslerde, beden eğitimi, müzik, teknoloji tasarımı gibi derslerde çok kullanılır.

YARARLARI
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temelli olduğu için kalıcı öğrenmeler sağlar.
 Uygulama düzeyindeki davranışların ve psikomotor (devinişsel) becerilerin kazandırılmasında en uygun yöntemdir.
 Birçok duyu organını kullanma imkânı verir. Bu nedenle etkili öğrenmeler gerçekleşir.

2010 KPSS
Metin Öğretmen beden eğitimi dersinde öğrencilerine “halk danslarını” öğretmektedir. Kazandırmak istediği becerileri önce kendisi kolaydan zora doğru öğrencilerine gösterir. Her öğrenciye, istenilen beceriyi kazanması için yeterli zaman ve tekrar etme şansı verir. Metin Öğretmen hangi öğretim yöntem, tekniğini kullanmıştır? Cevap: Gösterip yaptırma

SINIRLILIKLARI
 Araç gereç kullanımı zorunludur.
 Maliyetlidir.
 Her bir öğrencinin uygulama yapmasını gerektirdiği için zaman alıcıdır.
 Kalabalık gruplarda etkili değildir.

2013 KPSS
Esra Öğretmen, bir dersinde aşağıdaki işlemlere yer vermiştir:
I. Öğrencilerin tüm duyu organlarına yönelik etkinlikler kullanmıştır.
II. Yaparak, yaşayarak öğrenme amaçlı alıştırmalar yaptırmıştır.
III. Uygulamalarda öğrenci katılımını serbest bırakmıştır.
IV. Öğrencilerinde, üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye çalışmıştır.
Esra Öğretmen’in bu dersinde yaptıklarından hangileri, gösterip yaptırma tekniğine uygundur? (Cevap: I ve II)

GÖSTERİ (DEMONSTRASYON) YÖNTEMİ

ÖZELLİKLERİ
 Öğretmenin öğrencilerin önünde bir becerinin, işlemin vb. nasıl yapılacağını görsel, işitsel araçlar kullanarak göstermesi yöntemidir (Göster-izlet).
 Anlatımın görsel halidir.
 Öğretmen merkezlidir.
 Becerilerin öğretiminde etkilidir.
 İşiterek ve görerek öğrenme temellidir.
 Öğretmen gösterimi iyi planlamalı, gösterimi daha önce denemeli, gösterimi sınıftaki bütün öğrencilerin görebileceği yerde yapmalı, gösterinin amacını öğrencilere açıklamalı, süreçte öğrencilere sorular sormalı, gösteri sonunda önemli noktaları özetlemeli, öğrencilerin sorularına cevap vermeli ve varsa yanlışları düzeltmelidir.

YARARLARI
 Öğrenme süresini kısaltır ve zamandan tasarruf sağlar.
 Kısa zamanda çok kişiye bilgi verme olanağı sağladığı için ekonomiktir.
 Öğrenenlerin dikkatini ve ilgisini çektiğinden öğrenciyi öğrenmeye güdüler.
 Becerilerin daha kolay öğrenilmesini sağlar.
 Öğretimin verimliliğini artırır.
 Öğrencilerin konuyu, bilgiyi veya olguyu gerçek durumu ile görme ve sözel olarak da duyma olanağı tanır (İşiterek ve görerek öğrenirler).

PROJE YÖNTEMİ

SINIRLILIKLARI
 Çok fazla hazırlık ve plan gerektirir. Bu nedenle iyi planlanmamışsa gösteri etkili olmayabilir.
 Göster-izlet ilkesi uygulanıp, dönütler alınmazsa etkisiz olabilir.
 Kalabalık sınıflarda uygulanması zordur. Çünkü tüm öğrencilerin gösterimi görmesi sağlanamayabilir.
 Her zaman her öğrencinin ilgisini çekemeyebilir. Çünkü öğrenci süreçte daha çok pasiftir
 Karmaşık gösterilerde öğrenende eksiklik duygusu yaratır.
 Öğrenci öğretim sürecine katılmadığı için gösterip yaptırma ve benzetimdeki gibi kalıcılık sağlanamayabilir.

ÖZELLİKLERİ
 Araştırma-inceleme stratejisinde kullanılır.
 Proje yöntemi, herhangi bir konunun öğretiminde doğrudan bir uygulama olarak değil, bu öğretime destek olmak amacıyla kullanılan bir metottur.
 Birden fazla disiplini kapsayan (disiplinler arası) bir soruna karşı yeni bir ürün ortaya koyulmaya çalışılır.
 Proje yöntemi bir süreçtir; bu nedenle sonuç (üründen) kadar süreç de önemlidir.
 Öğrenci merkezlidir. Öğretmen sürece rehberlik eder.
 Proje yöntemi bireysel ve grupla öğrenmeye, okul ile gerçek hayat arasında bağ kurulmasına önem verir.
 Hem sınıf içinde ve hem de dışında uygulanabilir.
 Öğrenciler ilgi ve isteklerine göre konuları seçerler.
 Konular ilgi çekici, gerçek hayatla ilgili ve bireysel farklılıkları ortaya çıkarıcı olmalı, öğrencilerin işbirliği içinde çalışmalarına imkân tanımalıdır.
 Ürünler gerçek dünya ile ilgili (gerçekçi) olmalıdır.
 Ürünler pano, gazete, sergi gibi yerlerde sergilenir.
 Problem çözme ve bilimsel yöntem kullanılır.
 Değerlendirmeyi öğretmen-öğrenci birlikte yaparlar.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temeline dayanır.

YARARLARI
 Kalıcı öğrenmeler gerçekleşir.
 Bireysel ve grupla çalışma alışkanlığı kazandırır.
 İlgi ve güdülenmeyi artırır.
 Öğrenciler öğrenme etkinliğinde tümüyle aktiftir.
 Özgüveni geliştirir.
 Proje; bilimsel yöntem, eleştirel düşünme, karar verme, sorgulama, bağımsız, yaratıcı ve yansıtıcı düşünme gibi üst düzey düşünme becerilerini kazandırır.
 Araştırma ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirir.
 Öğrencilerin farklı zekâ alanlarını geliştirir.
 Araştırma yapmayı, insanlarla iyi iletişim kurmayı, bir arada çalışmayı (işbirliğini), bilgiyi paylaşmayı, sorumluluk almayı, sorumlulukları yerine getirmeyi, liderlik yapmayı öğretir ve geliştirir.
 Öğrencilerin disiplinler arası bir çalışma yapmalarını destekler, projenin odaklandığı konuların iyice öğrenilmesini ve ilgili konuda uzmanlaşmayı sağlar.

SINIRLILIKLARI
 Öğretmenin işini ve sorumluluğunu artırır. Çünkü yönetilmesi ve yürütülmesi güç bir yöntemdir.
 Konudan sapma görülebilir.
 Proje süresi planlanan süreden çok daha fazla olabilir.

2012 KPSS
Elif Öğretmen, sınıfındaki öğrencilerden bir grubun gribe yakalanması üzerine “Sağlığını koruma sorumluluğunu üstlenir.” Kazanımını gerçekleştirmek için bir çalışma yapmaya karar verir. Öğrencilerinden gribin sebepleri, yayılması, tedavisi ve gripten korunma yolları hakkında araştırma yapmalarını, bulgularına eleştirel düşüncelerini de katarak sınıfta paylaşmalarını ister.
Elif Öğretmen’in, öğrencilerden yapmasını istediği çalışma aşağıdakilerden hangisine örnektir? Cevap: Proje

BİREYSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencinin kendi başına bir konuyu öğrenmek veya çalışma yapmak istediği zaman kullandığı metottur.
 Bireyin bir konuyu yaparak-yaşayarak öğrenmesinde ve araştırma yoluyla öğretime uygun durumlarda kullanılır.
 Her hedef ve öğrenme düzeyine sahiptir. Özellikle bilişsel alanın uygulama, analiz ve sentez düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.
 Öğrenci merkezlidir.
 Öğrenciler öğrenme durumlarını kendilerine göre ayarlar.
 Bilgisayar destekli öğretim ile programlı öğretimde sıkça kullanılır.

YARARLARI
 Bireyin kendi öğrenme yoluna, stiline ve biçimine uygun ortam hazırlayabilmesine imkân sağlar.
 Sorumluluk ve sistemli çalışma özelliği kazandırır.

TARTIŞMA YÖNTEMİ

SINIRLILIKLARI
 Hedeften sapma olasılığı yüksektir.
 Öğrencinin içsel motivasyonunun devamını sağlamak güçtür.

ÖZELLİKLERİ
 Tartışma yöntemi; öğrencilerin bir konunun kavranması amacıyla karşılıklı görüşler üreterek o konuyu kapsamlı ve detaylı olarak incelemeleridir.
 Kullanım amacı ise; bir konu üzerinde öğrencileri düşünmeye yöneltmek, iyi anlaşılmayan noktaları ortaya çıkarmak, düzeltmek ve anlaşılan bilgileri pekiştirme ve genişletmektir.
 Tartışma iyi planlanmalı, tartışma sırasında kullanılacak sorular önceden oluşturulmalı, tartışma başlıkları lider tarafından sunulmalı, lider ve öğrenciler konulara önceden iyi hazırlanmalı ve özgür ortam sağlanmalıdır.
 Öğretmen-öğrenci etkileşimi vardır. İkisi de aktiftir.
 Hem bilişsel hem de duyuşsal hedeflere yöneliktir.
 Buluş yoluyla öğretim yaklaşımında ve kavrama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.
 Öğrencilerin kendi düşüncelerini söylemesine ve yorum yapmasına imkân verir.
 İşiterek ve söyleyerek öğrenme temellidir.
 Analiz, sentez ve değerlendirme gücü kazandırır.
 Görüşlerin (bilgilerin) incelenmesini (analizi) ve daha önceki öğretilenlerle ilişki kurmayı sağlar.

YARARLARI
 Demokratik tutum kazandırır.
 Dil becerilerini geliştirir.
 Sosyal becerileri geliştirir.
 Dinleme alışkanlığı kazandırır.
 Kendini ifade etme gücünü geliştirir.
 Konuların tekrarı ve pekiştirilmesiyle öğrenmenin kalıcılığını sağlar.
 Öğrencilerin birbirlerinin deneyimlerinden yararlanma imkânı verir.
 Eleştirel ve yaratıcı düşünme becerisini geliştirir.

Tartışma tekniklerinin bazıları şunlardır:

SINIRLILIKLARI
 Hedeften uzaklaşma ve konunun dağılma olasılığı vardır.
 Zaman alıcıdır.
 Öğrencilerin konuya ilişkin temel bilgilere sahip olması gerekir. Öğrenciler konuda hakkında yeterli önbilgilere sahip değilse tartışma etkili kullanılamaz.
 Tartışma uzadıkça ortam gerginleşebilir ve sınıf hâkimiyeti zorlaşabilir.
 Konuşmaların ve tartışmaların uzaması ve tartışmanın belli kişiler arasında gerçekleşebilmesi olasılığı nedeniyle diğer dinleyicilerin sıkılmasına, ilgisinin ve güdüsünün kaybolmasına sebep olabilir.
 Bazı öğrenciler tartışmaya katılmak istemeyebilir, bazıları da kendilerini kontrol edemeyip bazı olumsuz davranışlarda bulunabilirler.
 Somut deneyimler kazandırmada etkisizdir.

TARTIŞMA TEKNİKLERİ–1

TARTIŞMA TEKNİKLERİ–2

TARTIŞMA TEKNİKLERİ–3

BEYİN FIRTINASI TEKNİĞİ

ÖZELLİKLERİ
 Bir grup insanın kısa zamanda, bir probleme çözüm getirmek ve karar vermek amacıyla hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını kullanarak çözüm ve fikir üretmeleridir.
 Beyin fırtınası hem bir problem çözme yolu hem de bir tartışma çeşididir. Bu nedenle problem çözme ve yaratıcı düşünme becerisi gerektirir.
 Öğrenci merkezlidir.

Dikkat edilecekler:
 Beyin fırtınası oturumlarına izleyici alınmamalıdır.
 Süreç herhangi bir kayıt cihazına kayıt edilmemelidir.
 Fikirler söylendiği sırada eleştirilmemeli, alay edilmemeli, değerlendirme ve yönlendirme yapılmamalıdır.
 Ancak görüşlerin toplanması tamamlandıktan sonra değerlendirme yapılmalıdır.
 Değerlendirmeyi öğretmen sınıfla beraber yapmalı.
 Serbest, rahat ve demokratik bir ortam yaratılmalı.
 Her türlü ilginç ve farklı fikirlerin ifade edilmesine izin verilmelidir (üretilen görüş niceliği önemlidir).
 Öğretmen kendi fikirlerini de söyleyerek katılımcıları (öğrencileri) yüreklendirmeli.

Uygulanması:
 Lider (öğretmen) tarafından önce problem sunulur ve bu problem tahtaya yazılır.
 Öğrencilerden, kendilerine tanınan kısa süre içinde (bu süre esnek olmalı) görüşlerini belirtmeleri istenir ve bu görüşler ayırt edilmeksizin tahtaya yazılır.
 Süre bitince tahtaya yazılan fikirleri öğretmen, sınıfla beraber analiz edip değerlendirmeye alır (benzer fikirler birleştirilerek numaralandırılır, sıraya konulur ve gruplandırılır).
 Ve ortak bir sonuç çıkarılır (en etkili fikir veya çözüm yolu belirlenir).

YARARLARI
 Tartışma çeşidi olması nedeniyle;

  • Öğrencinin kendini ifade etme becerisini geliştirir.
  • Fikirlerle alay etmeme becerisi kazandırır.
  • Demokratik tutum kazandırır.
  • Dil ve iletişim becerilerini geliştirir.
  • Sosyal becerileri geliştirir.
     Problem çözme yolu olduğu için öğrencilere
    problem çözme becerisi kazandırır.
     Hayal gücüne dayalı yaratıcı görüşlerin üretilmesini sağladığından yaratıcı düşünmeyi geliştirir.
     Bağımsız düşünmeyi sağlar.
     Bir soruna çok farklı açıdan çözüm geliştirmeye katkı sağlar.
     Benzer veya farklı görüşlerin gruplandırılarak tahtaya veya bir yere not edilmesiyle analiz gücü gelişir.

Beyin fırtınasında kullanılan yardımcı teknikler

  • Proje için teşvik etmek
  • Eğlenti
  • Hızlı beyin fırtınası
  • Mektup daveti
  • Benzerlerinden yararlanma
  • Fikir bağlantıları kurma
  • Zarardan kar elde etme

SINIRLILIKLARI
 Zaman alıcıdır.
 Hedeften sapılabilir ve konu dağılabilir.
 Değerlendirme uzun sürebilir.
 Her zaman sonuca ulaşma durumu olmayabilir, bu nedenle ürün elde edilemeyebilir.
 Psikomotor etkinliklerde uygulanamaz.

2012 KPSS
“Deniz kirliliğini nasıl engelleriz?” sorusuna öğrencilerinin çözüm üretmesini isteyen bir öğretmenin, beyin fırtınası uygulama ilkelerine göre aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
A) Rahat bir konuşma ortamı oluşturması
B) Yeni fikirler üretmeye cesaretlendirmesi
C) Doğru sonucu bulmaya özendirmesi
D) Öne sürülen düşüncelerin eleştirilmesini engellemesi
E) Fikirlerin değerlendirilmesini en sona bırakması

2013 KPSS
Bir öğretmen öğrencilerine “Nehirler tuzlu olsaydı ne olurdu?” sorusunu yönelterek 10 dakika boyunca öğrencilerden gelen fikirleri tahtaya yazıp bu fikirlerin tartışılıp değerlendirilmesini sağlamıştır.
Bu öğretmen, aşağıdaki yöntem veya tekniklerden hangisini kullanmıştır?

A) Soru-cevap
B) Çember
C) Forum
D) Açık oturum
E) Beyin fırtınası

GÖRÜŞ GELİŞTİRME

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencilere daha önceden öğretilen, zıtlık ve çelişki içeren konularda, düşünceleri bu zıtlıkların iki ucunda ya da aralarında bir yerlerde olan öğrencilerin, eğilimlerini gerekçelendirdikleri, bütün sınıfın etkin katılımını gerektiren bir tartışma tekniğidir.
 Aktif öğrenme tekniklerindendir ve öğrenci merkezlidir.
 Bu teknik çelişki ve zıtlık içeren konularda öğrencilere kendi görüşlerini ifade etme, bu görüşleri gerekçeleriyle savunma ve fikir değişikliği yapma olanağı tanır.
 Zıtlık ve çelişki içeren konu seçilir ve konuya ilişkin soru tahtaya yazılır ve öğrencilere soruya ilişkin seçtiği

YARARLARI
 Öğrencilerin bir konuya ilişkin değişik bakış açılarını oluşturmalarını ve konuya eleştirel olarak yaklaşabilmelerini sağlar.
 Öğrencilere demokratik tutum kazandırır.
 Hoşgörü, birbirine katlanma, konuşma, dinleme, ikna, kanıt bulma ve değişime açıklık becerilerini geliştirir.
 Görüşlerin gerekçeleriyle açıklanmasını sağlar ve bu sayede analiz gücü kazandırır.

SINIRLILIKLARI
 Zaman alıcıdır.
 Hedeften sapılabilir ve konu dağılabilir.
 Kalabalık sınıflarda etkin kullanımı zordur.
 Öğretmenin sınıf yönetim becerileri yeterli değilse etkili kullanılamayabilir.
 Tartışma sırasında her öğrenci kendi fikrini savunmaya kalkarsa amacından uzaklaşılabilir.

seçeneği sorulur ve neden bu seçimi yaptığını da sorar.
 Seçenekler: Tamamen katılıyorum, katılıyorum, kararsızım, katılmıyorum, kesinlikle katılmıyorum gibi
ara seçenekleri de içermelidir.

2012 KPSS: Bir coğrafya öğretmeni “Türkiye’de su kaynaklarının verimli kullanımı için hidroelektrik santrallerinin kurulması doğru bir uygulama mıdır?” sorusuyla derse başlayarak konuyu, öğrencilerinin tartışmasını ister. Tartışma, sınıfa asılan bir görsel tutum formu kullanılarak gerçekleşir. Öğrenciler tutumlarını bu görsel tutum formunun önünde gerekçeleriyle açıklar. Öğretmen bu yolla öğrencilerine kanıt bulma, dinleme, eleştiriye açık olma gibi özellikleri kazandırmayı hedefler.
Öğretmenin bu uygulaması aşağıdakilerden hangisine uygun bir örnek oluşturur? Cevap: Görüş geliştirme

Görüş Geliştirme ile Münazara Tekniklerinin Karşılaştırması
 İki metotta da zıtlık ve çelişki içeren konu vardır.
 Görüş geliştirme de zıtlık içeren iki fikir arasında ara fikirler varken, münazara tekniğinde bu iki zıt fikrin arasında orta (ara) bir fikir yoktur.
 Görüş geliştirmede seyirciler ve jüri yoktur (tüm sınıf tekniği uygular), fakat münazara da vardır.
 Görüş geliştirmede fikirler değiştirilebilirken münazara da fikirler değiştirilemez.
 Görüş geliştirme bireysel bir tekniktir ve tüm sınıf katılır, münazara ise grupsal bir tekniktir ve sadece 2 grup tekniği uygular.
 Görüş geliştirmede kazanan-kaybeden yoktur, oysa münazara da kazanan-kaybeden vardır.

Görüş Geliştirme ile Beyin Fırtınası Tekniklerinin Karşılaştırılması
 Görüş geliştirme zıtlıklar içeren konuların öğretimine (eleştirel) uygunken, beyin fırtınası özgün (yaratıcı) düşünce bulmak için uygulanır.
 Görüş geliştirmede fikir sayısı bellidir (genelde 5 ile sınırlıdır), oysa beyin fırtınasında birçok fikir vardır ve fikir sayısı belli değildir.
 Görüş geliştirmede fikirlerin gerekçelendirmesi gerekirken beyin fırtınasında bu gerekçelendirme aranmaz.
 İki metotta bireyseldir, öğrenciler fikirlerini değiştirebilir ve öğrenciler bir konuya farklı açıdan bakmayı öğrenirler.

ALTI ŞAPKALI DÜŞÜNME

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencinin bir durumun, konunun ya da sorunun farklı yönlerini görmesi (6 yön), çok yönlü düşünmesi, analiz etmesi ve bunların sonucunda karar vermesini sağlayan bir tekniktir.
 Bu teknik Lateral (yanal) düşünceye (alternatifli düşünme) dayanır.
 Öğrenci merkezlidir.
 Bu teknik karşılıklı tartışma yapılmadan bireye kendisi ya da başkaları adına düşünebileceği ve düşüncelerini ayrıştırabileceği bir ortamda düşünmesini sağlamak amacıyla karar verilecek her durumda kullanılabilir.
 Bu teknik eleştirel (mavi), yaratıcı (yeşil), empatik ve analitik düşünme becerilerini geliştirmek için kullanılır.
 Özellikle doğru karar vermeyi öğretmek için uygun bir metottur.
 Bu teknikte 6 farklı renkte ve şekilde şapka vardır. Şapkalara yüklenen anlam da renklere bağlı olarak değişmektedir.
 Her şapka tek tek takılarak o şapkanın rengine göre düşünülmektedir.

Beyaz şapka: Açık ve tarafsız olunur. Net bilgiler, sayısal veriler ortaya koyulur. Yorum yapılmaz, nesnel olunur.
Kırmızı şapka: Duygusal tepkiler açıklanır. Korku, sezgi, şüphe, beğeni gibi duygular dile getirilir.
Siyah şapka: Tehlikeler ve riskler bilinir. Olumsuzluklar, dezavantajlar dile getirilir. Karamsarlık ve kötümserlik şapkasıdır.
Sarı şapka: Avantajları ve faydalar sıralanır. Karar alınması durumunda sağlanacak yararlar, avantajlar, olumlu yönler ortaya koyulur. İyimserlik şapkasıdır.
Yeşil şapka: Yaratıcılık ve üretkenlik kullanılır. Kararın alınamaması durumunda alternatif ve yeni fikirler ortaya koyulur.
Mavi şapka: Serinkanlı bir şekilde sonuçlar toparlanır, çözümler önerilir. Diğer şapkalarda ortaya koyulan fikirler bu şapkada bir arada ele alınır. Tarafsızlık şapkasıdır ve en son takılacak şapkadır.

YARARLARI
 Çok yönlü (Lateral) düşünmeyi öğretir. Yani bir konunun farklı yönlerini görmeyi öğretir.
 Etkin katılımdan dolayı kalıcı öğrenmeler sağlar.
 Eleştirel (mavi şapka), yaratıcı (yeşil şapka), empatik ve analitik düşünme becerilerini geliştirir.
 Doğru karar vermeyi öğretir.
 Bilinçli düşünmeyi öğretir ve düşünme etkinliğini belli bir düzene sokar.
 Bu teknik bir konuya ait 6 değişik açıdan bakmaya olanak sağladığı için sistematik düşünme yeteneğini geliştirir ve tek bir noktaya takılıp kalmayı engeller.

SINIRLILIKLARI
 Zaman alıcıdır.
 Hedeften sapılabilir ve konu dağılabilir.
 Kalabalık sınıflarda kullanımı zordur.
 Farklı öğrenciler aynı konuya ilişkin farklı duygu, tutum ve inanışa sahip olabileceğinden tüm sınıfla ortak karar alınamayabilir.

ALTI AYAKKABILI UYGULAMA

ÖZELLİKLERİ
 Bu teknik altı şapkalı tekniğinin geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır.
 Öğrencilerin daha önce karşılaşmadıkları farklı durumlara uyum sağlamasını ve nasıl davranmaları gerektiğini öğreten tekniktir.
 Bu teknik sayesinde insanlar belli bir durum için gerekli olabilecek davranış türünü öğrenirler.
 Problemlere uygulamalı çözümler aranır.
 Farklı davranış biçimlerini öğretir.
 Bu teknik Lateral (yanal) düşünceye (alternatifli düşünme) dayanır.
 Öğrenci merkezlidir.
 Bu teknikte 6 farklı renkte ve şekilde ayakkabı vardır. Ayakkabılara yüklenen anlam da renklere bağlı olarak değişmektedir.
 Bu teknikte aynı olay karşısında farklı iki ayakkabı uygulanabilmektedir.

Lacivert (resmi) ayakkabı: Resmiyeti ifade eder. Kurallara, resmi prosedürlere göre eylemde bulunulur.
Gri (spor) ayakkabı: Net olmayan durumları, resmi dışılığı, sessizliği, rahatlığı ifade eder. Problemle ilgili objektif bilgiler araştırılıp toplanır ve bunlar kullanılır.
Kahverengi (yürüyüş) ayakkabısı: Karmaşık durumları ifade eder. Zor koşullarda kullanılabilecek pratik ve sağlam ayakkabıdır. İnisiyatiflerden yararlanmayı, esnekliklerden faydalanmayı ifade eder.
Turuncu (lastik) çizme: Tehlikeyi, aciliyeti, krizi ifade eder. Duygular ön plandadır. Tehlikeyi azaltmayı öngörür. Uygulamaya geçmek için cesaret gerekir.
Pembe (ev) terlikleri: İnsancıllığı, sıcaklığı, duyarlılığı, empatiyi ifade eder. İnsanları korumayı, insanların duygu ve hassasiyetlerine karşı duyarlı olmayı anlatır.
Mor (binici) çizmeler: Yetkiyi ifade eder. Liderlik ve hâkimiyetlik söz konusudur. Resmi bir yetkiye dayanarak liderlik rolünün oynandığı ayakkabıdır.

YARARLARI
 Öğrencinin ilgi ve güdülenme düzeyini artırır.
 Öğrenciye bir olay karşısında farklı davranış biçimlerini öğreterek, belirli bir davranış kalıbına takılıp kalmasını engeller.
 Öğrencinin çevresini algılayıp anlamasını sağlayacak bir dizi hazır kalıp sunar.
 Aynı durumda birden fazla davranış biçimi (birden fazla ayakkabı) kullanıldığı için analitik düşünmeyi ve yaratıcılığı geliştirir.

2010 KPSS: Lale Öğretmen derste haberleşme ile ilgili konu işlerken öğrencilere “Televizyon hiç olmasa hayatımız nasıl olurdu?” sorusunu sorar. Öğrenciler olayı tarafsız, olumlu, olumsuz gibi çok yönlü olarak düşünürler. Soruya ilişkin yeni çözümler bulurlar, duygularını tanımlarlar, analiz ederler ve farklı fikirleri empati yaparak değerlendirirler.
Lale Öğretmen’in bu örnekte kullandığı öğretim tekniği Altı şapkalı düşünmedir.

2013 KPSS: Öğretmen, sınıfında altı düşünce şapkası tekniğini uygulamak istemektedir. Bu amaçla sınıfa getirdiği yarısı dolu bir su bardağını masasına koyar. Düşünce şapkalarını da öğrencilere dağıtarak öğrencilerinden şapkaların rengine uygun yorumlar yapmalarını ister. Buna göre, aşağıdaki öğrenci yorumu–şapka rengi eşleştirmelerinden hangisi
yanlıştır?

A) Bardağın yarısı boştur. – Siyah
B) Bu güzel bardağın içindeki su, hayatı temsil etmektedir. – Kırmızı
C) Bu su temiz değildir. – Yeşil
D) Bardağın yarısı doludur. – Sarı
E) Bardağın yarısı dolu, yarısı boştur. – Mavi

SINIRLILIKLARI
 Zaman alıcıdır.
 Hedeften sapılabilir ve konu dağılabilir.
 Kalabalık sınıflarda kullanımı zordur.

2011 KPSS
Aşırı yağmurun olduğu, sellerin büyük çevresel zararlara yol açtığı günlerde, Mustafa Öğretmen, “Yağmurlar sayesinde bu yıl kurak geçmeyecek.” der.
Mustafa Öğretmen’in yukarıdaki davranışından yola çıkarak altı şapkalı düşünme tekniğinden hangi şapka rengine uygun davrandığını bulan öğrenciler, ders boyunca aynı şapka rengine uygun tepkiler vereceğini bilmektedirler.
Buna göre, Mustafa Öğretmen’in ders boyunca aynı şapka rengine uygun olarak aşağıdaki davranışlardan hangisini göstermesi beklenmez?
A) Sanayileşmenin öneminden ve bunun doğanın yararına olduğundan bahsetmesi
B) Yaşanmış nükleer santral kazalarını örnek göstererek olası riskler üzerinde durması
C) Okunan hikâyedeki kötü adamın iyi yönlerinin de olduğunu söylemesi
D) Buzulların erimesiyle yeni petrol rezervlerine ulaşılacağını ve bunun enerji kaynakları açısından yararlı olacağını belirtmesi
E) Sera gazlarının salınımına sınırlama getirilmemesinin ekonomik kalkınmaya katkı getireceğini ifade etmesi
Cevap: Sürekli takılan şapka iyimserlik ve olumlu şapka olan “sarı” şapkadır. Oysa B şıkkında risk, tehlikeleri ön plana alan, karamsarlık ve olumsuz şapka olan “siyah” şapkadır. Cevap B şıkkıdır.

BENZETİM (SİMÜLASYON)

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencilerin sınıfında içinde veya dışında bir konuyu, olayı, durumu yapay ortamda gerçekmiş gibi ele alıp, üzerlerinde çalışma yapabildikleri bir tekniktir.
 Öğrenmeyi desteklemek amacıyla kullanılır.
 Önemli olan, gerçeğine uygun bir ortam oluşturmaktır.
 Psikomotor (devinişsel) becerileri kazandırmak ve öğrencileri ileride alacakları tehlikeli ve riskli rollere hazırlamak amacıyla kullanılır.
 Tehlikeli ve karmaşık durumlarda kullanılır. Örneğin paraşütçü, astronot, dalgıç, sürücü, pilot, doktor eğitiminde, deprem ve yangın tatbikatında kullanılır.
 Maliyetlidir. Fakat gerçek durumuna göre maliyeti azaltır.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temellidir.
 Öğrenci merkezlidir.
 Benzetim tekniği bilgisayarda hazırlanmış yazılımlar ile (simülasyon) bilgisayarda da kullanılabilir.

YARARLARI
 Maliyetlidir. Fakat gerçek durumuna göre maliyeti azaltır (ekonomiklik sağlar).
 Güvenliği sağlar (iş kazalarını önler).
 Güdülenmeyi artırır.
 Analiz ve sentez gücünü geliştirir.
 Yaratıcılık ve psikomotor becerileri geliştirir.
 Gerçek yaşam becerileri kazandırır.
 Kişiler arası iletişim becerilerinin geliştirilmesine ve sosyalleşmeye katkı sağlar.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temelli olduğu için öğrenilenler daha kalıcı hale gelir.
 Bireyin ileride alabileceği riskli rollere daha iyi hazırlanmasını sağlar ve böylece bireyin kendine güven duygusunun artmasına katkı sağlar.

SINIRLILIKLARI
 Diğer metotlara göre daha maliyetlidir.
 İyi hazırlanmamış benzetim ortamları gerçeğini yansıtamayabilir.
 Kendine güvenen öğrencilerin diğerlerine göre daha aktif rol olmasına neden olur ve diğerlerinin daha pasif bir durumda kalmasına da neden olur.

2011 KPSS: Olası bir savaşta hava bombardıman birliklerinde görev alacak askerler için sanal savaş ortamları oluşturulmuş ve savaş anında ne zaman ne yapmaları gerektiğine ilişkin bilgi ve beceri kazanmaları için eğitim verilmiştir.
Bu örnekte askerlere eğitim verilirken hangi öğretim yöntem ya da tekniğinin kullanıldığı söylenebilir? Cevap: Benzetim

ANALOJİ (METAFOR)

ÖZELLİKLERİ
 Bir olguyu kavramak veya bilgiye ulaşmak için, bilinen bir kavram ile bilinmeyen kavram arasında benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyarak gerçekleştirilen kavramsal benzetmelerdir.
 Analoji yabancılık çekilen bir kavramın, yabancılık çekilmeyen kavramlara benzetilerek açıklanmasıdır.
 Analojiler daha çok üç şekilde kullanılır. Basit analoji doğrudan bir şeyin başka bir şeye benzetilmesidir. Örneğin; beynin ceviz içine benzetilmesidir. Hikâye analojilerinde benzetilecek olan hikâye şeklinde sunulur. Resimli analojilerde bir olayı açıklamak için konuyla benzetme yapılacak resim ve şekiller sunulur. Örneğin, hücre bir fabrikaya şekil üzerinde benzetilerek sunulur.
 Öğrenci süreçte aktif ve katılımcı olur.
 Öğrencilerin kavramları anlamlı hale getirmesine yardımcı olur.

YARARLARI
 Öğrencilerin soyut ve bilimsel kavramları daha kolay öğrenmelerini sağlar.
 Kavram yanılgılarının önlenmesine yardımcı olur.
 Öğrenmeyi somutlaştırarak konuların daha iyi anlaşılmasını sağlar.
 Öğrencilerin yaratıcılık, analiz etme ve ilişkilendirme becerilerini geliştirir.

2010 KPSS: Türkçe dersinde kompozisyon yazarken giriş bölümünün önemini vurgulamak isteyen bir öğretmen öğrencilerine “Kompozisyonumuzun giriş paragrafı bel kemiğimiz gibidir; bel kemiğinde problem olan bir insan nasıl yürüyemezse, giriş paragrafı yeterince ilgi çekici olmayan bir kompozisyonu da kimse okumak istemez.” der.
Bu derste öğretmen Analoji tekniğini kullanmıştır.

SINIRLILIKLARI
 Benzetilecek olan kavram ile benzetilen kavram arasında ilişki yoksa öğrencilerde yanlış öğrenmeler ve kavram yanılgıları oluşabilir.
 Yanlış ilişki kurulan analojilerde istenmeyen durumlar görülebilir.

UYARI: Analoji ve benzetim benzer tekniklerdir. Analojide kavramsal benzetimler vardır. Örneğin bir öğretmenin vücuttaki kan dolaşımını şehrin trafik işleyişine benzetmesi analojidir. Benzetim de ise gerçeğe benzetmek (yapay ortam oluşturmak) ve uygulama vardır.
2013 KPSS: Fen ve teknoloji dersinde Bahar Öğretmen, beynin görevlerini anlatırken Türkiye haritası üzerinde Ankara’yı beynin yerine koyarak anlatmaya çalışmıştır. Bahar Öğretmen’in bu uygulaması metafor (analoji, benzeşim) tekniğidir.

SORU-CEVAP YÖNTEMİ

ÖZELLİKLERİ
 Dersin başında öğrencilerin konuya ilişkin ön öğrenmelerini kontrol etmek, öğretim sürecinde öğrencilerin ilgisini çekmek ve öğrencileri öğrenmeye karşı güdülemek, ders boyunca konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek ve öğretim sürecinin sonunda özet ve değerlendirme yapmak için bu teknik kullanılır.
 Sorular öğretmenle öğrenciler arasında üretken iletişim süreçleri oluşmasını sağlar ve öğrenmeyi artırır.
Soru-cevap yönteminde dikkat edilecek hususlar

  • Öğretmen soruyu sorduktan sonra herkesin cevabı bulabilmesi için kısa bir bekleme süresi vermelidir.
  • Sorular öğrencilere rastgele yolla sorulmalıdır. Gönüllü öğrencilere öncelik verilmelidir.
  • Soruya doğru cevap verenler pekiştirilmeli, yanlış cevap verenlere ipucu, dönüt ve düzeltme verilerek öğrencilerin doğru cevaba ulaşması sağlanmalıdır. Yanlış cevap verenler rencide edilmemelidir ve aşağılanmamalıdır.
  • Sorular, öğrencilerin düzeyine uygun olmalıdır. Öğrencilerin doğru cevaplayabileceği düzeyde sorular sorulmalıdır.
  • Dersin başında düşük düzeyli daha sonra yüksek düzeyli sorular sorulmalıdır.
  • Sorular açık, net ve anlaşılır sorulmalı, bir defada bir soru sorulmalı, sorular mantıklı bir sıra ile sorulmalıdır.
  • Soru ve cevaplar gerekmedikçe tekrar edilmemelidir ve evet-hayır cevabı olan sorulara sıklıkla başvurulmamalıdır.
  • Mümkün olduğunca farklı öğrencilere söz verilmelidir ve öğrencilere isimleriyle hitap edilmelidir.
  • Öğretmen soru sorarken ve cevapları alırken yumuşak, ılımlı, güven veren bir görüntü vermeli, öğrencileri cesaretlendirmeli ve öğrencilerin öğretmene soru sormasına imkân verilmelidir.
    2013 KPSS: Derste soru-cevap yöntem veya tekniğinin kullanılmasında uyulması gereken en temel kural:
    Kazandırılacak niteliklerle tutarlı sorular sorma’dır.

YARARLARI
 Kalabalık gruplarda da kullanılabilir.
 Öğrencini düşünmeye, konuşmaya sevk ederek öğrenciyi aktif kılar ve öğrenci katılımını sağlar.
 Öğretmen-öğrenci ile öğrenci-öğrenci etkileşimini sağlar ve artırır.
 Öğrenme durumlarıyla ilgili geri bildirim sağlar.
 Her dersin öğretimine ve öğrenme düzeyine uygundur.

SINIRLILIKLARI
 Sürekli kullanımı dersi sıkıcı hale getirebilir ve öğrencilerin gergin olmasına neden olabilir.
 Öğrencinin düzeyine uygun sorular sorulması zaman zaman mümkün olmayabilir.
 Soru cevap tekniğini kullanmayı öğretmen iyi bilmezse yöntem etkili olarak kullanılamaz.
 Uygulanması sırasında çok zaman kaybedilebilir.

EĞİTSEL OYUN

ÖZELLİKLERİ
 Öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini ve rahat ortamda tekrar edilmesini sağlayan, yetenekleri ortaya çıkaran bir tekniktir.
 Öğretimin alt kademelerinde (okulöncesi, ilkokul) etkilidir.
 Dersin giriş kısmında daha etkilidir.
 Öğrenci merkezlidir.
 Oyunun belli bir amacı (hedefe yönelik) olmalıdır.
 Ortam neşeli, eğlenceli ve rahat olmalıdır.
 Oyun öğrencilerin olgunlaşma seviyesine uygun olmalıdır.
 Oyun kuralları sınıftaki herkesin katılımına izin vermelidir.
 Oyun kuralları açık ve net bir şekilde anlatılmalıdır.
 Oyunlarda yarışmalar düzenlenebilir, kazanan-kaybeden olabilir.
 Öğretmen oyunda danışma hizmeti verir, gerekirse hakem olabilir.
 Sıkça kullanılan eğitim oyunları: kukla, tahta, kart, çizgi, yapbozlar, bulmacalar, Legolar ve bilgisayar oyunlarıdır.

YARARLARI
 Öğrenciye neşeli ve rahat bir ortam yaratarak, dersin monoton geçmesini engeller.
 Konular oyunlarla ilgi çekici hale getirilir.
 Sosyalleşmeyi sağlar.
 Çok yönlü gelişim sağlar.
 Problem çözme, kritik düşünme, kavram öğretimi, strateji geliştirme gibi becerileri kazandırır.
 Yaratıcılık, paylaşma ve empati becerileri gelişir.
 Kural koymayı, kurallara uymayı, oyun kurallarına uyulmaması durumunda yaptırımlara razı olmayı, katlanmayı ve sonucunda ödenecek bir bedel varsa bunu ödemeyi öğretir.

SINIRLILIKLARI
 Hedeften sapılabilir, konu dağılabilir.
 Ayrılan zaman yetmeyebilir.
 Her oyun tüm öğrencilerin ilgisini eşit düzeyde çekmeyebilir.

2011 KPSS: Cemil Öğretmen, sınıfın zeminine bir üçgen çizer ve bu üçgenin köşelerini mutluluk köşesi, mutsuzluk köşesi ve kızgınlık köşesi şeklinde isimlendirir. Daha sonra öğrencilere birkaç örnek durum verir. Verilen durumlarda hangi duyguyu hissederlerse üçgenin o köşesine gitmelerini ve hissettikleri duyguyu ifade eden bir cümleyi yüksek sesle söylemelerini ister. Bu örnekte Cemil Öğretmenin kullandığı yöntem veya teknik nedir? Cevap: Eğitsel oyun

ROL OYNAMA (YAPMA)

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencilerin örnek olarak verilen bir problem durumundaki insanın yerine kendisini koyarak o insanın hissettiği duyguları ve davranışları anlamasını sağlayan bir tekniktir. Yani empati becerisini geliştirmeye yönelik bir tekniktir.
 Bu teknik bir kavramı ya da beceriyi öğretmek ve geliştirmek, öğrencileri tanımak, öğrencileri derse katmak amacıyla da kullanılabilir.
 Öğrencileri gerçek yaşamda karşılaşılabilecek sorunlara önceden hazırlamaya imkân tanır.
 Öğretmen, yönlendirici konumdadır ve gerekirse rol alır.
 Bütün öğretim kademelerinde kullanılabilir.
 Öğrenci merkezlidir.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temellidir ve kalıcı öğrenmeler gerçekleşir.
 Öğretmen öğrencilere senaryoyu verir (senaryo öğrencilerle birlikte seçilebilir), senaryodaki roller sınıfın katılımıyla ve görüşleriyle dağıtılır (öncelik gönüllü öğrencilerde olmalı). Sonra öğrencilere hazırlık için yeterli süre ve imkân sağlanmalıdır. Öğrencilerin bir kısmı oyuncu, bir kısmı seyirci olur. Sınıfın önünde oyunun oynanması sağlanır. Son olarak, oyun dersin amaçları ve içerikleri doğrultusunda sınıf ortamında tartışılır ve değerlendirme yapılır (Rol alanlar rolüne büründükleri kişilerin yerine geçtiğinde neler hissettiğini sınıfta anlatır. Değerlendirme de psikolojik analizlere girilmemeye özen gösterilir).

YARARLARI
 Öğrencilerin sosyalleşmesine katkı sağlar.
 İletişim becerilerinin (empati ve grup etkileşimi) gelişmesine katkı sağlar.
 Jest ve mimiklerini kullanan bireyin, psikomotor becerilerini geliştirir.
 Öğretmenlere öğrencilerini tanıma fırsatı verir.
 Öğrencilerin etkin katılımını artırır.
 Öğrencilerin hem kendi hem de başkalarının görüşlerini ve duygularını anlamasını sağlar.
 Öğrencilerin problem çözme becerisini geliştirir.
 Öğrencilerin farklı durumlarda olası çözümleri görmesini sağlar.
 Öğrenme ortamını daha eğlenceli hale getirerek ilgiyi ve güdülenmeyi artırır.
 Oynanan rol üzerindeki duygu ve düşüncelerin tartışılarak gelişmesini sağlar.

DRAMA

ÖZELLİKLERİ
 Bir olayın öğrenciler tarafından yaratıcılık, taklit yapma, davranışları yansıtabilme becerilerine dayalı olarak izleyiciler önünde tümüyle canlandırılmasıdır. Yani drama, bir olayın taklit ve canlandırma esasına dayalı olarak anlatılmasıdır.
 Bu teknikle öğrenciler hangi durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini yaşayarak öğrenirler.
 Öğrenci merkezlidir, tüm sınıfın katılımını gerektirir ve bu sayede sınıfın canlılığı arttırılmış olunur.
 Dramada roller öğretmen tarafından dağıtılır ve rolün nasıl gerçekleştirileceğini öğrenci belirler.
 Dramada olaylar, akışına bırakılır, drama bitmeden sonucu kimse bilemez, drama bitince konu öğrencilerce tartışılır.
 Genelde uygulanan 5 türlü drama vardır.

  • Psikodrama: Psikolojik tedavi amaçlıdır. Amaç; insanların düşünce ve davranışlarında tutarlı olmalarına yardımcı olmaktır. Kişinin kendi uyguladığı, konunun kişiye ait olduğu ve uygulanmasının uzmanlık gerektiği dramadır.
  • Sosyodrama: Kişinin problemle ilgili bir başkasını oynadığı dramadır. Sosyal sorunların irdelenmesinde kullanılır.
  • Eğitici drama: İstendik niteliklerin öğrencilere kazandırılmasında kullanılan dramadır.
  • Biçimsel (formal) drama: Öğrencinin oynayacağı rol tamamen öğretmene ve senaryoya bağlıdır. Önceden plan gerektirir. Yetişkin öğrenci gruplarında uygulanır Örneğin; okul piyesleri, pandomim, Karagöz ve Hacivat oyunları.
  • Yaratıcı (informal-doğal) drama: Belirli karakterleri öğrenciler hazırlık yapmadan; hemen canlandırırlar. Senaryo önceden belli değildir. Öğrencilere kendi sözcükleriyle açıklama yapma olanağı verilir. Doğaçlama becerisi en yüksek düzeyde kullanılır. Amacı öğrencilerin, yeni bir şey üretmelerini geliştirmektir. Öğrencilerin kendilerini ifade etmelerine, sahip olduğu bilgi ve yaşantıları üzerine hayal ettikleri dünyayı oluşturmalarına olanak sağlar.

YARARLARI
 Var olana farklı bakarak yeni ilişkiler kurmayı ve yeni bir ürün ortaya koymayı sağlar (yani yaratıcılığı geliştirir).
 Bireylerin problem çözme becerilerini geliştirir.
 Sosyalleşmeyi sağlar ve özgüven duygusunu geliştirir.
 İletişim ve dil becerilerini (kendini ifade etme, etkili dinleme ve anlama becerilerini) geliştirir.
 Bilgilerin kullanılmasını sağlayarak, bilgilerin tekrar edilmesini sağlar, bilgiler pekiştirilir ve genişletilir.

MİKRO ÖĞRETİM

ÖZELLİKLERİ
 Öğretmen adaylarının eğitiminde, hazırladıkları ders planına uygun olarak işledikleri dersin videoya kaydedildiği (5-20 dakika), dersi verenin ve diğer öğretmen adaylarının video kayıtlarının bir öğretim elemanıyla birlikte izlenerek değerlendirildiği tekniktir.
 Değerlendirme sonuçlarına göre öğretmen adaylarına dönüt ve düzeltme imkânı verilir, öğretmen adayı düzeltmelerden sonra tekrar dersi işler (öğret-tekrar öğret akışı).
 Daha çok öğretmen yetiştirmede (hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimde) kullanılır.
 Deneyim, uygulama ve psikomotor hedef alanlarına yöneliktir.
 Dönüt sistemi üzerine kurulu bir tekniktir.
 Yaparak-yaşayarak öğrenme temeline dayalıdır.

YARARLARI
 Uygulamayı yapan öğretmen adayı eleştirilirken eleştiriye tahammülü ve deneyimlerden ders çıkarmayı (yansıtıcı düşünmeyi) geliştirir.
 Uygulamayı değerlendiren öğretmen adayları ise değerlendirme (eleştirel düşünme) becerisini kazanır.
 Mesleki deneyim kazandırma ve uygulama olanağı verir. Böylece gelecek deneyimler için kaygıyı da azaltır.
 Kayıt cihazları kullanılırsa, öğretmen adayına öz değerlendirme imkânı sağlar.
 Anında geribildirim imkânı sağlar.

DENEY VE LABORATUVAR

SINIRLILIKLARI
 Zaman alıcıdır ve kalabalık sınıflarda etkisi azdır.
 Teknolojik olanaklar açısından kısıtlı olan kurumlarda video kamera bulunmayabilir.
 Ölçüte göre ve iletişim kurallarına göre yapılmayan eleştiriler kırıcı olabilir.
 Uygulama sırasında uygulamayı yapan öğretmen adayı heyecanlanabilir ve gerçek performansını sergilemeyebilir.

2010 KPSS
Mikro öğretim yöntem ya da tekniğinin kullanıldığı bir sınıfta, Meral sınıf arkadaşlarına örnek bir ders anlatımı yapacaktır.
Aşağıdakilerden hangisi Meral’in mikro öğretim uygulamasında en fazla öneme sahiptir?
Cevap: Örnek ders anlatımının görüntülü kayıt edilmesini sağlama

ÖZELLİKLERİ
 Bilimsel bir gerçeği öğrencilere kanıtlamak ya da göstermek içi kullanılır.
 Ayrıca kuramsal (teorik) bilgileri uygulamaya dönüştürmek için kullanılır.
 Öğrenci merkezlidir.
 Tüm öğrencilerin deneye ve laboratuar çalışmasına katılması mümkün değilse öğretmenin yaptığı uygulamayı öğrencilerin izlemesi sağlanmalıdır.
 Öğrenciler bireysel veya gruplar halinde kurulan düzeneklerde çalışabilirler.
 Koşullar önceden belirlenmeli ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.
 Öğretmen önceden gerekli denemeleri ve hazırlıkları yapmalıdır.

YARARLARI
 Tehlikeli uygulamalarda güvenlik önlemleri almayı öğretir.
 Bilgiyi kullanmayı öğretir.
 Bireysel veya grupla araç-gereç ve materyal kullanımını öğretir.
 Psikomotor, uygulama, planlama-yönetme, araştırma, düşünme, karar verme, problem çözme, gözlem ve değerlendirme becerisi kazandırır.

SINIRLILIKLARI
 Gerekli önlemler alınmazsa tehlikeli olabilir.
 İyi bir planlama yapılmamış ise amaca ulaşmayabilir.
 Araç-gereç temini açısından maliyetlidir.
 Her öğrenciye araç-gereç temin edilemeyebilir.

İSTASYON

ÖZELLİKLERİ
 Bütün sınıfın her aşamada (her istasyonda) eş zamanlı çalışarak bir önceki grubun yaptıklarına katkı sağlayarak bir basamak ileri götürmeyi, yarım kalan işi tamamlamayı öğreten bir yöntemdir.
 Farklı etkinliklerden yararlanarak tüm öğrencilerin ortak bir ürün ortaya koyması için kullanılır.
 Öğrenci merkezlidir Her öğrenci düzeyi için uygundur.
 Tüm sınıfın katılımını gerektirir ve Öğrencilere birlikte çalışma olanağı verir.
Uygulanması:

  • Tek bir konu belirlenir ve Öğretmen sınıfın tamamını 3, 4, 5 veya 6 istasyona böler.
  • İstasyonların isimleri yaptırılmak istenen etkinliğe göre değişir (Afiş, slogan, öykü, şiir, drama, örnek olay vb.).
  • Her istasyonda etkinliğin gereği araç gereçler önceden hazır olarak yer alır.
  • Her istasyona gidecek öğrenciler belirlenir.
  • Her gruba bir gözlemci ya da istasyon şefi atanır (Öğretmen de olabilir).
  • Şef gruba kılavuzluk yapar, iş bitince ürünleri toplar.
  • Oluşturulan istasyon sayısı kadar istasyonları öğrenciler sırayla gezer ve yaklaşık 10’ar dakika o istasyonlarda daha önceden yapılan etkinliği (eksik kalan) tamamlamaya çalışırlar.
  • Tüm grupların tüm istasyonlarda çalışması sağlanır. İlk istasyona gelindiğinde teknik sona erer.
  • Süre sonunda tüm grupların işleri toplanır. Yapılan çalışmalar sergilenir, şiirler okunur, afişler asılır.

YARARLARI
 Öğrencilerde ilgi ve güdülenmeyi artırır ve öz güven duygusunu geliştirir.
 Çekingen öğrencilerin öğretim sürecine aktif olarak katılımını sağlar.
 Tüm sınıfın katıldığı birikimli bir ürün ortaya konulur.
 Etkinlik temelli bilgiler ve beceriler kazanılmasını sağlar.
 Öğrencilerde işbirliği, yaratıcılık, başlanmış bir işe katkı getirme ya da işi bitirme, özel yetenekleri ortaya çıkarma, kurallara uyma, iletişim gibi yetenek ve becerileri geliştirir.

SINIRLILIKLARI
 İstasyon daha çok sınıf içi uygulamadır. Ama tüm sınıfta uygulamak zordur. Çünkü sınıfta gürültü, kargaşa gibi durumlar olabilir. İstasyon sınıf dışında kurulursa bu öğrenme merkezini ve öğrencileri denetlemek zordur.
 Gruplardaki bütün öğrencilerin etkin olmasını sağlamak güçtür.

2013 KPSS: Öğrencilerini dört gruba ayıran bir öğretmen, sınıfında dört köşeye yerleştirdiği masalara sürüngenlere, balıklara, kuşlara ve memelilere ait resimler koymuştur. Her bir grubun, masaları dolaşarak her bir masada belirtilen hayvan grubuna yönelik bir pano hazırlamalarını istemiştir. Gruplar daha önceden belirlenen plana göre tüm masalardaki çalışmaları tamamlamıştır. Öğretmenin bu uygulaması istasyon tekniğidir.

KONUŞMA HALKASI

ÖZELLİKLERİ
 Bir olay, konu, durum ya da öyküdeki bir kişinin yerine öğrencilerin sırayla kendilerini koydukları ve böyle bir durumda neler hissedeceklerini ve nasıl davranacaklarını paylaştıkları bir tekniktir.
 Öğrenci merkezlidir.
 Öğrencilere farklı görüşlere saygı göstermeyi ve bazı duyguları anlayabilmeyi öğretmek için kullanılır.
 Ayrıca öğrenciler arasındaki ilişkileri ve iletişimi geliştirmek için de bu teknik kullanılır.
 Öğretmen hoş geldin konuşmasıyla açılışı yapar ve olayı, konuyu veya problemi sınıfta paylaşır.
 Öğrenciler daire şeklinde oturur (2-12 kişi) ve “Sizce ne hissetmiştir?” , “Ne düşünmüştür?” gibi sorular karşısında dairedeki öğrenciler sırayla görüşlerini bildirir.
 Cevap vermek istemeyen öğrenciler atlanabilir fakat daha sonra onlara tekrar dönülmelidir.
 Öğrencilerin kendilerini rahat hissedebileceği bir ortam yaratılır ve bu nedenle eleştiri yoktur.
 Öğrenciler birbirleri üzerine değil, fikirler üzerine tartışırlar.
 Herkes fikrini paylaştıktan sonra öğretmen de görüşlerini açıklar ve çalışma özetlenir.

YARARLARI
 Öğrencilere empati becerisi kazandırır ve geliştirir.
 İletişim, kendini ifade etme, grup içinde konuşma, dikkatli dinleme, farklı görüşlere saygı gösterme gibi becerileri geliştirir.
 Duyguları ve düşünceleri ayırt etmeyi öğretir.

SOKRAT TARTIŞMASI

ÖZELLİKLERİ
 Bu yöntem soru-cevap şeklinde geçen iki aşamalı diyalektik (diyalog) bir metottur.
 İki aşamalı bu metodun ilk aşaması olan ironi (alaycı konuşma) aşamasında; diyaloglar yoluyla insanların iyi bildiklerini sandıkları, kesin emin oldukları konularda onlara çeşitli sorular sorarak bu bilgilerin hiç de kesin olmadığı hissettirilerek şüpheye düşürülür. İkinci aşama olan doğurtma aşamasında ise: soruların tipini değiştirerek (konuyla ilgili ipucu içeren sorular sorarak) onlarda var olan bilgileri ortaya çıkarmayı amaçlar.
 Öğretmen öğrencisine çeşitli sorular sorarak öğrencilerin eski

YARARLARI
 Sorularla yönlendirilen öğrencinin bilgiyi keşfetmesini sağlar.
 Öğrencinin öğrenmeyi öğrenmesini sağlar.
 Öğrenciye eleştirel düşünme ve tartışma becerilerini kazandırır.
 Düşünme ve iletişim becerilerini geliştirir.
 Öğrencinin yeni bilgileri ön bilgileriyle (eski bilgileriyle) ilişkilendirmesine yardımcı olur.

UYARI

SINIRLILIKLARI
 Kalabalık sınıflarda uygulanması zordur.
 Yaşı küçük öğrencilerde uygulanması zordur.
 Her konu için uygun sorular hazırlanmayabilir.
 Bu yöntemi uygulamak için soru-cevap yönteminin iyi bilinmesi gerekir.
 Öğrencilerin üst düzey anlama ve tartışma becerilerinin gelişmiş olması gerekir.

bilgilerini kullanarak yeni bilgilere ulaşmasını amaçlar.
 Öğretmen bilgiyi öğrencilere buldurur. Kendisi kesinlikle söylemez. Çünkü Sokrates’e göre “Tüm bilgiler doğuştan insan zihninde vardır. Öğretmenin görevi ise bu bilgileri hatırlamasını (doğurtmayı) sağlamaktır.”
 Öğrenci merkezlidir.
 Kavrama ve daha üst düzey hedef davranışlar için kullanılır.
 Buluş yoluyla öğretim yaklaşımına temel oluşturur.

Bu yöntem soru-cevap yöntemiyle benzerlik taşımaktadır, fakat ikisi aynı metot değildir.
Soru-cevap tekniği; ön öğrenmelerini kontrol etmek, öğretim sürecinde öğrencilerin ilgisini çekmek ve öğrencileri öğrenmeye karşı güdülemek, ders boyunca konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek ve öğretim sürecinin sonunda özet ve değerlendirme yapmak için kullanılır. Soru-cevap tekniği, Sokrates tartışmasında öğrencinin ne bildiğini ortaya çıkarmak ve ona doğruları buldurmak amacıyla bir yol olarak kullanılabilir.

SOKRAT SEMİNERİ

ÖZELLİKLERİ
 Bu teknik bir tartışma tekniğidir ve Sokrat tartışmasını temele alır.
 Öğrencilerin ağır, anlaşılması zor ve üst düzey düşünme becerisi isteyen bir metin üzerinde çalışmasını gerektiren bir metottur.
 Öğrenci merkezlidir.
Uygulanması:
 Öğretmen tarafından verilen bir konu ardından (metin üzerinden) sorular yoluyla bir tartışma açılır.
 Tartışmada herkesin kendini ifade edebilmesi için bir daire (çember) oluşturulur. Kalabalık sınıflarda iç içe daireler oluşturulabilir. Bu durumda dış daireler gözlem yapar.
 Seminer kuralları belirlenir, seminer sırasında öğretmen daha çok soru sorarak rehber görevini yapar.
 Tartışma sonunda bireysel veya grupla birlikte süreç ve ürün değerlendirilmesi yapılır.

YARARLARI
 Analiz ve daha üst düzey davranışlar kazandırabilir.
 Öğrencilerin eleştirel, analitik ve lateral düşünme becerilerini geliştirir.
 Öğrencilerin mantıklı ve tutarlı konuşmasını sağlar.
 Öğrencilerin başkalarının görüşlerine saygı göstermesini ve toplumsallaşmasını sağlar.
 Öğrencilerin tartışma yöntemini kullanmasını sağlar.
 Bu teknik, düşünmeyi ve iş birliğini geliştiren açık uçlu bir tartışma ortamı sağlar.

SINIRLILIKLARI
 Ön bilgileri eksik olan öğrencilere uygulanması zordur.
 Semineri yönetecek öğretmen yönetimi iyi gerçekleştiremezse hedeften uzaklaşılabilir ve disiplin sorunları yaşanabilir.
 Kalabalık sınıflarda uygulanması zordur.
 Kullanılacak metin öğrencilerin seviyelerinin üzerinde olmadığında istenilen öğrenmeler ve hedefler gerçekleşmeyebilir.
 Küçük yaştaki çocuklar üzerinde uygulanması güçtür.

BALIK KILÇIĞI (NEDEN-SONUÇ DİYAGRAMI)

ÖZELLİKLERİ
 Bir problemin nedenlerini ve alt nedenlerini tanımlama sürecini yapılandırmaya yardım eden tekniktir.
 Tüm öğrencilerin derin ve nesnel bir görüş kazanmalarını ve problemin çeşitli bölümleri arasında ki önemli ilişkileri görmesini, öğrencilerin daha derin bir şekilde bir problem üzerinde yoğunlaşmasını sağlar.
 Problem çözme tekniklerinden biri olan bu teknik, öğrencilerin düşüncelerini organize etmeye yardım eder; ancak, problem için çözümler sağlamaz.
 Belirli bir sorunun ya da durumun olası nedenlerini belirlemek için kullanılır.
 Öğrenmesi ve uygulanması kolaydır.

Balık kılçığı tekniğinin adımları;

  1. Problemi tanımlama: Ele alınacak problem hakkında kısa bir bilgi verilir.
  2. Nedenler üretme: Yapılandırılmamış beyin fırtınası tekniğini kullanma (bu probleme neden olan faktörler nelerdir? Bu nedenler arasındaki ilişkiler nelerdir?). Yapılandırılmış beyin fırtınası tekniğini kullanma: (Round Robin 6-3-5,6 kişi 5 dakikada 3 fikir sunması).
  3. Diyagramın oluşturulması:
  • Sorun, balık kılçığının omurgasına veya başına yazılır.
  • Sorunun olmasına sebep olan nedenler önem sırasına göre tek tek balık kılçığının yan kılçığına yazılır.
  • Yazılan nedenler için bu neden oluştu? sorusu sorulur ve altına alt nedenler olarak sıralanır, incelenir.

Balık kılçığı tekniğinin etkili kullanılabilmesi için;

  1. Tekniğe başlamadan önce herkesin problem üzerinde hem fikir olduğundan emin olun.
  2. Kısa ve öz sözcükler kullanın.
  3. Nedenlerin ne olabileceğini düşünün ve onu okların üzerine ekleyin.
  4. Nedenlerin ayrıntılarını üzerine ekleyin.
  5. Herkesin birbirinin görüşüne saygılı olmasını sağlayın.

YARARLARI
 Birlikte çalışmayı, gerçeği aramayı, değişik görüşlere açık olmayı ve karşıt görüşlerin ortaya çıkmasını sağlar.
 Derin düşünme ve nesnel düşünme gibi becerileri geliştirir.
 Bir problemi oluşturan neden, alt neden ve özel nedenlerin ortaya koyulmasıyla öğrencide analitik düşünceyi geliştirir.
 Çalışma grubunun sorunun içeriğine odaklanmasını sağlar ve ayrıntılı neden-sonuç ilişkiyi çıkarmayı sağlar.

SINIRLILIKLARI
 Öğrencilerin problemlere çözüm üretmesini sağlamaz.
 Öğrencilerin problemle ilgili ön bilgileri yetersiz ise bu tekniği uygulamak mümkün olmayabilir.
 Üst düzey düşünme becerileri gereklidir.
 Küçük yaş grubu öğrencilere uygulamak zordur.

BİLİŞSEL ÇIRAKLIK

ÖZELLİKLERİ
 Öğrencinin bir uzmanı gözlemleyerek başladığı ve uzmanın giderek azalan desteği ile o işi kendi başına, hatta kendi biçemiyle yapar duruma geldiği öğrenme sürecidir.
 Bilişsel çıraklık, öğrenciye bilgiye nasıl ulaşılacağını, onu nasıl kullanabileceğini ve uygulayabileceğini yol gösterici bir uzman rehberliğinde kazandırma sürecidir.
 6 aşaması vardır:

  • Model Olma: Uzmanın, öğrenilecek işi öğrencilerin gözleyebileceği biçimde yapması
  • Çalıştırma: Uzmanın gözetiminde öğrencinin beceriyi sergilemesi

YARARLARI
 Bilişsel çıraklık uygulamaları motive edici ve öğrenciler için ilgi çekici bulunmaktadır.
 Öğrencilerin uzmanlar gibi düşünmelerini sağlar ve onları aktif hale getirir.
 Öğrencilerin doğal görevleri üstlenmesini sağlar.
 Öğrenilen bilgilerin kalıcı olmasını sağlar.
 İşbirliği içerisinde çalışma becerilerini geliştirir.
 Yansıtıcı ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir.

2012 KPSS

SINIRLILIKLARI
 Uzun zaman alabilir. Bu nedenle de öğrencilerin süreçte sabırlı olmasını gerektirebilir.
 Araç gereç ve kaynak bulmada sıkıntılar yaşanabilir.
 Yetenekli ve tecrübeli uzman öğreticilerin bulunmasında çeşitli zorluklar yaşanabilir.
 Öğrencilerde başarısız olma durumunda daha üst düzeyde kaygı ve hayal kırıklığına sebep olabilir.

  • Destekleme: Uzmanın öğrenciye yardım etmesi (İpucu verme, araç önerme, yapamadığı kısımları yapma)
  • İfade Etme: Öğrencilerin yaptıkları etkinliğin, akıl yürütmenin ya da çözdüğü problemin aşamalarını anlatması
  • Yansıtma: Öğrencinin sergilediği beceriyi uzmanın ya da diğer öğrencilerin sergiledikleri ile karşılaştırması
  • Öteleme: Gitgide azalan desteğin kalkması. Öğrencinin beceriyi kendine özgü şekilde sergilemesi

Okuma yazma öğretmeye çalışan 1. sınıf öğretmeni, yazma güçlüğü çeken iki öğrencisine her gün öğrettiği iki harfin yazılışını önce izletir, sonra yardım ederek parmaklarıyla havada, masada ve defterde bu harfleri yazmalarını sağlar. Öğretmen öğrencilere, yapamadıkları durumda yardımcı olur. Daha sonra öğrencilerin yazma becerisi ilerledikçe verdiği desteği yavaş yavaş çeker.
Öğretmenin bu uygulaması aşağıdakilerden hangisine en uygun örnektir? Cevap: Bilişsel çıraklık

GEZİ

ÖZELLİKLERİ
 Gezi tekniği, okul ve sınıf içinde yapılan eğitsel çalışmaları tamamlamak, ünitede geçen konuları doğal ortamında görmek ve okul ile yaşam arasındaki bağı kurmak amacıyla yapılan planlı ziyaretlerdir.
 Materyalin sınıfa getirilemediği, gerçek ortama ulaşma olanağının bulunamadığı durumlarda daha çok yapılır.
 Gezi mutlaka eğitsel bir değer taşımalı ve dersin amacına uygun olmalıdır.
 Gezi sonrası tartışmalar, geziyle ilgili değerlendirmeler, etkinlikler de mutlaka yapılmalıdır.
 Bu teknik bir konunun ya da ünitenin başlangıcında ve sonunda uygulanabileceği gibi, bazen bir konu sadece gezi tekniği ile de işlenebilir.
 Aşamaları; öğrencilerle birlikte gezinin amacı belirlenir, gezi yapılacak yer belirlenir, izin alınır, gezi planı

YARARLARI
 Var olanları, olayları, süreçleri gerçek ortamda gözleme olanağı sağlar.
 Öğrencilerin okulda öğrendiklerinin gerçek yaşamda olanlarla ilişki kurmalarını sağlar.
 Öğrencilerin ilk elden tecrübe yaşamaları (somut öğrenme yaşantıları) sağlanır.
 Okul-çevre ilişkisi gelişir ve gerçek yaşam becerileri kazanılır.
 Öğrenciler çok sayıda duyu organlarını kullanarak daha kalıcı öğrenmeler gerçekleştirir.
 Öğrencilere kurallara uyma, sorunları irdeleme, eleştirel düşünme, işbirliği, grupla çalışma becerilerini kazandırır ve geliştirir.

2012 KPSS

SINIRLILIKLARI
 İyi planlanmaması sonucu ortaya çeşitli olumsuzluk çıkabilir.
 Maliyetlidir ve masraflıdır.
 Gezi sırasında öğrencilerin kontrolünün zorluğu nedeniyle disiplinsiz davranışların oluşabilmesi
 Kurallara uymama durumlarının oluşabilmesi
 Bazı yaşamsal tehlikelerin oluşabilmesi
 Gezi tekniğinin uygulanmasının zorluğu nedeniyle uygulama kurallarına uymada güçlüklerin çekilmesi

hazırlanır, gezi plana gerçekleştirilir ve öğretmen-öğrenci katılımıyla sınıfta tartışılarak değerlendirilir.
 Geziler, sanal bir şekilde düzenlenirse sanal gezi adını alır. Sanal geziler, teknolojik ortamlarda tüm alan görülebilecek şekilde 360º bir açıyla izlenerek gerçekleşir.

Kütahya’da görev yapan bir sınıf öğretmeni öğrencileriyle birlikte “Beylikten Devlete” ünitesi kapsamında Bilecik’in Söğüt ilçesine bir gezi planı yapar. Gerekli ön hazırlıkları tamamladıktan sonra ilgili izinleri alarak geziye giderler. Geziden sonraki ilk derste öğretmen geziyle ilgili gözlemlerini paylaşır ve sınıfça bir değerlendirme yapılır. Bu etkinlikte yapılan en önemli hata aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: Gözlem faaliyetlerinin değerlendirilmesinin gezi sonrasına bırakılması

GÖZLEM
 Bir amaç doğrultusunda varlıkları/olayları doğal koşullarında ya da yapay ortamlarda (laboratuvar) planlı ve dikkatli izlemektir.
 Gözlem yoluyla daha çok duyu organı öğrenmeye katılır ve öğrenmeler hem desteklenmiş olur hem de kalıcı hale gelir.
 Yaşayarak öğrenme temellidir. Çevreden doğrudan bilgi edinilir. Bilimsel araştırma ve inceleme becerileri kazandırır.
 Gözlem yapılırken dikkat edilecek hususlar şunlardır:

  • Sistematik olmalı ve bir formatı olmalıdır. Gözleme başlamadan önce hedefler önceden belirlenmelidir.
  • Öğrencilere gözlenecek durum veya olay ile ilgili önceden bilgi verilmelidir.
  • Öğrenciler aynı olayı gözlemeli, sonuçlar karşılaştırılmalıdır.
  • Gözlemci gözlemi yaparken doğal ortamı bozmamalı, böyle bir durum gerçekleşirse gözlem de gizli gerçekleştirilmelidir.
  • Gözlem sonuçları vakit kaybetmeden kaydedilmelidir.

SERGİ
 Öğrencilerin, öğrenim sürecinde ürettikleri ürünlerin (resim, şiir, heykel vb.) değerlendirildiği ve paylaşmayı sağlayan bir tekniktir.
 Hazırlanan ürünler; sınıf sergileri, şiir, kitap, resim, heykel sergileri gibi etkinliklerle ortaya konulur ve incelemeye sunulur.
 Hem ürün hem de süreç değerlendirmeye olanak tanır.
 Öğrencilerin etkin katılımıyla yaparak öğrenmesini ve diğer ürünleri görerek öğrenmesini sağlar.
 Öğrencilerin yaratıcılığını, sorumluluk duygusunu, sanat anlayışını, çalışma ve değerlendirme becerisini geliştirir.
 Grup bilincini ve grup çalışma alışkanlığını geliştirir.
 Öğrencilerde öğrenme güdüsünü (motivasyon) artırır.
 Tekniğin sınırlılıkları; zaman alıcı ve masraflıdır.

KAVRAM HARİTALARI

ÖZELLİKLERİ
 İlgili kavramların genelden özele doğru, aralarındaki ilişkiye göre bir şema şeklinde gösterildiği görsellerdir.
 Bir kavram haritası daha geniş bir kavram başlığı altındaki kavramların birbirleriyle ilişkilerini gösteren iki boyutlu bir şemadır.
 Kavram haritaları; örümcek, zincir, balık kılçığı ve hiyerarşik olmak üzere 4 farklı şekilde hazırlanabilir.
 Anlamlı öğrenmeyi kolaylaştırmak, öğrenmenin kalitesini ölçmek ve bilgilerin organize edilmesini sağlamak amaçlı kullanılan bir öğrenme-öğretme tekniğidir.
Kullanılış Amaçları

  1. Öğrencilerle kavramların anlamlarını tartışmada,
  2. Kavram yanılgılarının tespitinde ve giderilmesinde,
  3. Yüksek seviyeli düşünme yeteneğinin geliştirilmesinde, 4.Öğrencilerin konuya ilişkin ön öğrenmelerini (hazırbulunuşluğunu) ortaya çıkarmada
  4. Bir konunun (içeriğin) öğretiminde, özetlenmesinde ve/veya ölçülmesinde (değerlendirilmesinde) kullanılır.

YARARLARI
 Bilginin zihinde nasıl organize edildiğini gösterir.
 Kavram yanılgılarını önlemede etkilidir.
 Dersin her aşamasında farklı amaçlarla kullanılabilir.
 Öğretimin her kademesinde kullanılabilir.
 Bilgilerin genelden özele (tümdengelim), zihinde yapılandırılmasında yardımcı olur.
 Öğrenmelerin anlamlı ve kalıcı hale gelmesini sağlar.
 Öğrenciler arasındaki öğrenme stratejilerini ve bireysel farklılıkları ortaya çıkarabilir.
 Öğrencilerin motivasyonlarını, ilgisini ve derse karşı tutumunu artırır.
 Öğrencilerin yaratıcılıklarını kuvvetlendirir.
 İlgili olduğu konudaki kavramların içeriğini bütünleştirir ve konuyu özetler.
 Kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya koyar.
 Kavramları görselleştirdiği için kavramları somutlaştırır.

SINIRLILIKLARI
 Kavram haritaları zihinsel bir gayret gerektirmektedir. Öğrencilere sıklıkla verilen kavram haritaları öğrencilerde bıkkınlık yaratabilir ve haritaların amacı dışında hazırlanmasıyla sonuçlanabilir.
 Tek bir kavramın detaylı olarak incelenmesinde kullanılabilecek bir teknik değildir.
 İyi yapılandırılmadığı takdirde öğrencilerin kavramlar arasındaki bağlantılardaki eksiklikleri ortaya koyamayabilir.
 Puanlamanın çok iyi yapılmadığı durumlarda öğretmene yanlış bilgi verebilir.
 Yalnızca bilişsel alanı geliştirmede etkilidir.

24

ZİHİN HARİTALARI

ÖZELLİKLERİ
 Kelimeleri ve düşünceleri birbirine bağlamak ve bunları bir anahtar kelime/düşünce etrafında toplamak için kullanılan diyagramdır.
 Zihin haritalama, temel bir düşünce ve düşünceye bağlı fikirleri detaylandırarak, ilişkiler kurma yöntemidir.
 Tüm bunlar, kişiye özel anahtar kelimeler ve simgeler kullanılarak gerçekleştirilir. Uzun uzun cümleler yerine konuyla ilgili akıllarına ilk gelen (serbest çağrışım) en fazla üç kelimeden oluşan anahtar kelimeler kullanılır. Ardından, oklar, dallar ve bağlayıcılar aracılığı ile fikirler birleştirilir. Fikirler, bellekteki gibi birbirine bağlanarak, yeni bilgilerin anlaşılması ve hatırlanması sağlanır.
 Zihin haritaları bir not alma ve yaratıcı düşünme tekniğidir. Notlarınızı daha yaratıcı biçimlerde almanızı, daha kolay hatırlamanızı ve üzerinde çalıştığınız konuyu net bir şekilde anlamanıza yardımcı olur.
 Beynin bilgiyi algılama ve saklama biçimine en uygun yöntemdir. Zihin haritası beyinde saklanan bilgilerin görsel bir resmini yaratır. Bu yöntemle beyniniz bilgileri daha kolay hafızada tutmanın yanında kolay bir şekilde kâğıda aktarmanıza yardımcı olur.
 Ders çalışmada, dersi planlamada, problem çözmede, özet çıkartmada, not tutmada, konuşma hazırlamada ve sunumda, beyin fırtınası yapmada sıklıkla kullanılır.

YARARLARI
• Yaratıcı düşünceyi ortaya çıkartır ve kişiye zaman kazandırır.
• Önemli konular üzerinde öğrencinin yoğunlaşmasını sağlar.
• Detayların daha iyi görülmesini sağlar ve hatırlama gücünü artırır.
• Bilginin bütün olarak görülmesini sağlar.
• Beynin iki lobunun (sağ ve sol lob) birden kullanılmasını sağlar.
• Düşüncelerin kâğıda döküldüğü en somut ve en hızlı hatırlama tekniğidir.

2012 KPSS: “Sosyal paylaşım sitelerinin toplum üzerindeki etkileri nelerdir?” sorusunu tahtaya yazarak dersine başlayan bir öğretmen, öğrencilerinden konuyla ilgili akıllarına ilk geleni söylemelerini ister. Öğrencilerin ürettiği kısa cümle ve kelimeleri, tahtaya yazdığı soru etrafına dairesel bir düzen içerisinde yazar. Daha sonra hep birlikte bu fikirleri değerlendirirler. Öğretmenin bu uygulaması, aşağıdakilerden hangisine en uygun örnektir? Cevap: Zihin haritası

Happy
Happy
0
Sad
Sad
0
Excited
Excited
0
Sleepy
Sleepy
0
Angry
Angry
0
Surprise
Surprise
0

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%